Nha nhac cong chieng va roi ca tru nhac tai tu

Tags: Tay Nguyen, … Trai, Di san The gioi, cong uoc quoc te, lap ho so, thoi gian moi, nhac cung dinh, phi vat the, ca tru, Cong chieng, nghe thuat, nha nhac, bao ve, tuyen duong, UNESCO


Nha nhac cong chieng va roi ca tru nhac tai tu
Ca tru - Di san the gioi tiep theo? Anh: N.M.H
Tu 1972, Cong uoc Quoc te Bao ve Di san The gioi duoc thong qua nhung chi cong nhan, tuyen duong nhung di san vat the nhu cung dinh, den dai, phong canh … Trai qua mot thoi gian moi cong nhan di san phi vat the.

Toi nho lai mot lan, khoang nam 1982-1983, ong cuu Tong Giam doc cua UNESCO, Amata M’Bow, den xem cung dinh, dien dai Hue, noi da duoc tuyen duong di san vat the.

Buoi toi chung toi duoc thuong thuc mot chuong trinh nha nhac, dai nhac, mua nhu “Lan mau xuat lan nhi”. Ban to chuc sap xep toi ngoi gan ong de noi chuyen, giai thich them y nghia cac tiet muc.

Toi noi: “Toi cam on UNESCO tuyen duong cung dinh Hue la di san vat the cua nhan loai. Nhung bao ve cung dinh chi la bao ve cai xac con cai hon cua Hue la thi ca, la am nhac, la nhung di san phi vat the. Toi mong thong qua ong, UNESCO se bao ve Hue ca xac lan hon!”.

Ong mim cuoi tra loi: “Do la van de khong don gian, giai quyet trong mot ngay, mot buoi”. Sau do ong ve huu. Toi nghi y tuong do da bi quen lang, nhung that khong ngo dieu do nhu da duoc gieo mam.

Nam 2001, ong Tong Giam doc moi va co quan bao ve phat huy van hoa nghi rang truoc khi co mot cong uoc Quoc te bao ve di san phi vat the, phai tuyen duong cac di san truyen khau va phi vat the.

Di san nay phai o trong tinh trang bi lang quen, sap tan lui can duoc tuyen duong de co suc song lai, va the gioi quan tam.

Nam 2001, co 19 kiet tac duoc thong qua; 2003 co 28, trong do co Nha nhac cung dinh Hue. Ho so nhieu ma chon it. Nam nay 2005, de co 43 kiet tac, nguoi ta phai xem xet gan 70 ho so.

Hien, toi duoc Chinh phu nuoc VN xa hoi chu nghia, Bo Ngoai giao, Cuc Di san phi vat the cua Bo VH-TT va uy ban Nguoi Viet nuoc ngoai, moi lam Co van dac biet cho uy ban thiet lap ho so Ca tru chuan bi cho nam 2007.

Dieu kien thu nhut duoc xem xet la be day lich su cua bo mon nghe thuat gioi thieu bang van ban, can cu tren nhung bang chung van kien su lieu hay hien vat.

Tu thang 5/04, uy ban da no luc, nghiem tuc lam viec. Ho di dien da khap cac mien dat nuoc, kham pha nhung nghe nhan Ca tru con sot lai biet don, biet ca rat hay. Trong uy ban co nguoi doc duoc chu Han-Nom thi xem nhung van bia cu noi ve Ca tru, minh chung cho be day lich su cua bo mon nay.

Dieu kien thu nhi la be sau nghe thuat, rat nhieu yeu to. Chang han Ca tru ma chung ta dang lap ho so co “ca”, co “nhac”, gia tri trong thi ca nhu the nao, gia tri trong am nhac nhu the nao. Thi ca phai dem so sanh voi cac loai thi ca VN nhu luc bat trong dan gian; ngu ngon, that ngon cua Duong luat.

Khi lam ho so phai trai qua nhung buoc rat dai, lam sao thay duoc su gap go cua tho va nhac nhu mot cuoc hon nhan rat dep khong bi “ep duyen”. Phai tim ra net dac thu cua Ca tru trong nuoc va co the tren the gioi.

Dieu kien thu ba la tuy bo mon nghe thuat do hay nhu the nhung lai co nguy co tan lui, bi bo quen do kinh te, thi hieu, sinh hoat thay doi. Ngay nay khong phai ai cung de co thoi gian thuong thuc mot loai nghe thuat vua dan gian vua bac hoc. Trong dan gian chi nghe bai hat tinh tu ma thay vui nhung nguoi trong linh vuc bac hoc co the thuong thuc tat ca tu loi ca, y tho, nghe thuat sang tac va bieu dien.

Ngoai ra, phai la nghe thuat doc dao, dang duoc coi kiet tac cua quoc gia va the gioi.

Dieu kien thu tu: chanh quyen khong bo roi bo mon nghe thuat do. Khong chi chanh quyen ma nghe nhan va quan chung cung thiet tha muon gin giu.

Hoi du ca bon dieu kien khong de. Chinh vi vay nhieu nghe thuat noi tieng cua cac nuoc van chua lap hay khong muon lap ho so len UNESCO. Co the ke Kinh kich cua Trung Quoc, ma Chinh phu khong de nghi Unesco xem xet vi thieu dieu kien “co the bi chim trong quen lang”; Gagaku - Nha nhac cung dinh cua Nhat- vi van dang su dung cho Thien Hoang.

Thoi gian lap ho so la 2 nam, UNESCO co the tai tro de thuc hien tu lieu bang nhung phuong phap toi tan nghe nhin. Tai lieu thuyet trinh 100-200 trang.

Ngoai ra con doi hoi viec suu tap sach bao xua nay (chu Nom, quoc ngu) phien dich sang Anh ngu; nhung sach bao nuoc ngoai, trong nuoc quan tam den bo mon, nhung phu luc bang hinh tuong, hinh anh, nham minh hoa truc tiep hay gian tiep. Cong trinh tap the nen rat can thiet thanh lap mot uy ban voi nhieu chuyen vien.

Ho so duoc gui 6 thang truoc khi Hoi dong giam khao xet duyet. UNESCO se tim mot chuyen gia danh gia. Chuyen gia nay khong la nguoi cung quoc gia voi bo ho so. Nguoi nay co nhiem vu tom tat bo ho so thanh 25 trang, trong do tra loi duoc nhung cau hoi cua UNESCO, moi cau goi gon trong bao nhieu dong, chu.

Voi 25 trang nay, mot uy ban so khao se xet duyet truoc khi chuyen den Ban giam khao. Neu vi khong du kien thuc ma danh gia sai va nhan dinh “ho so nay chua du dieu kien” thi bi cho vao ngan keo. Co nuoc bi thiet thoi kien voi UNESCO, nhung khong bao gio UNESCO xet lai mot ho so bi loai tu dau.

Cong chieng Tay Nguyen truoc day chua nhieu hoc gia biet ngoai ong Jacques Dournes, con ong Pierre Huard viet rat it va so bo ve dan cong Giarai, dan chieng Mnong, Ma. Trong khi co nhieu sac toc ma moi sac toc co mot ca tinh. Nguoi phuong Tay khong dam danh gia cong chieng. Ong Georges Condominas co kha nang danh gia thi lai trong Ban giam khao. Cuoi cung ho chon toi.

Toi ra Ha Noi 16 ngay. Sang, chieu lam viec voi uy ban soan ho so Ca tru, buoi toi lo viec cong chieng. That vat va vi hai mon rat khac nhau. Nhat la cong chieng khong phai chuyen mon cua toi. Mot bai viet trong phan phu luc cua Bui Trong Hien lam toi chu y. Anh da thuyet trinh ranh mach ve van hoa cong chieng Tay Nguyen, cho toi xem nhieu hinh anh, nghe nhung ban anh ghi am cung tong pho do anh ky am....

Khi mot mon nghe thuat duoc tuyen duong thi lien sau do se duoc the gioi quan tam. Chung ta co may man qua Nha nhac Cung dinh Hue va Cong chieng Tay Nguyen. Mot ben la nhac le nghi cao cap cua nguoi Kinh, mot ben la sinh hoat dan gian cua mien Thuong. Toi day, toi se tim hinh thuc phu hop de gioi thieu ca nhac Tai tu mien Nam voi UNESCO va cac nuoc tren the gioi.

GS.TS Tran Van Khe

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Vụ sập hầm: Phó Thủ tướng đến hiện trường chỉ đạo ứng cứu

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo phải nỗ lực khẩn trương tích cực hơn nữa trong công tác ứng cứu; đảm bảo an toàn cho các công nhân cũng như các lực lượng tham gia cứu hộ

Công tác đào tạo VĐV trẻ nhìn từ Đại hội TDTT toàn quốc 2014: Ít niềm vui, nhiều nỗi lo

Đa số các đoàn vào cuộc ở Đại hội đều có tâm lý “săn” được càng nhiều huy chương càng tốt và trong tính toán của nhiều đoàn, đây không phải là chỗ mạo hiểm để cho các tài năng trẻ thử sức.

Sắp nối lại đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa đại diện chính phủ Ukraine và phe ly khai miền Đông có thể diễn ra vào ngày 21 hoặc 22/12 tới tại thủ đô Minsk của Belarus.

Sơn Tùng M-TP là 'Mỹ nam của năm 2014'

Dù những scandal "đạo nhạc" kéo theo những việc trì hoãn bộ phim đầu tiên chạm ngõ điện ảnh Chàng trai năm ấy, nhưng Sơn Tùng M-TP vẫn xứng đáng nhận được giải thưởng Mỹ nam của năm, đề cử từ khán giả hâm mộ.

Tìm hiểu: Tay Nguyen, … Trai, Di san The gioi, cong uoc quoc te, lap ho so, thoi gian moi, nhac cung dinh, phi vat the, ca tru, Cong chieng, nghe thuat, nha nhac, bao ve, tuyen duong, UNESCO

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nhã nhạc, cồng chiêng và rồi ca trù, nhạc tài tử...

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nhã nhạc, cồng chiêng và rồi ca trù, nhạc tài tử... bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nha nhac cong chieng va roi ca tru nhac tai tu

Nhan xet, hay lien he ve tin Nha nhac cong chieng va roi ca tru nhac tai tu co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nha nhac cong chieng va roi ca tru nhac tai tu de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0