Nguoi biet ngoai ngu thi nhieu dich gia van hiem

Tags: Milan Kundera, Tran Duc Thao…, Pham Duy Khiem, Paul Sartre…, Louis Pasteur, Truong Ecole Normale Superieure, Dai hoc Ngoai Thuong Ha Noi, Truong Ha Noi - Amsterdam, van hoc hien dai, Dai hoc Sorbonne, nghien cuu sinh, mot cong viec, dich gia, dich thuat, ngoai ngu, VN


Dich gia Cao Viet Dung:

Nguoi biet ngoai ngu thi nhieu dich gia van hiem
TTCN - Sinh nam 1980, hoc cap III tai Truong Ha Noi - Amsterdam, tot nghiep Dai hoc Ngoai thuong Ha Noi nam 2002. Tu 2002 la sinh vien Truong Ecole Normale Superieure o Paris - noi xuat than cua nhung ten tuoi lon cua the gioi nhu Louis Pasteur, Jean-Paul Sartre… va cua VN nhu Pham Duy Khiem, Tran Duc Thao… - dong thoi cung la nghien cuu sinh cao hoc tai Dai hoc Sorbonne, khoa van hoc hien dai. Da dich nhieu tac pham.

+ Tinh den thoi diem nay (thang 8-2005), anh da va dang dich bao nhieu tac pham?

- Toi da dich mot vai tieu thuyet cua Milan Kundera, V. S. Naipaul va Michel Houellebecq. Hien nay toi dang chinh sua ban dich Hat co ban cua Houellebecq, du biet de in duoc tieu thuyet quan trong nay cung khong de. Toi cung dang hoan thien San nghiep nha Rougon, tap dau cua bo sach lon Gia dinh Rougon - Macquart cua Emile Zola, ban dich ma toi da bat tay lam tu cach day 10 nam.

Trong so nhung cong viec dang lam, tac pham ma toi cho la co gia tri lon la Nhung cuoc doi song hanh cua nha van Hi Lap Plutarque (truoc day cac hoc gia VN thuong nhac den duoi cai ten Guong danh nhan, dua vao ban dich tieng Phap) ma toi dang to chuc thuc hien cung nhom Alphabooks va se som ra mat. Cach day hai ba nam toi va mot so ban be da dich mot phan nho cua tac pham nay va xuat ban o NXB Tre duoi cai ten Nhung anh hung Hi Lap co dai, vua tai ban. Ngoai ra, do linh vuc ma toi duoc dao tao chinh qui la ly thuyet van hoc, toi cung co mot so du an dich thuat ve ly thuyet cua Phap.

+ Tai sao anh lai chon Milan Kundera lam xuat phat diem cho viec dich? Anh danh gia nhu the nao ve viec dich tac gia nay tai VN?

- Cho den nay da co hai tieu thuyet cua Milan Kundera do toi dich duoc in: Cuoc song khong o day va Dieu valse gia tu. Nam vua qua toi viet mot luan van tot nghiep bang master 1 o Dai hoc Sorbonne, lay de tai van ban va lien van ban cua Milan Kundera.

Nhan dip do, toi co dieu kien xem lai tat ca cac ban dich ra tieng Viet tac pham cua Kundera o VN va nhan ra mot so van de, khong chi ve dich thuat ma ca ve cach hieu tac gia. Toi rat mong co dip cac tac pham cua ong duoc tai ban o VN de co co hoi chinh sua cho chu toan, vi dau sao dich Kundera cung la mot hien tuong trong nganh dich thuat VN - hiem co tac gia duong dai nao duoc dich nhieu va ky nhung lai it duoc gioi thieu, nghien cuu day du nhu Milan Kundera.

+ Khi moi bat tay vao, anh thay cai kho cua cong viec dich la gi?

- Dich thuat la mot cong viec tuan tu. Kho khan dau tien ma bat ky nguoi dich nao khi moi bat dau deu gap phai la khong biet dich ten sach ra sao. Tai sao toi lai dich la Cuoc song khong o day trong khi tu nguyen ban cho den cac ban tieng Anh, tieng Phap deu la “Cuoc song o cho khac” (“Life is elsewhere” va “La vie est ailleurs” - nha van Nguyen Ngoc truoc dich la “Cuoc song o mai ngoai kia”)?

Neu khong giai quyet duoc van de nay thi toi nghi minh se khong bao gio co dung khi dich vao noi dung. Ten nguyen ban tieng Czech la Zivot je jinde, giong nhu mot cau tho. Toi quyet dinh dich ten truyen la Cuoc song khong o day de no mang cai tinh than tho cua Milan Kundera, khi ong vua “thoat” khoi vai tro nha tho de quyet liet tro thanh tieu thuyet gia.

Nhung y kien ve cac van de cu the cua the he dich gia di truoc cung giup ich khong nho. Toi con nho minh da sung suong the nao khi doc tren tap chi Van Hoc Nuoc Ngoai so dau tien, nam 1996, mot bai phong van trong do dich gia Phan Ngoc phan biet hai tu “nhung” va “cac”. Khong de ma phan biet duoc nhung diem te nhi do.

Ke tu khi doc bai bao, toi cung tu dat cho minh nhiem vu suy nghi ve nhung cap tu gan nhau, chang han “khong” va “chang”, va nhan ra hien nay cac dich gia VN co xu huong dung rat nhieu “chang” thay vi “khong”, qua do dua qua nhieu ngon ngu noi vao ngon ngu viet, trong khi theo nhan xet cua rieng toi, phan lon cac ngon ngu chau A, trong do co tieng Viet, deu co su khac biet khong nho giua ngon ngu noi va ngon ngu viet.

+ Con bay gio, sau khi dich mot thoi gian du lau va da co kinh nghiem, anh thay cai kho la gi?

- Nhung kho khan ma cong viec dat ra truoc mat nguoi dich thi nhieu vo ke. Cho den gio, khi da co it nhieu kinh nghiem, toi cho rang cai kho nhung can thiet ma moi nguoi dich phai lam la co mot tu the dich dung dan, va kien quyet di theo no. Noi nom na moi dich gia tu xay dung cho minh mot lo trinh va mot ly thuyet, mot khoa hoc rieng vi dich thuat khong the la mot cong viec tuy y, tuan theo ban nang. Hay thu dat cau hoi tai sao truoc kia ta da co “Mai Nuong Le Cot”, da co “An Na Kha Le Ninh” ma sau nay deu phai doi lai theo ten nhan vat trong nguyen ban?

Theo toi hieu, khi xay ra tiep xuc van hoa o giai doan dau tien, nguoi o vi the “nhan” nhat dinh se co xu huong co keo cai van hoa la thanh ra cua minh, mot thao tac het suc logic, no giup nguoi doc de chap nhan cai moi hon. Nhung sau khi nen van hoa kia da tro nen phan nao quen thuoc, cai tam ly do khong the giu duoc nua. Ngay nay hiem dich gia nao con phien am ten nuoc ngoai. Co the nhieu nguoi nghi viec do la tu nhien, nhung toi nghi day la mot van de rat thu vi: nhieu chuyen gia ve dich thuat the gioi da goi chinh xac ten cua xu huong “vo tat ca cho minh” duoi cai ten “ethnocentrisme”, lay van hoa cua minh lam thuoc do cho moi nen van hoa khac.

+ Anh co the cho mot vi du cu the hon?

- Toi co the lay mot vi du ve thai do dich nay: Bui Giang ngay xua dich Sylvie cua Nerval thanh Mui huong xuan sac chang han. Toi cung thich cai ten do, don gian vi no hay, nhung khong the bien cai ten Sylvie von rat noi tieng cua Nerval thanh Mui huong xuan sac duoc. Nhu the la trong tam giac quan he: van ban goc - dich gia - doc gia; mot dich gia nhu Bui Giang da coi trong quan he dich gia - doc gia hon la quan he giua ong va tac gia. Xu huong nay o VN den nay van vo cung pho bien. Theo toi nghi, trong dich thuat co hai thai cuc: mot giong nhu tinh trang duoi cai ten “ethnocentrisme” kia, ma toi goi nom na theo loi Vu Trong Phung la Tyvn (Toi yeu Viet Nam), mot la ton sung qua muc van ban goc.

Truoc nam 1975 o Sai Gon co ban dich kich Les Mouches cua J.P. Sartrel (Phung Thang dich) thanh Nhung ruoi, gay ra bao loi che bai. Do la mot vi du ve ton sung qua muc van ban goc. Nhung nguoc lai, vi du phai chon giua “Nhung ruoi” va “Ruoi bau” (Viet hoa toi da), ban than toi se chon cach trung thanh voi Sartre. Ly tuong cua dich thuat la nam duoc o chinh giua hai thai cuc tren. Do cung la con duong di cua toi, vi du the nao di nua dich gia cung khong the bong nhien ma bien thanh tac gia duoc.

Toi cung da chiu nhieu chi trich vi cach dich, nhung trong cong viec nay toi coi trong cai ma toi tam goi la “dao duc dich thuat”: toi buon vi khi dich lam sai di mot chi tiet nao do trong ban dich hon la vui vi duoc khen vi da lam ra duoc mot ban dich “nhuan nhuyen ve tieng Viet”, du toi luon tim cach trau doi tieng Viet, ke ca bo ra khong it thoi gian hoc Han - Nom.

+ Theo anh, chi gioi ngoai ngu thoi, co dich duoc khong?

- That ra dich cung giong nhu viec ca hat: nhieu nguoi hat duoc nhung hiem nguoi tro thanh ca si, thanh ca si gioi lai cang kho. Hien nay nhieu nguoi biet ngoai ngu, tham chi biet nhieu ngoai ngu, nhung nguoi dich van hoc thi hiem. Dieu do vo cung de giai thich. Viec gi phai dam dau hang thang troi dich hang tram trang sach ma ket qua thi ke che nguoi khen i xeo het ca, tien cong thi khong du an pho mot thang, trong khi gia dich tai lieu cho cac du an nuoc ngoai (cong viec ma thinh thoang toi cung lam, neu co nguoi giao cho) la 9 hay 11 USD mot trang gi do, sau khi “lai qua” cho nguoi trung gian, van con nang tui!

Va lai, toi cung da tung gap nhung truong hop hoc ngoai ngu rat nhieu nam, thuc hanh thuong xuyen, nhung khong dich dung noi du chi mot cau cua mot van ban kho hon binh thuong mot chut. Dieu do giai thich vi sao nguoi biet ngoai ngu thi nhieu ma dich gia thi van hiem nhu xua.

+ Nhung dich gia va ban dich ra tieng Viet ma anh thay tam dac hoac yeu men?

- Toi kinh trong va hoc duoc nhieu tu cac dich gia lua truoc va ca nhung nguoi ban cung lam chung cong viec voi toi. Cao Xuan Hao, Phan Ngoc, Duong Tuong, Tran Dinh Hien deu co dich pham de doi, cac dich gia cu cua Sai Gon dem lai nhung lan gio rat moi me. Hien nay cung khong it ban dich ma toi het suc qui trong va trao doi duoc nhieu van de: Tran Tien Cao Dang, Dinh Ba Anh, Hai Ngoc, Phung Ngoc Kien…

+ Cuoi cung, anh nghi gi ve moi truong & thuc trang dich thuat hien nay o VN?

- Trong lich su VN hiem khi nao dich thuat tro thanh mot de tai cho ca xa hoi quan tam nhu ngay nay. Bao chi da len tieng rat nhieu nhung moi chi la gai duoc lop vo ben ngoai cua dich thuat. Cong viec thi rat nhieu, neu phai gop mot y kien voi cac ban dich khac thi toi xin phep duoc nhac lai “dich thuat la mot cong viec tuan tu” va co kha nang duoc hoan thien dan theo thoi gian. Nhung loi khen che chi thuan tuy la chuyen ben le.

VAN BAY thuc hien

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Vụ sập hầm: Phó Thủ tướng đến hiện trường chỉ đạo ứng cứu

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo phải nỗ lực khẩn trương tích cực hơn nữa trong công tác ứng cứu; đảm bảo an toàn cho các công nhân cũng như các lực lượng tham gia cứu hộ

Công tác đào tạo VĐV trẻ nhìn từ Đại hội TDTT toàn quốc 2014: Ít niềm vui, nhiều nỗi lo

Đa số các đoàn vào cuộc ở Đại hội đều có tâm lý “săn” được càng nhiều huy chương càng tốt và trong tính toán của nhiều đoàn, đây không phải là chỗ mạo hiểm để cho các tài năng trẻ thử sức.

Sắp nối lại đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa đại diện chính phủ Ukraine và phe ly khai miền Đông có thể diễn ra vào ngày 21 hoặc 22/12 tới tại thủ đô Minsk của Belarus.

Sơn Tùng M-TP là 'Mỹ nam của năm 2014'

Dù những scandal "đạo nhạc" kéo theo những việc trì hoãn bộ phim đầu tiên chạm ngõ điện ảnh Chàng trai năm ấy, nhưng Sơn Tùng M-TP vẫn xứng đáng nhận được giải thưởng Mỹ nam của năm, đề cử từ khán giả hâm mộ.

Tìm hiểu: Milan Kundera, Tran Duc Thao…, Pham Duy Khiem, Paul Sartre…, Louis Pasteur, Truong Ecole Normale Superieure, Dai hoc Ngoai Thuong Ha Noi, Truong Ha Noi - Amsterdam, van hoc hien dai, Dai hoc Sorbonne, nghien cuu sinh, mot cong viec, dich gia, dich thuat, ngoai ngu, VN

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Người biết ngoại ngữ thì nhiều, dịch giả vẫn hiếm

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Người biết ngoại ngữ thì nhiều, dịch giả vẫn hiếm bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nguoi biet ngoai ngu thi nhieu dich gia van hiem

Nhan xet, hay lien he ve tin Nguoi biet ngoai ngu thi nhieu dich gia van hiem co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nguoi biet ngoai ngu thi nhieu dich gia van hiem de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0