Nguc tran son nu

Tags: Tay Nguyen, Truong Son, The ky XX, son nu, phu nu, toc nguoi, thieu so, tran, nguc, nha, doi, dau


Den dau the ky XX, da so phu nu cac toc nguoi thieu so cu tru lau doi tren vung dat Truong Son – Tay Nguyen hung vi van con giu tuc de nguc tran khi o nha, ra ray.

Nguc tran son nu
Tranh: Phan Dung
Dieu nay da duoc chung minh qua nhung buc anh cua cac nghe si va cac nha dan toc hoc nguoi Phap, nguoi Viet… cho thay

Trong cac le hoi, tung doan thieu nu mang ui (vay) sac so, nguc de tran, cai nhung doa hoa rung len gui, len toc, anh mat long lanh, say sua nhay mua trong tieng chieng, tieng cong tham sau, huyen bi.

De tang them ve duyen dang, hap dan, cac son nu con deo nhieu soi day cuom ngu sac truoc nguc.

Thoi gian gan day o cac buon lang vung sau vung xa, phu nu trung nien van de nguc tran, trong khi cac co gai tre mac ao canh ngan, bo sat nguoi lam noi bat bo nguc tron va vong eo thon tha.

Luc tam suoi, son nu chi mac vay con nguc de tran, tuy nhien moi khi “co dong”, cac co lap tuc trum vay che kin than the. Hiem hoi lam moi bat gap cac co gai di tam suoi hoac lay nuoc ve, chan thoan thoat leo len cac bac thang lam nhun nhay doi vu tron mong… trong that hap dan, hon nhien.

Trong chuyen cong tac o soc nhieu vo Brum Tong – mot cai soc nho be nam lot thom giua thung lung ba ben bon be la rung lo o thuoc huyen Cat Tien, chung toi duoc gia lang Dieu Mot cho biet: Do khi hau mua kho nong buc nen moi nguoi thich coi tran cho thoai mai, mat me.

Ve chuyen co den 60 – 70% dan ong trong soc co 2 – 3 vo tro len, gia noi: Theo phong tuc cua nguoi S’tieng he ai co nhieu trau, choe thi duoc bat them vo.

Minh bat duoc 3 vo va sinh 18 dua con, nhieu nhat soc nay nhung o soc Bu Khieu phia ben kia song Dong Nai co ong Dieu K’Cha bat toi 7 vo va co hon 30 dua con.

Tuy nhien, sau khi tham quan, hoc tap tai Ha Noi, minh da van dong ba con xay dung buon lang van minh, no am hon, khong bat nhieu vo va de nhieu con nua.

Cac gia lang nguoi M’nong thi ke: Truoc kia cac loai thu du nhu soi, cop… thuong quanh quan quanh lang. Sau nhieu lan giap mat, nhan thay chung rat so phu nu de nguc tran va deo nhieu day cuom, do do moi khi di rung, di ray, de phong thu du, phu nu thuong di truoc voi bo nguc tran, con nam gioi di sau mang theo giao mac, xa gac…

Co le vi anh huong cua tuc nay ma ngay nay o day nguoi vo luon di truoc chong.

Con theo cac nha dan toc hoc, tuc de nguc tran co the xuat phat tu quan niem tham my “tot khoe, xau che” va y niem ve phon thuc, su sinh soi, nay no sung tuc, tot tuoi cua dong bao thieu so.

Mat khac, cung voi cap nga voi va vanh trang non…, doi vu (bieu tuong cua che do mau he) tro thanh mo tip quen thuoc trong nghe thuat kien truc, dieu khac: Ven cac dong song lon nhu Serepok, K’Rong no, K’Rong Ana, Dong Nai… co the bat gap nhung chiec thuyen doc moc ma tren dau moi con thuyen duoc khac noi doi nga voi hay doi vu.

Nguc tran son nu
Tranh: Le Hoang
Tren cau thang, cot hien, cot cai… cua nha san cung co nhung doi vu duoc cham noi, nho ra den 10 cm, kha tinh te, sinh dong. Boi theo quan niem cua nguoi ban dia, ai duoc chiem nguong hoac cham vao se gap nhieu may man, hanh phuc…

Ngay nay, nhung gia dinh giau co o Tay Nguyen van xay nha theo kieu co truyen voi nhung nha san rat dai, hien rong, nhieu cau thang…

Nha san cua dai gia dinh ong K’Loi (Di Linh, Lam Dong), ong Ha Bre (Lam Ha, Lam Dong)… dai hang chuc met, co 3 - 4 the he cung chung song va co tu 35 den hon 50 thanh vien.

Voi toc nguoi Ede, nha duoc goi la dai khi danh chieng o dau hoi nha ben nay thi nguoi o dau hoi kia chi nghe tieng mot cach yeu ot. Bon cot chinh cua nha dai, nhung xa ngang chinh nhu qua giang, dam ngang duoc lam bang nhung loai go tot nhu e rang, dinh huong, cam lai, doi… cham khac noi bung, noi bay, con rua, ky da hoac doi nga voi, vanh trang non, nhung ky ha… va di nhien khong the thieu doi vu - bieu tuong cua su giau co, uy the…

Dac biet, de lam cau thang, nguoi ta deo cong mot doan cay go de phan dau uon ve phia truoc nhu dang con thuyen cuoi song roi khac tu 5 - 7 bac thang; dau cau thang khac doi vu va vanh trang non.

Khong hen ma gap, tai trien lam tranh, tuong, cong chieng... voi chu de Tay Nguyen huyen dieu vua to chuc tai TP. Da Lat, tat ca cac tinh deu co tranh hoac tuong ve nguc tran son nu, trong do, nhieu buc vua duoc sang tac trong nam 2005.

Ro rang, dau co su giao luu rong rai voi nhieu dan toc khac nhung cac toc nguoi thieu so Tay Nguyen van giu duoc cac phong tuc, tap quan tot dep; doi song tam linh phong phu, giau ban sac, hon hau, trong sang.

Day la nguon de tai vo tan de cac van nghe si trong va ngoai nuoc sang tao nen nhung tac pham van hoc – nghe thuat an tuong, co gia tri tham my cao.

Kim Anh

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Chủ đề liên quan

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

2.000 người Mexico phong tỏa phản đối vụ sinh viên mất tích

Ngày 26/11, hơn 2.000 người Mexico đã phong tỏa tuyến đường cao tốc nối liền thủ đô Mexico City với thành phố Acapulco trong cuộc biểu tình đánh dấu tròn 2 tháng kể từ ngày 43 giáo sinh bị bắt cóc ở bang miền Nam Guerrero.

Tìm hiểu: Tay Nguyen, Truong Son, The ky XX, son nu, phu nu, toc nguoi, thieu so, tran, nguc, nha, doi, dau

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Ngực trần sơn nữ

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Ngực trần sơn nữ bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nguc tran son nu

Nhan xet, hay lien he ve tin Nguc tran son nu co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nguc tran son nu de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0