Ngam ngai mot tram

Tags: Quang Ngai, nguoi dan ong, trong khoanh khac, trong rung, di mot, di rung, rung sau, nhat la, kiem lam, tram, tim, den, may, moi


Ngam ngai mot tram
Nhung soi nang vang vot cuoi ngay roi xien xuong canh rung gia. Trong khoanh khac chap choang chieu hom, ho nhu nhung bong ma dat do an hien. Toi gang hoi mai, cuoi cung mot nguoi moi chiu len tieng: "Tim tram khi kho gi. Di mot lai thi co...". Giong khan khan, tram dac cua nguoi dan ong nhu lac vao tieng gio, tieng thu rung hoang. Bat giac toi rung minh.

Cai thoi nhung canh rung gio giap ranh ba tinh Kontum, Quang Ngai, Quang Nam la "mo" tram hut hang ngan dan dia phuong, dan tu xu tu tan Nghe An, Ha Tinh, Thanh Hoa den Phu Yen, Khanh Hoa... vao day khai thac da qua lau lam roi.

Tao vat qui gia cua thien nhien da bi con nguoi "an" het sach, khong con de ra "vang" duoc nua! Bay gio, nhung nguoi "di dieu" (tim tram) ngay xua can tien va lop em ut, con chau cua ho dang co dao boi lai nhung gi con sot cua mot thoi bi che la do dom, do vun re tien...

Nhung "bong ma" trong rung

N.K. Nam, L.V. Hoat, L.V. Hanh, dan Duc Pho, Binh Son, Quang Ngai la ba trong so nhung nguoi "hoai co" ay. Toi tu thi xa Kontum vuot gan 100km bui mu va cai doc Mang Den dai hun hut den huyen Konplong, Kontum tim ho, them gan nua ngay duong rung nua toi moi gap duoc ho. Nguoi dan ong ten Nam mot tay vac cuoc chim, mot tay cam rua noi chuyen nhat gung, nhung guong mat da khong con dang dang sat khi nhu luc dau nua.

... Cu mot tieng choc luoi lai mot tieng kha nghe ngot rum. Dung nhu loi chi dan cua "tay trong" o thi tran Konplong, chai Nep Moi toi mang theo da lam ca ba nguoi coi mo, chon ron han len. Nam ke anh 47 tuoi, khong the nho noi da di rung bao nhieu chuyen de tim tram, con Hanh va Hoat moi 18, 21, lan dau tien vo nghe.

O vat rung nay ngoai nhom Nam, hien con may nhom khac la dan dia phuong va den tu Quang Nam. "Cai hoi may nam di dieu de sam vang luong gio dau con nua. Tui tao vo rung chang qua de khoi o nha that nghiep, nhin nhau ma doi mieng thoi!" - Nam lai choc luoi, kha mot tieng can sach phan ruou trong cai nap ma toi moi rot, roi luc duc moc trong tui balo bo doi cu mem may mau tram xo cho toi xem.

- Lam sao biet co tram ben trong ma kiem? - toi thac mac.

- Cai thu nay tao ma khong ranh thi o nha xat chuoi cay, nau cam phu me may dua nhoc nuoi heo cho roi! - Nam xang giong nhung van nhiet tinh chi cho toi xem may mach nhua den den trong loi go, roi bat hop quet ho dot phan dau. Vai giay sau cai mui thom thom am ap quen thuoc toa ra...

- Thuong thoi. Tram xo ma! No non tuoi moi tich tu duoc mot chut tram hoac o phan goc ma hoi truoc nguoi ta da chat bo lai. Chu dung tram xin bao dam thom nuc mui luon...

Nam to ra ranh rot: ky nam hay tram huong gi cung la tram tich dong trong ruot cay gio bau, khac chang chi la do tuoi, chat luong ma thoi. Tuy nhien khong phai cay nao cung cho cai thu qui nhu vang nay ma thuong chi co o nhung cay bi benh, di tat gi do!

Nhieu vung rung nui Tay nguyen la "mo" tram vi khong chi khi hau thich hop cho cay gio bau phat trien ma con do bom dan chien tranh day dac da tao nhieu vet thuong o cay va dan dan kich thich no de ra cai thu tram nay. Dan khong ranh van co the phan biet duoc chat luong tram o dang cap ky nam hay tram huong.

Va cach don gian nhat la cu thay ca hai xuong nuoc. Ky nam nang se chim, con tram huong nhe nen noi. May tay "cao thu" hon mot chut co the dung lua de thu. Gio co ky nam chay se cho khoi xanh, len thang; dong lau va mui thom ngon ngot diu diu. Tram huong bat lua thi toa khoi vong, thom nong nhung tan nhanh trong khong khi...

Man dem da xuong han, Nam vua ke chuyen vua gom may canh kho gay lua suoi am. Guong mat den dua, du dan cua anh ta trong anh lua mo mo nhu cang sam dac lai, khac kho hon.

Den gio Hanh va Hoat moi luc duc moc cai noi nho xiu nhet rong bao ra nau com. "Moi ngay chi nau mot lan vao dem thoi roi chua ra an. Ban ngay ma chum lua, kiem lam thay khoi tim den bo me!".

Toi ngan ngam muon cuoi ra nuoc mat voi kinh nghiem tu hoi di chien truong K cua Nam duoc ung dung cho cai nghe bat hop phap nay. Nho anh lua toi moi co dip quan sat ky "do nghe" cua may tay mot tram.

Ngoai cuoc chim va con dao, moi nguoi con co mot balo voi boc gao, hu muoi ot, tam ao mua cung mot voc toi, nghe cu. Nhin anh mat thac mac cua toi, Nam nhu doan hieu: "Mon thuoc gia truyen do. Toi chua ba benh, con nghe dap vet thuong neu bi. Chu o giua rung thuoc thang dau ma uong?".

Dem nam rung voi bon Nam toi da duoc nghe bao manh doi, bao chuyen sinh nghe tu nghiep cua dan di mot tram. Nhung chuyen di rung, mot tram xo cua ho thuong keo dai khoang 10 ngay, ca biet co chuyen nam rung den mot, hai thang.

Moi lan di nhu vay ho hay to chuc thanh nhom hai, ba nguoi tro len de do dan cho nhau va de phong benh hoan, thu rung, tham chi ke ca truong hop bi nhom khac tan cong, tran lot, mac du nan nay hien khong con pho bien nhu dot sot tim tram hoi nhung nam 80 nua.

Do day la mat hang bi cam khai thac nen gioi mot tram giau mat, len loi am tham trong rung nhu nhung bong ma. Vi tram xo con sot lai qua hiem nen vao den diem ho phai toa ra cac huong de lung suc. Khi can giup suc dao boi hoac co chuyen gi bat trac, ho moi hu goi bao hieu cho nhau.

Gay lua nau com hay dao duoc goc tram, ho phai xoa dau vet ngay bang cach lap dat, phu la rung de tranh bi kiem lam phat hien. Dia ban con tram xo de mot o Kontum hien chi rai rac o mot vai khu rung sau tai cac huyen Ngoc Hoi, Sa Thay, Konplong, va chu yeu la o vat rung nguyen sinh dau nguon cua xa Hieu, huyen Konplong.

Cac tay mot tram chuyen nghiep o Quang Ngai co the qua dia ban nay theo truc quoc lo 21 hoac bang rung len lut qua vung Dac Ring giap ranh voi Kontum. Va day cung chinh la duong "thoat hiem" cho dan mot tram khi dung kiem lam. Khoang thoi gian tu thang muoi mot den thang tu la giai doan dan mot tram khoai di nhat vi ne duoc mua lu, vat rung. Tuy nhien, cung co nguoi cho rang day la giai doan tram sung man, tich tu nhieu dac chat nhat...

Giac mong doi doi

Khoang 10-20 nam truoc, cac tay lieu mang lan loc vo rung tim tram chuyen nghiep co xac suat lam giau den 70-80%. Con bay gio? Uong den hoi can sach chai Nep Moi, Nam nga nga say moi chiu tam su het bung: "Ban truoc tau chi di vai chuyen la kiem vang luong nhu choi! Con bay gio...".

Cuoc doi cua Nam ngang nganh lam tien de nen xai tien cung de. Den hoi nay, that nghiep, can tien, lai lan loc vo nghe mot tram. Tu dau nam den nay anh ta cung may tay em ut da di ba chuyen dai hon hai thang rong ra va chi phi tong cong het gan nam "ve", nhung neu gom het phan du cua ca ba nguoi van chua du mua... nua chiec xe Tau!".

"Hoi xua di rung tim tram la mot vang, con bay gio la mot com cho qua ngay that nghiep thoi..." - Nam cho biet co khi di rung ca tuan van chua gom noi 10kg tram xo de ra bia rung ban lai kiem 100.000 - 200.000 dong.

Hien nay, de doi pho voi tinh trang tram can kiet, mot so tay chuyen nghiep da lan loi vao rung sau, tham chi qua tan Lao. Hom toi den Kontum, Nguyen - mot tay lao lang va co tieng trong nghe tim tram o thi xa - da qua Lao gan hai thang nay. Ba vo tiep toi, khong ngan ngai: "It nhat la mot thang nua anh moi ve!".

Vua roi ba ta phai nho Dung cung la dan trong nghe dem do sang tan ben do tham do va tiep te cho chong. "Toi nghe noi co may vu ban chet nguoi trong rung ben do ma mat an, mat ngu luon..." - ba ke. Dung di mot tuan ve bao tin Nguyen van khoe, da boc duoc mot tui tram va dang duoc may ban Lao ben do san don de truyen lai bi quyet di rung tim cua qui nay. Nghe tin tot lanh, ba ta chay ngay ra cho mua mot cai dau heo ve cung ta!

Khac voi dan lam go lau an to noi lon coi troi bang nua con mat, dan mot tram la vay. Len loi ngay nay qua ngay khac trong rung sau, ho doi mat voi benh tat, thu du, tai nan bat ngo... nen rat tin vao chuyen tam linh. Truoc khi di ho cung mot lan, khi ve lai cung tiep mot lan nua.

Cai tu "di dieu" chinh la noi trech cua nghe di mot tram, tim tram, boi neu noi thang nhu vay ho tin rang se khong bao gio tim thay. O trong rung sau, doi khi ho cung ra ngoai de ban cai da tim duoc hoac mua them luong thuc, nhung tuyet doi ky quan he voi phu nu, nhat la gai mai dam.

Ho khang dinh lo co mau me dinh vao ba cai vu nay thi tot nhat la nen quay ve luon, dung tro lai rung nua, neu khong "ong" gian "vat" chet hay nhe nhat la om benh ca doi... Dac biet ho, cop cung la nhung tu phai ky noi trong suot chuyen di, hoac cung lam chi duoc goi la "ong", neu khong... "ong" se den hoi tham suc khoe!

Phap luat kho ra tay?

"Biet la ho cung dang rai rac mot tram xo do nhung dau de bat duoc. Da rung sau nui cao, ho lai am tham len loi chu dau co pha rung am am nhu may tay lam go lau..." - ong Ngo Van Rom, hat truong Hat kiem lam Konplong, noi.

Ngoai ra ong cung cho biet dan qua Lao khong biet sao, chu o vung rung nui nay dung la "ngam ngai tim tram", kho kiem noi so luong lon de lam giau. Anh Bui Thai Tung, kiem soat vien Tram kiem lam Konplong, da co lan phat hien nhung roi danh de cho ho qua: "Thay may nguoi lech thech, rach ruoi lung lang noi nieu den thui lui, toi keu ho dung lai de kiem soat, nhung chi thay may mau tram xo nho xiu chua chac da du de doi gao an duong. Canh cao, nhac nho dung vao rung nua chu lam sao bat noi?".

Trao doi voi toi, truong phong quan ly bao ve moi truong So Khoa hoc - cong nghe & moi truong Kontum Nguyen Tu Chuong cho biet dang phoi hop voi cac don vi trong tinh va tim kiem su giup do tu To chuc Rung mua nhiet doi quoc te khoanh nuoi, bao ve nhung cay gio bau tao tram cho tuong lai. Hi vong viec lam nay mot mat se bao ton, phat trien duoc loai tram dac huu cua Tay nguyen, mot mat se dan dan thu hut nguoi dan co kinh nghiem, tay nghe ve hop tac lam viec. Luc do nhung manh doi tim tram se khong con nua.

QUOC VIET

Viet Bao
Tìm hiểu: Quang Ngai, nguoi dan ong, trong khoanh khac, trong rung, di mot, di rung, rung sau, nhat la, kiem lam, tram, tim, den, may, moi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Ngậm ngải... mót trầm

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Ngậm ngải... mót trầm bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ngam ngai mot tram

Nhan xet, hay lien he ve tin Ngam ngai mot tram co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ngam ngai mot tram de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tac pham trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tac pham
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0