Lich su cau doi tet

Tags: Vuong Hy Chi, Trung Quoc, cau doi, doi cau, lich su, khong the, ba muoi, tet, nha, xuan, den, dao


Anh Minh hoa

Tet den, nha nao chang treo den, ket hoa, sua sang ban tho, lo nhung chau quat canh dao, co ban cho that ung y. Nhung tet lai cung khong the thieu cau doi xuan duoc.

Cau doi co tu lau, goc gac tu Trung Quoc. Nguoi Trung Hoa goi cau doi la "Doanh lien" hoac "Doanh thiep", dan thu tung goi la cau doi (doi tu). Lam cau doi khong quy dinh chu, dai ngan deu duoc, co dieu phai tuan theo mot so quy dinh nhu doi phai chinh, phai dung loi bang, trac va cac loi doi nhu cau tieu doi (bon chu), cau doi tho (nam chu hoac bay chu), cau song quan, gom hai cau doi nhau, moi cau la mot doan van lien, tu nam chu den chin chu.

Cau cach cu, co hai ve, moi ve gom hai doan doi ngan dai tiep nhau (Vi du: Ngoi do lop nghe, lop tren de lop duoi. Da xanh xay cong, hon duoi nong hon tren). Cau goi hac (hac tat) moi ve co tu ba doan tro len nhu chan con hac (Vi du: Nao thuo truoc duoi rung cay nghe nhac ngua, thap thoang bong du dang kieu, nhung than dai chi ca truong phu. Ma den nay ngoi be ngoc ngam tranh nguoi, xon xao dau mu got hai, lai lam khoanh ngoi sang hoang de)…

Cau doi lai can co nguoi viet chu, chu dep thi cang dat gia Cau doi tet la mot thu choi dac biet, thuong duoc nha nha treo truoc cua, mung xuan moi, voi nhung mong uoc an hoa, hanh phuc cua tung nha.

Theo hoc gia doi Thanh Tran Van Dam thi: "Cau doi tet co tu thoi Thai to nha Minh Chu Nguyen Chuong, nha vua dinh do o Kim Lang, dem ba muoi tet truyen chi: Cac vi cong khanh, hoc tro, dan thuong, nha nao cung phai co cau doi tet dan o cua nha. Cac hoc gia doi sau cung cho rang cau doi tet tro thanh pho bien la tu dau doi Minh.

Nguoi dan Trung Quoc thuong lai nho den bai tho noi tieng "Nguyen Dan" cua Vuong An Thach doi Tong. Tho co nhac den chuyen cau doi tet nhu sau: "Boc truc thanh trung nhat tue tru. Xuan phong tong noan nhap Do To. Thien mon van ho dong dong nhat. Tong ba tan dao hoan cuu phu", nghia la: "Phao tru keu vang het mot nam. Ruou Do To uong don mung xuan. Hoi xuan nong hau, muon nha sang. The dao tong cuu, don binh an”.

The dao chinh la cau doi. Nhung co nha nghien cuu thi cho la cau doi xuan da co truoc do nhieu. Truong Duong Anh doi Thanh cho cau doi xuan co truoc ca doi Tong. Co nguoi lai dua vao giai thoai cua Vuong Hy Chi ve cau doi cua ong nhan ngay tet, thi chu truong cau doi xuan phai co tu doi Tan.

Chuyen do nhu sau: Co mot nam nha thu phap tru danh Vuong Hy Chi chieu ba muoi tet, cho treo doi cau doi chu rat dep. Nhung ai den xem thuong thuc thi deu khong hieu sao ong lai choi doi cau doi tet the nay. Xem ra, toan chuyen khong hay. Ve mot la Phuc vo song chi (Phuc khong den hai lan), ve hai la Hoa bat don hanh (Hoa chang di mot minh). Doc roi moi nguoi deu cau tran bo di. Nhung den hom sau, phan go dao o phia duoi moi duoc Vuong Hy Chi viet tiep, toan van nhu sau:

Phuc vo song chi, Kim trieu chi

Hoa bat don hanh, tac da hanh

Nghia la:

Phuc khong den cap, som nay den

Hoa chang di xuong, toi truoc di

Thi lai la doi cau doi that hay, vua om o lai vua doc dao…

Trong tu dien Trung Quoc thi chep theo sach co Son hai Kinh: "Cau doi bat dau tu tuc lam dao phu (the dao). Ngay truoc, dan Trung Hoa, tet den dan chung thuong lay go dao khac len hai vi than la Tran Tra va Quach Luy, treo ngoai cua de duoi ta ma goi la dao phu (the dao hoac bua dao).

Sau do thay bang giay ve len, cho den doi Hau Thuc thi phat trien thanh cau doi. Nguoi co cau doi dau tien treo o doi Hau Thuc la Manh Xuong. Do la cau: “Tan nien khai du khanh, Giai tiet ha truong xuan" nghia la "Nam moi bay tiec lon. Tiet dep mung xuan dai”…

O Viet Nam, tuc choi cau doi tet o nhung the ky truoc cung kha pho bien. Cau doi cua mieng noi dieu ngay tet, nha nao cung co la:

Thit mo, dua hanh, cau doi do

Cay neu, trang phao, banh chung xanh.

Tet xua, cau doi ganh ve ban tan lang, hoac bay ban trong cac cua hang o cho tet. Thuong thi ngay tet, nha giau, mua them doi cau doi hay trang hoang hoac tho trong nha cau doi thuong lam bang go tot, son then hoac son son, chu vang, duoc ban san, phan lon la tren go phang, cung co khi hinh cong op vao cot, noi bat hon. Cau doi choi co khi khac hoa van diem to o dau va chan tung ve, con hinh thuc thi khac theo hinh qua bau, qua bi kha dep. Co doi con kham trai, kha dat tien…

Nhung nguoi hay chu, tet den thuong dung muc nho tot, giay dieu, tu nghi ra cau doi minh ung, hop voi canh nha minh ma viet ra...

Cau doi tet xua duoc luu truyen cung co nhieu cau kha hay nhu cua Nguyen Cong Tru:

*Choc troi ngat mot cay neu, het toi ba muoi, gi cung het Vang dat dung ba tieng phao, rang ngay mong mot, the la xuan.

*Toi ba muoi, no hoi tit mua, co cang dap thang Ban ra cua.

Sang mong mot, ruou say tuy luy, gio tay bong ong Phuc vao nha…

Cua Nguyen Khuyen:

*Tet den, ruou ngon dua may chen

Xuan ve, but moi thu vai trang

*Tranh phao vui xem dan tre nho

Toc rau them mot soi tuoi troi cao.

Cua Tran Te Xuong:

*Di det, ngoai xan, trang phao chuot

Lap loe tren vach, buc tranh ga

*Thien ha xac roi con dot phao

Nhan tinh trang the lai boi voi…

Co nguoi lay tho Duong ra viet cau doi, duoc cau rat hay, tho cung duoc ma choi tet cung duoc:

Hien gia quy vi duc

Thanh son sac tu xuan

(Nguoi hien quy vi duc

Nui xanh sac tu xuan).

Thong thuong dan chung thuong mua hoac viet doi cau doi tet, cau phuc loc ca nam nhu sau:

Nhan tang phu quy nhan tang tho

Xuan man can khon phuc man duong

Nghia la: Nguoi them giau sang, nguoi them tho. Xuan day troi dat, phuc day nha…

Ngay nay, nhieu nha thu phap, dan chung van con thu choi cau doi tet. Khong nhung cau doi bang chu Han ma con viet bang chu Viet nua kha bay buom. Nhieu to bao tet, muc cau doi cung la mot nhu cau cua ban doc, khong the thieu duoc.

Bui Ha - (Theo An ninh the gioi)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nóng: Sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola vào cuối năm 2015

Trong bối cảnh virus Ebola đang khiến cả thế giới lo ngại, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông báo đáng chú ý là sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola được sản xuất vào cuối năm 2015.

Tìm hiểu: Vuong Hy Chi, Trung Quoc, cau doi, doi cau, lich su, khong the, ba muoi, tet, nha, xuan, den, dao

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lịch sử câu đối tết

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lịch sử câu đối tết bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Lich su cau doi tet

Nhan xet, hay lien he ve tin Lich su cau doi tet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Lich su cau doi tet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0