Hinh anh Tran Quang Dieu Bui Thi Xuan

Tags: Tay Son, Tran Quang Dieu, Bui Thi Xuan, Phu Xuan, Le Dinh Danh, Gia Long, thong tin xuat, bi hung, lich su, tac gia, vo chong, tu van, su that, truyen, nhan


TPCN - Quyen tieu thuyet lich su “Tay Son bi hung truyen” cua tac gia Le Dinh Danh do NXB Van hoa Thong tin xuat ban vao quy II nam 2006.

Hinh anh Tran Quang Dieu Bui Thi Xuan
Khong lau sau do tren mot so bao dai va du luan cua doc gia quan chung khen tac pham la: Tu lieu phong phu, mach van trong sang, but phap dung truyen hap dan loi cuon nguoi xem…

Moi day So VHTT Binh Dinh co gui cong van len Bo Van hoa va cac ban nganh lien quan de nghi thu hoi tac pham nay voi ly do cu the la :

Tay Son bi hung truyen viet khong dung su that lich su khi dua ra chi tiet sau khi thanh Phu Xuan that thu nam 1802, Tran Quang Dieu va Bui Thi Xuan den thanh Nghe An dau hang quan Nguyen Gia Mieu de cuu me va con bi quan Nguyen bat.

“Tay Son bi hung truyen” viet : Vo chong Dieu, Xuan lien quy mop khau dau duoi truong. Dang Xuan Bao thay vay mang Dieu, Xuan (trang 586)

Dieu, Xuan bi si nhuc ho then cui dau (trang 586) Dieu, Xuan chi cui dau le buoc ma khong dam noi gi (trang 587)

Dieu khau dau lay roi dap: Toi cua than chet la dang lam me than da ngoai tam muoi tuoi khong lam hai cho xa tac duoc. Xin be ha tha chet cho me than du xuong tan thit nat cung muon doi hoang an. (trang 592).

Nhung chi tiet tren la bia dat cua tac gia, vi cac tu lieu duoc bien soan duoi trieu Nguyen va cac sach lien quan den lich su xuat ban gan day… deu chep rang sau khi thanh Phu Xuan that thu thi hai tuong Dieu, Xuan bi bat va dua ve Phu Xuan hanh hinh. Khong co tu lieu nao ghi rang hai tuong nay dau hang hoac ha minh chiu si nhuc truoc ke khac…

Voi nhung chi tiet neu tren, tac pham “Tay Son Bi Hung Truyen” da xuyen tac lich su, ha thap nhan pham, xuc pham anh hung dan toc…”.

Toi da doc “Tay son bi Hung truyen” va cong van cua So VHTT Binh Dinh, voi goc do cua mot doc gia toi xin dong gop mot so y kien:

Neu noi la “khong dung su that lich su” thi truoc tien ta nen thong nhat quan diem dua vao tu lieu nao de cong nhan do la “su that lich su” ?

Toi cho rang su lieu duoc bien soan duoi trieu Nguyen Gia Mieu viet ve trieu Tay Son neu dung thi cung khong du tham chi khong viet hoac viet sai su that vi ho khong muon nhung gi tot dep cua “ke thu khong doi troi chung” duoc nhan dan biet den.

Co le dai da so cac bac thuc gia deu da cong nhan dieu nay. Vay tai sao chung ta lay no lam chuan muc de ket luan do la “su that lich su”?

Va cho rang chi tiet hai tuong Dieu, Xuan ra hang hy sinh chiu nhuc de cuu me la “bia dat” cua tac gia (tai sao ta khong dung tu “hu cau”) thi “Tay son bi hung truyen” da bia dat qua nhieu la khac:

Anh em Tay Son lap ke tha Hoang Ton Duong va Ly Tai; vo chong Dieu, Xuan lien minh voi Vo Van Dung giet Bui Dac Tuyen la chu ruot cua Bui Thi Xuan; vua Quang Trung tha Ton Si Nghi va… v.v…

Theo toi, trong khuon kho tieu thuyet ta nen dung tu “hu cau” chu khong nen dung tu “bia dat” de bai xich tac gia. Van de duoc dat ra la dieu hu cau do de cao hay xuc pham danh nhan?

Nguoi viet bai nay, tu luc con di hoc cho toi gio rat say me sung bai vua Quang Trung va nha Tay Son, doc su den giai doan nha Tay Son sup do thi hau het cac danh tuong Tay Son ke chet tran, nguoi lanh minh an cu, nguoi tu van de bao toan khi tiet thi vo cung cam khai! Duy co mot dieu cu lam toi thac mac la tai sao khi bi bat vo chong danh tuong Tran, Bui khong

tu van de giu tron khi tiet ma phai chiu giam cam va chiu dua tu Nghe An den Phu Xuan roi chiu tho hinh? Den khi toi doc duoc trong mot tu lieu (viet boi mot nguoi Phap, khong phai boi su gia trieu Nguyen) ghi lai loi Tran Quang Dieu xin Gia Long cho me minh duoc song thi toi moi vo le: Dung roi! Tran Quang Dieu dam song de chiu ve Phu Xuan bi hanh hinh vi ong la nguoi “dai hieu”!

Theo toi duoc biet quan diem ve khi tiet cua nguoi xua, khi dai cuoc vo tan khong the nao cuu van duoc, nguoi lam tuong thua tran ma khong dam tu van la hen, dam tu van la dung, dam nhan nhuc song de thuc hien mot ly tuong cao ca la dai dung.

Vay tac gia “Tay Son bi hung truyen” hu cau chi tiet Tran Quang Dieu va Bui Thi Xuan ra hang cuu me la “ha thap” hay “de cao” nhan pham cua hai vi danh tuong nay?

Tuong Tay Son ai o trong hoan canh tuong tu neu khong thoat duoc deu tu huy minh. Tran Quang Dieu va Bui Thi Xuan lai la mot danh tuong tai sao khong lam duoc nhu cac vi tuong khac?

Phai vi mot ly do cao ca nao do khien hai vi khong tu van, tac gia da de cao hai vi tuong Tran, Bui la nguoi dai hieu chu khong ha thap ho. Neu khong vi ly do cuu me de hai vo chong ong nghien rang nhan nhuc song, ma don gian la bi bat va dua ve Phu Xuan tho hinh lai chang dam tu van thi hoa ra ong, ba la ke hen sao?

Theo toi cai dinh diem cua chat “bi” va “hung” trong “Tay Son bi hung truyen” da duoc tac gia the hien trong chuong 69 (trang 586 den trang 598 quyen II) qua hai nhan vat Tran Quang Dieu va Bui Thi Xuan voi day du nhan, hieu, tri, dung cua bac anh hung! Anh hung vi can dam phi thuong, can dam phi thuong vi “dam song de than xac bi hanh ha” con ngan lan kho hon “dam chet”!

… Neu khong de y den van mach ta co the “sa vao sai lam ay mot cach chan thanh” ma cat dut van mach de doc vai dong trong “Tay Son bi hung truyen” ma chi thay vo chong Tran Quang Dieu va Bui Thi Xuan “quy mop… ho then cui dau” roi ket luan la “Tay Son bi hung truyen” da “xuyen tac su that lich su, ha thap nhan pham, xuc pham anh hung dan toc” thi e rang chua duoc cong tam.

Hay chiu kho doc het ca “doan van” de thay vo chong danh tuong nay can rang chiu nhuc la vi dieu gi? Hay nghe loi Vo Van Dung noi ve vo chong Tran, Bui “thuong thay Tran huynh, Bui ty! Tan trung, chi hieu nhu the la cung”.

Hoac: Bui Thi Xuan thay canh ay dan long khong duoc toan mo mieng mang Gia Long, Tran Quang Dieu ngan lai noi nho: - Vo chong ta ra hang chiu nhuc la de cuu me neu phu nhan mang no, no gian giet me ta thi sao? (trang 591 quyen II).

Va: Bui Thi Xuan vung dung day chi mat Gia Long mang rang:

….. - Tien de ta nhu hum con nguoi nhu cau…

….. - Nguoi ruoc ngoai bang tan hai luong dan…

….. - Thang tieu nhan Phuc anh…

….. - Con tha chet cung cha me con hon song voi lu tieu nhan kia (trang 593, 594, 595 quyen II).

Toi, bang suy luan cua nguoi yeu men trieu dai Tay Son va cam nhan cua mot doc gia, toi lai chi thay hinh anh danh tuong Tran Quang Dieu va Bui Thi Xuan trong “Tay Son bi hung truyen” cua Le Dinh Danh moi dich thuc la “Dai hieu doi voi nha, dai anh hung doi voi nuoc”.

Nguyen Quang Hien

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Tay Son, Tran Quang Dieu, Bui Thi Xuan, Phu Xuan, Le Dinh Danh, Gia Long, thong tin xuat, bi hung, lich su, tac gia, vo chong, tu van, su that, truyen, nhan

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hình ảnh Trần Quang Diệu - Bùi Thị Xuân

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hình ảnh Trần Quang Diệu - Bùi Thị Xuân bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Hinh anh Tran Quang Dieu Bui Thi Xuan

Nhan xet, hay lien he ve tin Hinh anh Tran Quang Dieu Bui Thi Xuan co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hinh anh Tran Quang Dieu Bui Thi Xuan de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0