Haiku the tho ngan nhat the gioi

Tags: Nhat Ban, Nhat Chieu, Nguyen Hue, bang hai thu tieng, sang tac tho, nhat the gioi, nha nghien cuu, tong lanh su, tho Haiku, the tho, Tho Ngan, am tiet, bai tho, thien nhien, hien


Nha nghien cuu Nhat Chieu:

Haiku the tho ngan nhat the gioi

AT - Cuoc thi sang tac tho Haiku bang hai thu tieng Viet - Nhat duoc tong lanh su Nhat Ban tai TP.HCM vua phat dong danh cho moi nguoi yeu thich the tho ngan nay, han chot nhan bai vao ngay 16-7-2007.

Doi tuong du thi khong han che va moi nguoi tham gia it nhat la nam tac pham gui ve so 13 – 17 Nguyen Hue, Q.1, TP.HCM.

Nha nghien cuu van hoc Nhat Ban, hien dang giang day tai Truong DH KHXH&NV TP.HCM Nhat Chieu duoc moi lam co van cuoc thi, ong vua xuat ban tap sach nghien cuu van hoc Nhat 3000 the gioi thom (NXB Van Nghe va nha sach Cao Thom an hanh). Nhan day Ao Trang co cuoc trao doi voi nha nghien cuu Nhat Chieu, mong lam sang to doi chut ve the tho Haiku.

Tho Hai-cu (Haiku) la loai tho cuc ngan cua Nhat Ban, co dong va ham suc. Mot bai tho chi ba cau, muoi bay am tiet (5-7-5) dai khong qua muoi hai, muoi ba tu, khong cham cau, khong de. Noi dung thuong huong ve thien nhien bon mua va noi tam ca nhan de phan anh. Sau day la nhung bai tho the nghiem, xin gui den ban doc.

LUU DUC TRUNG

1

Ngam hoa nhai
Nho canh tay
Thoang thoang huong dem

2

Mui huong nao
Ta chua huong
Giua rung hoa

3

Ke hanh khat
Du xuan
Hoa qua day tui

4

La thong reo
Song vo
Ta va cat lang le

+ Thua nha nghien cuu Nhat Chieu, xin ong cho biet doi net ve su hinh thanh cua the tho Haiku?

- Tho ca xu Phu Tang khong bat dau bang su thi hay nhung truong ca do so nhu Iliad, Odyssey cua Hi Lap hay Mahabharata, Ramayana cua An Do; ma bat dau bang nhung van tho tru tinh goi la Waka (hoa ca, tuc tho cua nguoi Nhat, con goi la Tanka, tuc doan ca), la the tho ngan, toan bai bao gom 31 am tiet. Vay ma nguoi Nhat van chua hai long voi cai ngan gon cua Waka. Ho phat minh them the Haiku (hai cu) chi von ven co 17 am tiet va no tro thanh the tho ngan nhat the gioi.

+ Nhung thua ong, tieng Nhat da am khac voi tieng Viet don am. Vay gioi han 17 am tiet trong mot bai tho phai chang la niem luat kho nhat cua Haiku?

- So luong am tiet qui dinh vay da kho nhung kho nhat van la bieu dat duoc su tuong quan giua con nguoi va thien nhien, mot bai tho Haiku hay phai the hien duoc khoanh khac doc sang cua nha tho trong viec nam bat cuoc doi, quan sat tinh nhay, biet cam nghiem doi song day du.

+ The con “kigo” (qui ngu) dong vai tro quan trong gi trong viec hinh thanh bai tho Haiku?

- Voi cac tac gia sang tac Haiku bang tieng Nhat thi kigo rat quan trong, nhung voi cac ngon ngu khac thi khong can dat nang kigo lam. Kigo khong chi bieu dat mua ma con hon the. Vi du nhu bai tho nay cua thi si Basho: “Ao cu/con ech nhay vao/vang tieng nuoc xao (Furuike ya/kawazu tobikomu/mizu no oto)” thi kigo nam o con ech (mua xuan), mot sinh linh be nho quen thuoc.

Nho nhoi la vay, tho Haiku van co the chua dung “ba nghin the gioi”. Nhu mot thien ngon xua, trong hat cai nho xiu bao ham ca nhat nguyet, tren dau soi long don tu ca can khon. Neu doc tho Haiku nhieu, nguoi doc de dang nhan ra van vat be nho xung quanh minh khi thi chiec la, vo oc... luc thi con ech, dom dom... tham chi ca con ruoi. (Ruoi tren non ta oi/hom nay vao thanh pho/thanh dan Edo roi - Issa. Edo tuc Tokyo ngay nay).

+ Ong co so sanh cam thuc thien nhien cua nguoi Nhat va nguoi Viet?

- Dieu nay noi ra rat dai, toi chi xin neu mot diem khac biet nhung cung rat tuong dong boi nhin chung nguoi Nhat hay Viet deu co tu tuong A Dong. Trong Than dao, nguoi Nhat tim thay thien nhien co than va tuyet dep. Con voi nguoi Viet, thien nhien it goi len cai linh thieng ma goi len cuoc song thuong ngay nhu: “Len non don gio lay tram/ Xui ong lam mat, giuc tam nha to”. Moi cam thuc la moi ban sac. Hieu duoc ban sac cung nhu tinh yeu thien nhien cua nhau thi co the dong hanh voi nhau.

+ Den nay tho Haiku da phat trien ra sao thua ong?

- Tho Haiku co lau doi roi nhung den the ky 17, 18 moi len den dinh diem bang su xuat hien hai thi si lung danh la Basho va Issa. Basho chu du khap nuoc Nhat va ong da ghi lai nhung khoang khac nam bat duoc suot cuoc hanh trinh. Bay gio hau nhu dat nuoc nao tren the gioi cung hoc va sang tac tho Haiku, ke ca nguoi Hoi Giao. Gia tri cua tho Haiku co nhieu mat khac nhau, nhu o My, tho Haiku duoc dua vao nha truong. O ta Haiku cung bat dau duoc dua vao chuong trinh THPT. Tat nhien, nguoi My muon hoc sinh sang tac tho Haiku khong phai vi Nhat ma co muc dich giup hoc sinh dien dat nhieu y nghia nhat voi so luong am tiet it nhat.

+ Con voi rieng ong, tho Haiku co y nghia gi khac?

- Haiku dong nghia voi nghe thuat va dao. Do la con duong tam linh, khi trong Haiku cac tac gia quan tam den tat ca dong tinh quanh minh, du rat nho nhoi, thiet nghi muon duoc vay phai cuc ky yeu qui tung giay phut song va luon huong den su binh dang voi van vat. Voi toi, tho Haiku that ky dieu, boi le cai tai cua nha tho khong nam o viec ve rong, phung... ma ve nhung su vat gan gui, hien thuc ma phai vuot qua hien thuc.

+ Xin cam on ong.

TRAN HOANG NHAN thuc hien

Haiku the tho ngan nhat the gioi

Ao Trang so 5 (ra ngay 15-7-2007) hien da co mat tai cac sap bao.

Moi ban doc don mua de thuong thuc duoc toan bo noi dung cua an pham nay.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Nhat Ban, Nhat Chieu, Nguyen Hue, bang hai thu tieng, sang tac tho, nhat the gioi, nha nghien cuu, tong lanh su, tho Haiku, the tho, Tho Ngan, am tiet, bai tho, thien nhien, hien

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Haiku - thể thơ ngắn nhất thế giới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Haiku - thể thơ ngắn nhất thế giới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Haiku the tho ngan nhat the gioi

Nhan xet, hay lien he ve tin Haiku the tho ngan nhat the gioi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Haiku the tho ngan nhat the gioi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Van hoc trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Van hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0