Giao su Tran Van Khe Toi nhu chiec la duoc ve voi coi

GS-TS Tran Van Khe va mot ban tre TP HCM. Anh : T.V.

Dau thang 1, So Van hoa - Thong tin TP HCM trao ngoi nha so 32, Huynh Dinh Hai, phuong 14, quan Binh Thanh, cho GS. Tran Van Khe. Day la noi bao quan, trung bay hien vat van hoa, am nhac dan toc. Giao su danh cho TS cuoc tro chuyen than tinh cuoi nam.

- Gan 56 nam song o nuoc ngoai, quyet dinh ve o han trong nuoc co y nghia nhu the nao doi voi giao su?

- Bat cu cuoc chia tay, doi chuyen nao cung co rat nhieu luu luyen, nhung toi da quyet dinh ve Viet Nam o han voi tat ca long mong cho cua nguoi con xa que qua lau roi.

O Phap, toi duoc bao hiem xa hoi 100%, lai co bong huu tri, dau benh khong mat tien, duoc cham soc, dai ngo tan tinh. Nhung song binh yen thoai mai khong co nghia la ngoi yen roi om dong tu lieu bao nam minh da tich cop. Nhu vay thi qua uong cong.

Toi luon mong uoc duoc ve Viet Nam, co mot ngoi nha khong chi la noi de o ma con la noi de lam viec. Do la noi tap trung va giu gin nhung tu lieu ma ca doi toi gom gop duoc, de sau nay cho the he tre Viet Nam den xem, de cac ban co the doi thoai voi cac nen van hoa am nhac tren the gioi. Song o nuoc ngoai, mot nam dam ba lan moi co vai sinh vien den tim gap trao doi. Thinh thoang moi co dip gap go nhung ban tre, nhung gi toi nghien cuu duoc cu giu do khong co nhieu dip de truyen dat.

Nam 2004, toi rat vui mung vi da chuyen duoc ve nuoc hang nghin cuon sach, nhung cong trinh nghien cuu, bang video..., mot khoi luong tu lieu ma du bo ra ca may nam troi van xem chua het. 460 kien hang van hoa da duoc hai quan hai nuoc Viet - Phap ho tro nhiet tinh, khong lam kho de ma con mien ca tien dong thue.

Ve den Viet Nam, Vien Bao tang TP HCM don san mot phong de chua tu lieu cua toi voi dieu kien bao quan rat tot, cat cu nhung ban tre den giup toi phan loai, sap xep dang hoang dau ra do. Toi duoc huong tam long, tinh thuong cua moi nguoi. Doi voi toi, dieu do qua suc mong doi. Toi thay minh nhu chiec la da duoc rung ve coi.

GS-TS. Tran Van Khe trong can phong trung bay nhung nhac cu truyen thong dan toc tai nha ong. Anh: T.V.

- Thua giao su, don nhieu cai Tet tha huong, ong co cam xuc gi khi nam nay ve an Tet tren dat nuoc minh?

-Song o nuoc ngoai nhung toi cung da co dip ve Viet Nam vai lan trong dip Tet truoc day. Lan dau la vao nam 1998, o TP HCM. Nam 2002, dai truyen hinh Viet Nam VTV1 moi toi ra Ha Noi noi chuyen trong chuong trinh dem giao thua. Lan cuoi cung toi an Tet o Ha Noi la nam 1944. Den nam 2002 moi tro lai nen co rat nhieu cam xuc. Cai Tet dau tien toi o Ha Noi la nam 1941, dem toi di hai loc o Ho Guom, mua phun lat phat nhe bay mon man tren khuon mat, nhung co gai xinh dep Ha Thanh ao vay tha thuot. Nguoi chu nha toi dang o cat tia cu thuy tien kheo den noi dung vao khoanh khac giao thua hoa dong loat no. Dep khong cam xuc nao dien ta duoc, nen con gai dau long toi da dat ten la Thuy Tien.

Hoi o Phap, ngay Tet thi cung nhu ngay thuong thoi. Co khi ban be den cho mot don banh chung, banh tet, nem chua. Toi cung tu nau mot noi thit kho dong, cung tu lam dua gia. Tet nam nay co mot y nghia dac biet la toi da duoc that su "an" Tet tren nuoc minh, tai nha cua minh.

- Ke hoach don nam moi cua ong nam nay nhu the nao?

- Mot nguoi ban tang toi coi mai vang dat truoc san nha, vai bua nua toi lat la mai, cho cay ra hoa.

Sang som mong 1 Tet, toi thuong khai but dau nam, roi mo cua xuat hanh nam moi; sau do ve nha uong ruou, uong tra, ngam hoa. Tet nam nay, ban be da hen se gap nhau trong dip xuan, co nguoi da hua cho banh chung, cho thit kho, mam chung, banh tet. Toi cung da doi tien giay moi loai 10.000, mua nhieu phong bao do de li xi cac chau nho.

Tet nay, ngay mong 1, tren VTV1, VTV2, toi se noi chuyen ve van hoa am thuc Viet Nam.

- Giao su co the noi qua ve ngoi nha nay, mon qua tang nam moi cua TP HCM danh cho ong?

- Toi tung o tu khach san nay qua khach san khac. Ve nuoc cung chi o mot dia chi quen thuoc la can phong 326 cua khach san Majestic. Can ho chung cu ma toi o ben Phap vua la mot phong thi nghiem vua la thu vien nho, chua day ap nhung tu lieu hon la nha o. Uoc muon co mot ngoi nha rieng voi toi la qua xa voi.

Cach day vai nam, Giam doc So Van hoa Thong tin TP HCM, Truong Ngoc Thuy, tinh co den tham can ho cua toi tai Phap. Nam 2001, gap lai Ngoc Thuy tai Festival Hue, chau noi dang co gang giup do toi co mot ngoi nha de o va luu giu tu lieu.

Ban dau, ngoi nha con rat ngon ngang, co dai moc day san truoc sau. Nhung So Van hoa Thong tin va UBND quan Binh Thanh da ho tro sua sang lai nha cua, cung cap may dieu hoa de chuan bi phong tu lieu.

Toi nho co mot lan tren dat Phap, buoi dem, sau bua tiec o nha mot nguoi ban, toi mo cua buoc ra vuon. Chot nghe thoang thoang mui hoa da ly huong, tu nhien ua nuoc mat, thay long minh menh mang noi buon nho que huong.

Bay gio nha toi, canh cua so phong ngu va phong lam viec co trong mot cay da ly huong. Nha nguoi Viet thuong "phia truoc trong cau, phia sau trong chuoi", nha toi cung vay. Truoc san, co mot khu vuon nho trong nhung cay chuoi, cay truc tuong trung cho nguoi quan tu, hoa dam but 3 mau, bong trang, hoa giay, hoa mai. Do la nhung mon qua cua mot nguoi ban tang toi.

Roi day hoa se no, moi sang, moi chieu toi se duoc tham thu vuon hoa, tuoi cay, lat la sau.

GS-TS. Tran Van Khe ben goc vuon nha minh. Anh: T.V.

- Hien nay cong viec cua ong tai Viet Nam nhu the nao?

- Luc con o hai ngoai, cong viec cua toi la tim toi, sap xep, suu tap, nghien cuu tu lieu; con hien tai la gap go va truyen dat cho nhung ai quan tam, yeu thich den am nhac, van hoa dan toc. Bay gio toi co nha, dia chi ro rang, nhieu sinh vien, ban tre trong ngoai nuoc den tham, tro chuyen rat vui. Co mot nhom sinh vien khi biet toi don ve nha moi da mang den tang mot buc thu phap de chu: "Nhac Viet chi bao". Toi hoi cac ban o dau, hoc truong nao. Cac ban tre ay chi cuoi ma noi: "Chung chau tang bac vi quy nhung viec bac da lam cho am nhac dan toc Viet Nam. Bac cu xem nhu day la mon qua nho cua ban tre thanh pho ma khong can biet bon chau la ai dau a".

Ve nuoc o han la quang thoi gian vui nhat cua cuoc doi toi. Toi mong rang se mai song trong khong khi thanh binh, vui ve nhu the nay cho den luc ra di vinh vien.

- Con cuoc song thuong ngay cua giao su thi sao?

- O Viet Nam, di dau cung nhu gap nguoi quen, nguoi than. Ra duong buoc len xe taxi gap nu cuoi rong mo cua nguoi tai xe. Vao quan an, di benh vien kiem tra suc khoe cung vay. Moi nguoi deu quy toi, hoi tham suc khoe, cham soc tan tinh. Tinh thuong do lam toi qua xuc dong!

Moi ngay, toi thuc day luc 5h30, luyen khi cong. Roi sau do ra vuon xem cay; len mang Internet doc thu ban be khap nam chau bon be. Xem TV, luot qua trang van hoa, thoi su cua cac bao mang. Khi thu ky den thi bat dau mot ngay lam viec, ghi chep lai nhung suy tu trong ngay, nhung suy nghi ve viec nghien cuu am nhac, van hoa.

Toi co nguoi ban than choi voi nhau da 60 nam nay tu thuo con hoc truong Truong Vinh Ky. Bay gio, nha ban cach nha toi chi 300 thuoc, hang ngay deu co nguoi nha cua ban den nau giup thuc an. Toi an kieng khem vi mang nhieu benh trong nguoi, tat ca nhung "ngot, bui, beo" cua cuoc doi gio khong duoc dung den nua.

Toi song mot minh, nhieu luc co don chi biet bau ban voi tieng nhac, loi tho. Toi rat thich bai Lac quan doc hanh ca ma toi tung hoa lai bai Doc hanh ca cua thi si Bui Khanh Dang, co may cau: "Vung bam hon tho xa the tuc/ Nhe nuong canh nhac den thien thai/ Cuoc doi co doc nho tho nhac/ Vui kem chi nguoi ven truc mai".

Hien toi nghien cuu va viet ve "Am va duong, xac va hon trong am nhac truyen thong" voi mong muon neu ra nhung kham pha gian di nhat ma doi khi nguoi ta quen mat khong nghi den. Toi va thu ky cua minh se len ke hoach viet tiep hoi ky. Cuon hoi ky thu 5 cua toi ket thuc o giai doan nam 2000. Cuon thu 6 duoc bat dau tu nam 2001, khi toi chuan bi chuyen kho tai lieu ve VN va co ke hoach ve han que nha.

Anh Van thuc hien