Dan bau giai dieu que huong

Tags: Am Nhac Dan Toc, Dan toc Viet Nam, duoc coi la, dan bau, Cay Dan, am thanh, nhac cu, doc dao, giai dieu, lam, nguoi, tieng, tao, nghe


Dan bau giai dieu que huong

Trong kho tang van hoa am nhac dan toc Viet Nam, dan bau la loai nhac cu duoc coi la doc dao va hap dan nhat. Tieng dan du duong, tram lang khien ai da nghe mot lan thi that kho quen, chang the cac cu ngay xua da kin dao nhac nhu: "Lam than con gai cho nghe dan bau".

"Cung thanh la tieng me, cung tram la giong cha
Ngan nga em hat, tich tich tinh tang"

Duong nhu am thanh moc mac, chan que nhung sau lang den vo cung cua cay dan bau, hoa quyen voi tieng long cua tac gia da tao nen nhung van dieu chat chua trong bai hat ru ay. Ðieu gi da khien cho cay dan bau co suc quyen ru doc dao den vay?

Co nhieu cach giai thich khac nhau ve su xuat hien cua cay dan bau trong kho tang van hoa dan gian. Chi tu tro choi trong dat cua tre em dong bang Bac Bo la dao ho va cang day qua lo dat, khi dap nghe tieng bung bung ma cac cu ngay xua da cho ra doi nhac cu mang ten dan Bau, duoc lam tu ong tre va qua bau kho. Tu thoi nha Ly, dan Bau da xuat hien, nhung thoi ay, nhac cu nay chi dung de dem cho nguoi hat xam. Thoi gian qua di, cay dan dan duoc cai tien, dan duoc lam bang nhung chat lieu tot hon nhu go, sung. Ong Ðo Van Thuoc, mot nghe nhan lam dan Bau noi: "Cuoc song va moi sinh hoat cua nong dan Viet Nam deu bat nguon tu cay tre: ong nuoc, ong com, ro ra, don ganh. Boi vay, de bao ve bui tre, ho lay day rung buoc quanh goc tre, thay am thanh phat ra tu do nhu nhung cuoc giao luu tinh cam khien nguoi nong dan xua nghi den viec ha tre thanh coc, cang day to cho am thanh hay hon, roi su dung vo qua bau dai lam hop cong huong". Song co le tat ca cung chi la nhung gia thuyet. Con thuc te thi cay dan da gan bo voi lang que Viet Nam tu bao doi nay con chua ai biet.

Cai doc dao o day la cay dan cau truc rat don gian. Chi voi mot day nhung no dien ta duoc moi cung bac cua am thanh va tinh cam. Am thanh mang suc quyen ru la ky, gan voi am dieu tieng noi cua nguoi Viet, boi vay ma dan Bau tro thanh nhac cu duoc moi nguoi yeu thich.

Ðe co duoc cay dan nhu y, nguoi lam dan phai rat cong phu trong viec chon lua chat lieu. Cay dan phai hoi du hai yeu to "Mat ngo thanh trac", co y nghia la mat dan phai lam bang go cay ngo dong sao cho vua xop vua nhe, tho go ong a, thang thi moi co do vang. Khung va thanh dan lam bang go trac hoac gu, vua dep lai vua ben. Can rung, con goi la voi dan duoc lam tu sung trau. Bau dan lay tu qua bau kho hoac tien bang go. Tu nhung chat lieu het suc gian di ay, gia dinh nghe nhan Ðo Van Thuoc da cho ra doi biet bao dua con tinh than nay. Sinh truong trong mot gia dinh 3 doi deu theo nghiep lam nhac cu dan toc, nam 1953, bac Thuoc duoc ong ngoai va cau truyen cho nghe nay. Ðen nay, khi da nghi huu, bac lai cung vo con che tao nen nhung chiec dan cao cap chi danh rieng cho nhung nghe si choi dan trong cac doan nghe thuat.

Cung co nhieu y kien khac nhau quanh van de cau tao cay dan. Nguoi thi cho rang, nen keo dai dan ra de co duoc tieng tram hon hoac doi dan bau thanh hai day (mot cao, mot thap), hai can va mo to thung dan ra, nhung cuoi cung tat ca deu khong phu hop. Viec dung voi dan de cang day len hoac ha chung day xuong da tao ra nhieu am thanh va cao do khac nhau. Can dan dong vai tro quan trong trong viec tao ra cac sac do am thanh khac nhau va lam cho tieng dan tron, muot. Mat dan voi tho go ong a, khi ket hop voi cong huong se tao nen am thanh vang va trong. Ðan con duoc trang tri bang nhieu hoa van hoac kham trai voi cac hinh anh mieu ta canh sinh hoat phong phu cua nguoi dan VN. Ngay nay nguoi ta co xu huong thay the dan go bang dan dien, keo dai va lam mong than dan de tao am truong va tieng vang hon.

Ðan bau the hien mot cach thanh cong nhung lan dieu dan ca khac nhau cua tung vung, tung mien cua dan toc. No con co the dien tau rat hay nhung giai dieu nhac nuoc ngoai, tu nhac dan gian den nhac nhe. Nghe si dan Bau Kim Thanh cho biet, hien anh con giu chiec dan Bau co tuoi 70 nam cua co nghe si Ba Sach de lai. Choi dan dan toc khong phai la mot nghe mang lai su giau co nhung voi anh do la niem dam me tu khi con la dua tre. Ðen nay da 32 nam trong nghe, bang loi choi day sang tao qua moi lan bieu dien, anh da khien nguoi nghe say me. Anh cho biet "nam 1994, toi duoc moi den nuoc Anh bieu dien cho nu hoang Elizebeth tai Nha hat Hoang Gia. Buoi bieu dien rat thanh cong. Sau do toi duoc moi o lai dinh cu tai dat nuoc nay. Nhung toi khong the roi bo duoc to quoc va gia dinh ruot thit cua minh. Ðen nam 1995, mot lan nua, nu hoang Anh lai moi toi sang bieu dien. Ðay that la mot vinh du lon trong cuoc doi lam nghe thuat cua toi. Khong chi co minh toi, den nay chung ta da co rat nhieu tai nang tre choi dan Bau dang duoc ca nuoc va the gioi biet den nhu Hoang Tu, Huynh Tu..."

Phai chang vi su doc dao co mot khong hai cua cay dan Bau ma moi khi nhac den VN, nhieu khach nuoc ngoai da xem cay dan Bau nhu mot bieu tuong cua VN "Ðat nuoc dan Bau", "Que huong dan Bau". Nha tho nu nguoi Phap MeRay da thot len: "Cay dan Bau that giong voi con nguoi Viet Nam. Ngheo cua cai ma giau long nhan ai, gian di ma thanh cao, don so ma phong phu".

(Theo Bao Hue)

Viet Bao

Tìm hiểu: Am Nhac Dan Toc, Dan toc Viet Nam, duoc coi la, dan bau, Cay Dan, am thanh, nhac cu, doc dao, giai dieu, lam, nguoi, tieng, tao, nghe

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Đàn bầu - giai điệu quê hương

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Đàn bầu - giai điệu quê hương bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Dan bau giai dieu que huong

Nhan xet, hay lien he ve tin Dan bau giai dieu que huong co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Dan bau giai dieu que huong de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0