Con nguoi cua thoi dai

Tags: Victor Hugo, Francisco Bilbao, Horace Mann, nhan vat noi tieng, Co Doc giao, nha tu tuong, mot gia dinh, nha cai cach, con nguoi, giao duc, chung ta, nhung nguoi, bai bao, tro thanh, biet


Con nguoi cua thoi dai
Varela sinh ra trong mot gia dinh thuong gia. Ban than ong cung la mot doanh nhan, mot nha tho tre, mot nha bao, roi nho vao nhung moi quen biet ma ong may man co duoc, voi mot so nhan vat noi tieng duong thoi (Sarmiento, Horace Mann va Victor Hugo), ma sau nay, ong tro thanh mot chinh khach va mot nha cai cach giao duc.

Ong sinh ngay 19 thang 3 nam 1845 tai thanh pho Montevideo trong luc thanh pho dang bi bao vay. Dat nuoc Urugoay luc do dang phai trai qua cuoc chien ma nguoi ta goi la “Cuoc dai chien”. Do la cuoc noi chien cua nhung nguoi Uruguay chong lai nhung nguoi Uruguay, nhung thuc te con cay dang hon vi do con la mot cuoc xung dot khu vuc voi su tham gia cua cac quoc gia lang gieng. Hon nua, cuoc chien nay con co su dinh liu cua cac cuong quoc chau Au. Noi mot cach khac, do cung chinh la cuoc chien tranh cua Anh va Phap, boi chinh nhung trung tam chinh tri o chau Au nay dong vai tro quyet dinh trong viec chi dao Garibaldi ( ), nguoi lanh dao su nghiep thong nhat nuoc Y, truc tiep tham chien. Trong lich su cua minh, Uruguay chua bao gio tro thanh trung tam cua su chu y quoc te den the.

Can phai noi them ve nhung nguoi Argentina ti nan chinh tri o day, nhung nguoi tieu bieu nhat cua phong trao tri thuc o nuoc ho, bi che do cua Juan Manuel de Rosas ( ) nguoc dai. Cuoc dai chien khong chi la su doi dau cua cac ben tham chien ma no con tao moi truong thuan loi cho cac cuoc dau tranh tu tuong. Tinh hinh tren da thoi thuc gia dinh Varela gia nhap vao doi ngu nhung nguoi chong lai luc luong chiem dong. Giua luc cuoc chien no ra, cha cua Varela dich mot tac pham viet ve giao duc tu tieng Phap. Day la nhung tien de quan trong ve moi truong xa hoi va gia dinh, ket hop voi nhung nhan to ve van hoa va chinh tri giup Varela bat dau su nghiep cua minh.

Nam 1865, Jose Varela bat dau viet mot loat bai bao mang tinh luan chien ve ton giao tren tap chi Revista literaria (Phe binh van hoc). Cung nam do va cung tren to bao nay, ong viet mot bai bao ve nhung nguoi chan bo o Nam My, bai bao chiu nhieu anh huong cua Sarmiento. Bang cach tiep can duoi goc do xa hoi hoc, ong da phan tich mot nguyen nhan, nhung khong phai la nguyen nhan duy nhat, cua nhung tri tre ve tinh than va vat chat:

Chung ta khong can dong dan. Dieu chung ta can la nhung nguoi dan duoc khai sang. Khi nhung nguoi nong dan chan bo cua chung ta biet doc, biet viet va biet suy nghi, thi nhung bat on ve chinh tri cua chung ta cung moi cham dut. Chi bang cach giao duc con nguoi chung ta moi co the dat duoc hoa binh, tien bo va cham dut thoi ky lac hau. Sau do, bang lao dong, nhung nguoi dan thanh pho van dang u muoi do vo cong roi nghe se chuyen viec dung ngua nhu mot cong cu lao dong chinh thanh mot nhan to co ban cua tien bo de cay tren nhung luong dat von can coi, mang lai nhung san pham huu ich. Va nhung nguon cua cai to lon cua dat nuoc, duoc tao ra boi suc lao dong sang tao cua nhung con nguoi co tri thuc, se dem lai nhung tien bo to lon ve vat chat. Viec khai sang nhung nguoi nay la dong luc dung dan cua su tien bo.

Qua bai viet nay cua Varela, chung ta co the thay ong la nguoi co ac cam voi cach mang. Theo mot nghia nao do, dieu nay dung nhu vay. Ong phan doi nhung cuoc noi day tan bao, trong do, nhung ke cam dau loi dung su ung ho cua quan chung cung voi su ngu dot cua ho de phuc vu cho muc dich ca nhan. Nhung can nho rang, trong cung nam do va tren cung to bao do, ong dat tien bo ngang hang voi cach mang theo dung nghia cua no.

Thang 5 nam 1866, to Revista Literaria ma Varela co dong gop rat lon, buoc phai ngung xuat ban. Truoc do, thang 12 nam 1865, Varela da xin thoi viec boi nguoi bien tap da gach bo mot so doan trong bai bao cua ong.

Tuy nhien, Varela nhanh chong quay lai nghe lam bao. Nam 1866, ong viet bai cho to El siglo (The ky). Trong to bao nay, ong tham gia cuoc but chien ve cuoc doi va su nghiep cua Francisco Bilbao, nha tu tuong lon nguoi Chi Le, nguoi co anh huong quyet dinh den su phat trien tu tuong cua ong. Thong qua Bilbao, ong chiu anh huong cua nhung nha tu tuong duy ly Co doc giao khac nhu Lamenais, Michelet ( ), Quinet ( ) va Renan ( ). Ho da hinh thanh nen dac trung Phap trong nhung tu tuong duy ly cua Varela. Trong bai bao dau tien cua loat bai nay, Francisco Bilbao va Dao Co doc giao, ong da thay duoc anh huong cua nhung thuc tien co chap cua thuyet giao quyen Co doc giao den cuoc doi va viec giang day cua Bilbao. Va trong bai bao thu hai, mang ten Nha tho Co doc giao va xa hoi hien dai, ong viet:

“…Dan chu la mot y tuong moi me. Vuong quoc cua thien duong da xuat hien noi ha gioi. Va Chua Troi, cung giong nhu than Jupiter, khong roi khoi ngai vang cua minh, khong co long trac an truoc nhung noi buon vui cua con nguoi. Vi the, khong con phu hop voi hoat dong cua con nguoi. Dieu chung ta can la mot chua troi bang xuong bang thit, biet song va rung dong bang trai tim cua mot con nguoi. Do khong phai Than Chet ma la vi than cua cuoc song. Chung ta khong theo mot ton giao nao, nhung chung ta di theo thu ton giao cua tuong lai voi anh mat huong ve vi sao cong ly soi roi duong chung ta di. Chung ta se vung buoc tien len phia truoc, chuan bi cho viec xay dung mot nen dan chu. Trong do, nguoi dan la linh muc va la duc vua cua chinh minh, voi tu do la Duc chua Troi va la nguoi chi duong cho ho.”

Nam 1867, sau khi tich luy duoc nhieu kinh nghiem qua chuyen di du lich den My va chau Au, nhung tu tuong triet hoc cua ong da co them nhieu dieu moi me. Trong chuyen di nay, ong viet bai cho to El siglo. Trong thoi gian o chau Au, ong luon nho den cuoc tro chuyen voi Victor Hugo, nguoi ma 12 nam truoc do da bi di day o dao Guernsey. Trong cuoc doi thoai, Valera da giai thich tinh hinh dat nuoc Urugoay, ve su chia re giua cac dang phai chinh tri: “Chien tranh dang no ra giua cac dang phai chu khong phai giua cac quoc gia”. Theo Varela, do la ket qua cua su boc dong voi vang bat chuoc hinh mau nuoc Phap.

“Chung toi la buc tranh biem hoa cua nuoc Phap”, Varela noi, con Victor Hugo tra loi: “Khong, cac ban se la buc biem hoa khi cac ban dap khuon hinh mau xau. Nhung cac ban la nhung su gia cua mot chau My tre, khi cac ban tiep noi tinh than cach mang.”

Trong chuyen di xuyen My cua ong, Varela da rat co an tuong doi voi nen giao duc o Bac My va suc manh cua dan chu:

“Hau nhu ai cung co kha nang tro thanh ung cu vien tong thong va mong muon lanh dao dat nuoc. Nhung nguoi do khong nhung chi biet doc biet viet ma con phai biet suy nghi.

…Theo cac nha tu tuong Phap, giao duc pho cap rat co loi boi nhung cong nhan co hieu biet se lam viec hieu qua hon nhung cong nhan dot nat. Kha nang cang lon thi hieu qua cang cao…Quan diem cua nuoc My la khai thac moi kho bau tai nguyen. Do la ly do tai sao ho dua tre em vao truong hoc, dua thanh nien den truong dai hoc, tham du cac buoi hop voi bao gioi, nguoi truong thanh vao cac co quan lap phap va cac hiep hoi. Ke hoach cua ho la lam viec va hoc tap suot doi. Tai do, cac ca nhan co the toa sang o bat ky do tuoi nao va trong bat ky moi truong nao

Varela duong nhu dang de cap den mot dat nuoc da dat duoc tu tuong hien dai ve he thong giao duc suot doi. Nhung ong cung rat co an tuong doi voi he thong giao duc pho cap. Dieu nay kha phu hop voi nhung quan niem tien bo von la mot phan trong tu tuong cua Francisco Bilbao.

Muc tieu cua giao duc pho cap la thoi mot luong sinh khi vao da so dan chung von bi coi la tri tre o chau Au, khien cho ho tro thanh mot cong dong doan ket, biet tu suy nghi va nhan thuc duoc nhung hanh dong cua minh. Mot khi nhung tu tuong nay da duoc an sau, tuc la khi tu do cua con nguoi da duoc coi la mot trong nhung nguyen tac song con, thi doi hoi dau tien de mang lai nhung thay doi do la truong hoc. Ngay tu nhung ngay dau, nha truong, noi giao duc nhung cong dan tuong lai, se phai duoc xay dung cung voi cac den tho, noi cac nha tu tuong tu do ban ve tin nguong cua minh. Rat nhieu tien cua va tri luc da duoc cong hien cho cac cong trinh nay. O nuoc My, giao duc pho cap duoc coi la mot trong trong nhung van de mang tinh song con.

Do do, khong co gi la ngac nhien khi van de giao duc chiem mot vi tri rat quan trong trong tu tuong cua Varela. Thang 8 nam 1868, ong quay tro ve Uruguay sau hon 6 thang o My. Tai day, ong tim cach thiet lap nhung moi quan he de giup ong hieu biet sau ve doi song chinh tri, xa hoi va giao duc cua dat nuoc.

Con nguoi cua thoi dai
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

"Sex tour" lên truyền hình thực tế

Ngôi sao phim khiêu dâm Rebecca More khiến người Anh giận dữ vì đang quay một chương trình truyền hình thực tế, trong đó cô đi vòng quanh nước Anh chọn người ngẫu nhiên để quan hệ với cô. 

Tìm hiểu: Victor Hugo, Francisco Bilbao, Horace Mann, nhan vat noi tieng, Co Doc giao, nha tu tuong, mot gia dinh, nha cai cach, con nguoi, giao duc, chung ta, nhung nguoi, bai bao, tro thanh, biet

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Con người của thời đại

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Con người của thời đại bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Con nguoi cua thoi dai

Nhan xet, hay lien he ve tin Con nguoi cua thoi dai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Con nguoi cua thoi dai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tac pham trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tac pham
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0