Ben Tre

Tags: Ben Tre, Ong O, Nam Bo, Ong Do Chieu, phong tuc tap quan, nguoi hang xom, tu tai, noi lao, Con cop, thai tu, thuong tiec, ve nha, chuyen, duong, noi


Chuong VII :

Ben Tre
Ben Tre la noi ma nhieu nho si giu tiet thao khi Phap xam chiem. Dan o day phan lon la tu mien Trung vao, con giu duoc phong tuc tap quan xua, nho vi tri cu lao (it giao luu). Ong Do Chieu ve day tranh giac Phap, rot cuoc, Ben Tre mat, cu danh o vung giac chiem dong nhung khong bi mua chuoc, lam tho, soan van te thuong tiec nhung nguoi yeu nuoc.

Ben Tre co phan mo cua Phan Thanh Gian, cu chao doi noi dat Ba Tri va cung duoc chon cat noi sinh quan. Gan day, co mo Vo Truong Toan, tu Sai Gon cai tang dua ve.

Dan Ben Tre song khong tung thieu, nho hue loi vuon, nho duc tinh can cu. Nhung oc hai huoc duoc luu truyen qua nhung chuyen Ong O, an hanh hoi dau the ky, co le da don dai trong dan gian truoc do khong lau.

Ong O phai chang la nhan vat bia dat, nham che gieu tung lop quan lai, gioi boc lot? Nhung noi chung, nhung chuyen “noi lao” cua ong O khong ac doc cho lam, nham giai buon, hien lanh.

Hom xua ay, ong O di cho lang de mua thit heo, nhung voi cach an mac loi thoi cua ong, nguoi ban thit lai khinh khinh, noi thach, de ong khong mua duoc, mot kieu “duoi khach”.

Ong O muon tro ve nha, de khoi buc minh. Nhin xuong ben, thay chiec xuong to cua anh ban thit heo ong noi:

- Hom nay chac heo len gia, hen gi toi mua khong noi. O xom toi heo nuoi thieu gi, ai nay tung tien, muon ban voi gia re.

Anh lai heo dong long tham, don co hoi de dau co:

- Nha ong co nuoi heo khong?

- Nuoi heo la nghe ruot cua vo chong toi. Man mua, duoc bao nhieu lua toi khong ban, cu de danh nuoi heo, bay gio trong nha nhieu qua, keu eng ec toi ngay.

Anh ban thit heo ben ngo y:

- Ong ve nha bang gi? San toi co chiec xuong to, dua ong ve coi heo luon the.

Ong O vui ve, cho anh no. Anh ta hang hai cheo ghe, ong O keu len:

- Ba oi, co nguoi toi mua bay heo cua minh.

Tu lau biet chong ua “noi lao” nen ba da lanh mieng:

- Bay qua, phai ong ve som hon mot lat thi xong. Nha luc nay co nguoi lai heo di qua, tung tien, toi ban het roi.

Ong O nhin anh ban thit heo. Anh no nhu hieu su viec, cau may, tuc toi, chang biet noi sao. Lap tuc ong O nhay len bo, noi voi lai:

- Cam on anh, xin loi anh. Tai toi ham ban heo, thoi thi cho toi nuoi lua sau vay.

Them mot chuyen trong hang chuc chuyen de chung to chuyen ong O chi la giai thoai cau vui. Tai “noi lao” cua ong duoc loan truyen tan ngoai Hue, noi vua dang ngu tri voi uy quyen to lon. Vi thai tu nghe cac ninh than don rang o Nam Ky co mot nhan tai chuyen noi lao, ben ra lenh:

- Vay thi co dip dua ra day cho ta biet mat.

Co hoi lai den, cac quan vao Nam tuan tra san ghe thuyen ben moi ong O di Hue tro tai. Voi ban linh san co va long tu tin, ong O thay dip tot de di choi xa ma khong ton tien.

Thai tu hay tin nhan tai cua xu Ben Tre den, nham luc dang coi voi di san thu du. Vua gap mat, ong O qui xuong lay theo nghi le. Thai tu hoi:

- Nghe noi nguoi noi lao gioi, vay thi noi lao thu.

- Tau thai tu, noi chuyen lao nhu the nao?

- Noi chuyen gi cung duoc, mien la nguoi gat duoc ta.

- Tau thai tu, thai tu luc nay dang o lung chung, ngoi tren minh voi, “dau khong dung troi, chan khong dung dat” thi lam sao ke hen nay noi lao cho duoc.

Thai tu ngo la that, ben lat dat cho quan si do xuong, dung tren mat dat va noi:

- Ta da dung chan xuong dat roi. Bay gio, nguoi noi thu chuyen lao cho ta nghe.

Ong O van binh tinh:

- Thi toi da noi lao roi do. That tinh toi chang co chuyen gi la ca nhung thai tu da... lam theo loi “noi lao” cua toi.

Qua cau chuyen tren, ta thay nhung chuyen dan gian thuong la do nguoi nao do sang tac ra, khong co that, nham cham biem cho rang ve tri thong minh thi lam khi nguoi thuong dan lai vuot ke quyen cao chuc trong.

Ben Tre la dat giong, duoc dan ta khai thac som, cao rao, khong ung lut, de dao gieng, nha cua sach se hon noi sinh lay. Luu dan tu xu Quang Nam, Quang Ngai da di thang vao Ben Tre, voi ghe bau, khong can ghe qua Ba Ria, Bien Hoa nhu truong hop di theo duong bo. Neu can tro ve tham que xu thi ho cung di duong bien. Nho su can man, lan hoi vung Ben Tre thanh hinh som, so voi nhung canh dong xa xoi, nhieu muoi mong, nuoc man dong chua phia Rach Gia - Ca Mau.

Luc moi dinh cu, gap nhieu kho khan. Dan it, o gom tung xom nho. Chung quanh con rung ram. Cop va nguoi tranh chap nhau tung khu rung la chuyen da pho bien o Nam Bo. Rieng ve vung dat giong o Ben Tre, nay la vuon dua xanh muot, thoi xua cay gua, cay sop moc loan xa, voi nhung bo re long thong, lon nhu cot nha, lam hang tru an cho cop sinh soi nay no. Nguoi dia phuong cung nhu moi nguoi Viet thuo ay xem cop nhu ke thu nhung han che viec sat sinh, tranh gay chuyen lon, mien la cop an nai, an heo rung, con con nguoi thi lo lam ruong ray, chan nuoi gia suc. Nhung khi cop sinh de, tro thanh so dong thi co nguoi da nghi ra muu ke: rinh khi cop me di an xa, len vao hang, an cap vai con cop con, giet kin dao de han che.

Ta da nghe nhieu chuyen ve ba mu Cop, ba mu giup cop cai trong con de kho roi duoc cop nho on thuong con heo rung. O Ben Tre, con chuyen Nghia Ho, tuc la con cop co nghia, dau thoi Tu Duc, o lang Vang Quoi.

Nguoi ho Vo, dau tu tai, lam quan o trong huyen, gia dinh don chiec, chi co vo va mot dua con trai song thanh bach. Nguoi hang xom gap con cop nho, dem ve tang ong tu tai: “Nuoi tu nho be thi toi lon len, no hien nhu con cho vay thoi. Hoi o Quang Nam, toi thay nhieu nguoi nuoi nhu vay de giu nha”.

Ong va ba tu tai thay cop nho de thuong ben nuoi nang trong nha. Cop dan di, an com, an ca, chi co tat la thinh thoang nhu hang hai,chay toi chay lui quao mong chan vo cuc da, lu nuoc, tom lai la mon gi cung. Ong tu tai hieu la cop moc mong va mai mong cho bot ngua ngay. Ong day: “Dung hung hang, khach ra vao khong duoc ham hu voi bat cu ai!”. Ban dem, cop nam ngay duoi chan giuong ma canh chung. Trong xom, thay cop con hien lanh, ai cung khen ngoi.

Nhung den nam no, ong tu tai duoc lenh ra Hue lanh phan su moi. Ca nha buon rau, nhat la cop nhu doan truoc viec ra di la kho khan, ngay ve con xa.

Ong tu tai di theo duong tram, co phu khieng vong, qua tram khac thi doi phu, duong dieu voi, len deo xuong ai, lam noi khong mot bong nguoi, lai phai di den chieu toi. Cop o nha cu nhin ra cua, gap ba tu tai, cop nhu non nong. Ba noi:

- Muon di tham “cha” phai khong? Duong xa xoi lam, di thi nen giu minh roi tro ve. O nha chang con ai, “me” buon lam. Anh Hai cua “con” (con trai ong tu tai) suot ngay lam lung vat va.

Hom ay nhu thuong le, ong tu tai nam ngu lim dim tren vong, may nguoi phu tram nhu met moi, leo doc da, hai ben duong la rung gia, chim keu vuon hu. Bong nhien may nguoi phu tram keu len:

- Cop, thua ong.

- O dau?

- Bon toi khieng vong nhu vay tu nhieu nam, cop tren nui nhin xuong la su thuong. Nay gio co con cop chay theo tui toi khi an khi hien nhu ruot theo.

Suc nho con cop nuoi o nha, ong tu tai ben ra lenh:

- Dung lai, chang co gi la. De ta xem.

Qua that la con cop tu Ben Tre da danh hoi, do duong de “tham ong”. Cop dan di chay den, qui xuong keu rong. Ong tu tai vo ve no:

- Toi nghiep “con” qua chung. Doc duong chac cuc kho lam, o nha ai nay manh gioi ha?

Cop bong dua chan len, xoe mong ra, ong tu tai nhan ra may vien thuoc, doc duong, co le nho quen cac vi thuoc thao moc, cop da tim nhung cay la thich ung voi noi son lam chuong khi ma ong tu tai chua quen. Cam dong vo cung, ong tu tai nhan may vien thuoc nui, nao la cay, vo cay rung ma cop danh hoi, theo linh tinh cho rang bo khoe. Ong vo dau cop, rom rom nuoc mat roi an ui:

- Long hieu thao cua “con”, “cha” biet roi. Thoi rang ma ve nha, cham soc suc khoe cua “me” va “anh Hai”. Coi chung doc duong bon tho san rinh rap.

Vai nam sau ong tu tai mang benh ma mat tai Hue. Nho tinh tinh hien lanh, liem khiet luc lam quan nen cac ban dong lieu thuong tinh, bo thi duoc mot chiec ghe bau, lan hoi quan tai ong duoc dua ve nha. Ca nha khoc loc, nguoi hang xom thuong tiec. Quan tai quang tai nha, cop rong len tung chap nhung khach den phung dieu da quen, biet rang cop thuong tiec nguoi “cha”. No nam phu phuc ben quan tai, nhin an. Roi dam tang dien ra, cop chay theo, den huyet, tro ve cop cu nhin an. Vai hom sau, ca nha thay vang bong cop, truy ho len, nguoi hang xom ru nhau tim kiem, ngo rang cop ve rung. Nhung khi ra den phan mo ong tu tai ai nay deu ngam ngui cam dong, thay cop da dap dau vao tam mo bia ma chet, tren dau con nhieu vet thuong. “Thi hai” cop duoc chon cat ben phan mo ong tu tai. Tu do, trong dia phuong roi ca vung loan truyen chuyen con cop co nghia. Nguoi doi them that chi tiet, goi la chuyen Nghia Ho, con cop co nghia.

Chuyen duoc nhac nho ve lau ve dai, su that nhu the nao, kho kiem chung. nhung phai chang nguoi xua muon nhac nho con nguoi nen giu long hieu thao voi cha me, bang khong thi thua loai vat.

Roi nhung vuon dua xanh mat, den vung Ba Tri, gan bien, du khach co the vieng mo Nguyen Dinh Chieu, goi than mat la ong Do Chieu, que o Sai Gon nhung mat tai day, tan cu noi xa voi de khong song chung voi giac ngoai xam. Tuy mu loa nhung ong van theo doi tinh hinh dat nuoc trong nhung nam thang den toi nhat. Ong huong ung cuoc khoi nghia cua Truong Dinh, roi buon rau khi thay cuoc khoi nghia that bai. Phap qui trong tiet thao va tai van chuong cua ong, tap tho Luc Van Tien, dong bao goi la “Tho Van Tien” duoc pho bien manh o moi gioi Nam Bo, nhac nho dao duc, trai thi trung hieu, gai giu tiet hanh. Phap muon ban bo chut it bong loc nhung ong tu choi. Song voi dong bao o Ben Tre. Ong thay day du va hanh phuc roi. Roi Ben Tre, du khach vuot song Cuu Long, tuc la song Tien, con song noi day kha rong, nho chiec bac dua qua lai. Giua song co con Phung noi danh la thang canh, gio mat, nuoc trong lanh, tau be qua lai tap nap. Ben Tre co nhieu canh dep tieu bieu cho mien que Nam Bo, rat tiec la duong di lai kho khan.

SON NAM

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nghịch lý "dính" tham nhũng, "bỗng dưng" bị tâm thần

"Dư luận đặt ra có phải ông đó tâm thần không? Vấn đề là tại sao tham nhũng lại bị tâm thần nhiều thế?". Người ta bảo khi giám định là tâm thần, nhưng giải quyết việc gia đình lại rất bình thường.

Tìm hiểu: Ben Tre, Ong O, Nam Bo, Ong Do Chieu, phong tuc tap quan, nguoi hang xom, tu tai, noi lao, Con cop, thai tu, thuong tiec, ve nha, chuyen, duong, noi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bến Tre

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bến Tre bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ben Tre

Nhan xet, hay lien he ve tin Ben Tre co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ben Tre de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tac pham trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tac pham
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0