Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay

Tags: Vuong Tri Nhan, Nhat Chieu, Nguyen Quang Lap, Huynh Nhu Phuong, Nguyen Ngoc Thuan, Hoi Nha, nha phe binh van hoc, tac pham van hoc, tac pham van chuong, Ly luan van hoc, nha nghien cuu, khong phai la, nhu the nao, chu khong phai, chung ta, VN


Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Tong Thu ky toa soan Dang Dung tang hoa cho cac khach moi (tu trai sang): dich gia Nhat Chieu, nha ly luan phe binh van hoc Huynh Nhu Phuong va nha van Nguyen Ngoc Thuan - Anh: Thanh Dam
Truoc them Dai hoi Hoi Nha van VN lan thu 7 (23 den 25-4-2005), song song voi dien dan van hoc "Nguoi doc dang cho doi gi o cac nha van ?", sang 21-4-2005, TT mo ban tron truc tuyen voi chu de "Nhan dien doi song van hoc hom nay".

Thuan, cay but nu dang dinh cu tai Phap mo dau ban tron nhan dien van hoc hom nay bang cuoc trao doi voi TT...

+ Ba Marion Hennebert - mot trong hai dong giam doc Editions de l"Aube - chuyen phan xuat ban tac pham cac nha van the gioi thu ba tai Phap tung cho biet: "Cac tac gia goc Algerie ban duoc nhieu lam la 3 nghin cuon, tac gia VN 2 nghin cuon, tac gia Iran 1 nghin cuon la cung". Chi Thuan nghi sao ve nhung con so nay?

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Dai dien bao TT tai van phong Ha Noi tang hoa cho Nha phe binh Vuong Tri Nhan (bia phai) va nha van Nguyen Quang Lap (giua) - Anh: Thanh Vinh
- Nha van Thuan: Toi khong biet ba Hennebert da phat bieu nhu vay o dau. Toi rat ngo su chinh xac cua nhung con so nay. Nguoi doc o Phap, hay o nuoc nao cung vay, khong bao gio mua sach theo quoc tich cua tac gia. Theo toi duoc biet nha van Tahar Ben Jelloun goc Maroc, dinh cu o Phap nam 27 tuoi, nhan giai Concourt nam 1987 voi tieu thuyet La nuit sacree, sach cua ong khong kho doc lam va ban rat chay, con so vai chuc nghin cuon cho mot tac pham chac la khong kho.

Tahar Ben Jelloun xuat ban chu yeu o Editions du Seuil, mot trong nhung nha xuat ban manh nhat cua Phap. Tieu thuyet Noi buon chien tranh cua Bao Ninh do Phan Huy Duong dich sang tieng Phap, nha xuat ban Philippe Picquier, cung ban kha chay. Toi khong biet chinh xac nhung khong the chi la 2 nghin cuon.

+ O Phap, nha van chuyen nghiep co song duoc bang nhuan but khong? Viet Nam co qua it nha van chuyen nghiep? Khai niem "nha van chuyen nghiep" phai hieu nhu the nao?

- Nha van Thuan: O Phap, chi nhung tac gia da thanh danh sau it nhat hang chuc tieu thuyet moi co the song bang tien nhuan but. Vi chuyen com ao gao tien, cac nha van noi chung phai lam nhieu viec khac nhau. Dieu nay xay ra ngay ca voi nhung tac gia ten tuoi nhung tac pham kho doc. Toi nghi tinh trang nay pho bien o khap noi chu khong chi o Phap hay Viet Nam.

The nao la mot nha van chuyen nghiep la mot cau hoi kho. Co the tranh luan mai mai. Ban than toi moi thoi diem co mot cau tra loi khac nhau. Hien tai toi co the noi van tat nhu the nay: nha van chi tro nen chuyen nghiep khi co duoc nguyen tac sang tac rieng cua chinh minh.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha van Thuan:

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: No tuy thuoc vao cach doc cua moi ca nhan. Chung ta se khong bao gio thong nhat voi nhau vi cach doc cua moi chung ta deu khac nhau. Moi nguoi hay tu lua chon cho minh mot danh sach.

+ Cac nha van co nhan thay rang van hoc VN tu 1975 den nay thieu han nhung tac pham phe phan hien thuc? Vi sao? (D.C, 35 tuoi, TP.HCM)

- Nha van Thuan: Toi lai cho rang the loai nay phat trien kha manh, nhat la trong van hoc Doi Moi voi dinh cao la truyen ngan Tuong ve huu cua Nguyen Huy Thiep, tieu thuyet Ben khong chong cua Duong Huong, Manh dat lam nguoi nhieu ma cua Nguyen Khac Truong.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Toi e rang nhan xet nay khong duoc chinh xac. Tu nhung nam 80 den nay co rat nhieu tac pham, khong chi chua dung yeu to phe phan, ma con the hien dam net cam hung phe phan hien thuc. Do la nhung tac pham cua cac nha van Nguyen Huy Thiep, Nguyen Manh Tuan, Nhat Tuan, Le Luu, Ma Van Khang, Nguyen Khac Truong, Nguyen Quang Lap, Ta Duy Anh va nhieu nha van khac ma toi khong kip nho het.

+ Gia su mot tac pham nhu "Cai Trong Thiec" cua Gunter Grass, "Linh Son" cua Cao Hanh Kien, "Nghe nhan va Margarita" cua Bungakov... ma ky ten tac gia Viet Nam (tat nhien day la dieu vien tuong) duoc gui den cac nha phe binh, cac nha quan ly, xuat ban... thi co the cho in va ... nang no len tam quoc te nhu no xung dang duoc nang? (Minh Luan, 30 tuoi, TP.HCM)

- Nha van Nguyen Quang Lap: Khong. Neu co thi o thi tuong lai xa!

- Nha phe binh van hoc Vuong Tri Nhan: Xin loi cac ban da hoi nhu vay nhung o VN trong dieu kien hien nay khong the co nhung tac pham nhu the.

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Mot y kien rat xuat sac. Noi chung chung ta phai nhin nhan lai khau phat hanh, quang ba, guong may san xuat van chuong cua VN dang o dau. The nao la mot nha phe binh can thiet cho VN hom nay cung la mot dieu ma chung ta can suy nghi. De mot cuon sach pho bien den toan the gioi, mot nha van kiet xuat van chua du. Rieng ve chuyen nha van, chung ta cung phai xem lai, chung ta co mot Cao Hanh Kien, mot Gunter Grass chua, de tu do chung ta khoi trach oan nha phe binh.

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Ba tac pham ma ban ke qua la nhung thai son trong nen van hoc hien dai. Neu co mot tac pham VN nao dat trinh do nhu the thi dang duoc pho bien cang som cang tot. Van hoc ta dang can dinh cao chu khong the lang nhang mai duoc, can mot cai gi do nhu khi van hoc My can mot dinh cao kieu Ca voi trang va La co. Dieu nay theo toi can mot y thuc hay noi dung ra la mot tu y thuc cua dan toc: niem khat vong dong gop vao van hoc the gioi phan dep nhat cua minh. Nhu vay, xa hoi phai quan tam den van chuong nhu la tieng noi trong yeu can duoc quy trong. Van chuong la niem tu hao cua ngon ngu dan toc. Chung ta co toi neu nhu de cho tieng Viet thieu kiet tac cua minh.

- Nha van Thuan: Toi cung da tu dat cau hoi nhu ban va khong thay tin tuong lam vao gioi phe binh va quan ly van hoc VN. Dung la mot tac pham muon gay duoc tieng vang can phai co su ung ho cua truyen thong, bao chi va cac nha ly luan van hoc. Ho la nhip cau noi tac pham voi cong chung.

+ Xin dich gia - nha van Nhat Chieu cho biet doi net ve su khac biet giua van hoc va triet hoc. Nhieu luc toi doc mot tac pham ma khong phan biet do la triet hoc hay van chuong.... (Nguyen Dinh Khi, 32 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Van hoc va triet hoc deu co ngon ngu la cong cu, deu co cach nhin the gioi va cach nhin nhan sinh. Nhung triet hoc thien ve ly thuyet, khai niem va pham tru. Trong khi do, van hoc thien ve bieu hien, tuong tuong va cam nghiem. Co nhung truong hop mot tac pham van hoc doc nhu mot tac pham triet ly va nguoc lai nhu ban noi thi cung la dieu binh thuong nhu sach Trang Tu, Plato, Nietzsche... Cho nen khong can phai co mot phan cach rach roi. Vi nhung tac pham van chuong lon thuong mang tinh tu tuong sau tham va nhung tac pham triet ly lon thuong co phong cach van chuong doc dao.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha phe binh Huynh Nhu Phuong - Anh: Thanh Dam
+ Xin hai nha ly luan phe binh co mat tai buoi giao luu du bao ve mot tac pham co kha nang thay doi tu duy van hoc. (Kieu Nhu, 45 tuoi, Ha Noi)

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Su van dong cua tu duy van hoc khong the tach roi voi su doi moi tu duy noi chung trong xa hoi. Do la mot qua trinh, nen rat kho du bao mot tac pham hay mot tac gia nao co kha nang thay doi tu duy do. Dieu nay doi hoi su dong gop cua nhieu nguoi, nhieu xu huong khac nhau. Chung ta biet de co nhung thanh qua ruc ro trong van hoc 1930 - 1945, van hoc VN da phai chuan bi tu 3 thap nien truoc, tham chi co the tinh tu Nguyen Trong Quan vao nhung nam 60 cua the ky XIX.

Van hoc hien nay cung vay thoi, chung ta khong nen qua sot ruot. Neu duoc phep du doan, toi chi co the du doan rang trong vong mot vai thap nien sap toi, the loai se the hien ro su doi moi tu duy van hoc va phat trien sinh sac khong phai la tho hay truyen ngan, cung khong phai la nhung bo tieu thuyet su thi nhieu tap ma la nhung truyen vua, khoang 150 den 200 trang, the hien duong doi va so phan cua mot con nguoi.

-Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Tu duy van hoc phat trien den dau phu thuoc vao su phat trien va doi moi cua tu duy ve cuoc song trong xa hoi noi chung. Toi nghi rang khi nao chung ta co mot nen khoa hoc phat trien, nen san xuat phat trien thi khi do moi co dieu kien de co su doi moi mot cach chac chan trong tu duy van hoc.

+ Toi khong doc duoc nhieu lam, nhung nhung tac pham van hoc hien tai cua ta da phan deu buon, u uat, khong dinh huong... Do co phai la tam trang chung cua cac nha van duong thoi hay la cua TT VN? Co the phan nao ly giai tam trang do duoc khong? (Yen Ngoc, 26 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Do la tam trang chung cua cac nha van cua moi thoi. O thoi nao nguoi ta cung khao khat mot tuong lai tuoi sang va nguoi ta the hien dieu do bang mot tam trang chan nan voi thuc tai. Nha van chi co nhiem vu ghi chep lai va cung the hien tam trang cua thoi minh dang song qua trang viet. Toi khong nghi do la tam trang chung cua TT. Boi vi TT it co ki niem ve qua khu dau buon. Ho chan thuc tai va mo uoc tuong lai theo cach cua ho khong hoan toan la cach cua nha van mo ta.

- Nha van Thuan: Ban co le da qua quen voi cac nhan vat dien hinh cua nen van hoc hien thuc XHCN trong do lac quan la tieu chuan lon.

+ Sach thieu nhi hien nay dang co rat nhieu truyen tranh, lan at han truyen chu. Xin hoi anh Thuan day la su thay doi trong so thich cua thieu nhi, hay la do "nguoi lon don ra mon nao, thieu nhi an mon do"?

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Mot phan la do nha van va nhung cuon sach khong dap ung duoc nhu cau doc. Mot phan la do thi hieu va mot phan la do lua tuoi. Khi con nho toi van thich doc truyen tranh. Khi den mot lua tuoi nao do, toi lai thich doc truyen chu. Nhung toi nghi nen trach nha van la dung hon. Van chuong co the tao nen thi hieu neu nhu no du manh.

+ Hien tai, cac loai sach duoc doc nhieu nhat la sach "Song dep" nhung thuc te, day khong han la sach van hoc, hau het day la nhung tac pham dich va thuong co su lap lai. Buc tranh van hoc hien nay theo cac ong co am dam qua khong? (T.Nguyen, 25 tuoi, TP.HCM)

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Loai sach nay o VN cung thuong duoc goi la sach hoc lam nguoi, mot cai ten kha la la lung. Vi co sach nao ma khong lien quan den con nguoi. Nhieu sach mang cai ten dep de ay chi la nhung sach day cach lay long cap tren va nhung doi tac. Da so cung chi la sach dich hay mo phong sach nuoc ngoai. Neu do la nhung sach duoc doc nhieu nhat thi dung la viec doc sach dang o cap do thap kem boi vi chi nhung sach co gia tri triet ly va van chuong sau sac moi mang tinh nhan van sau sac, nghia la giup con nguoi song dep hon, nhan van hon.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Theo toi sach "Song dep" cung la mang sach can thiet, nhat la doi voi doc gia thanh thieu nien. Ben canh do, nhieu tac pham dich cung gop phan goi y giup ban doc tim cau tra loi cho nhung van de cua cuoc song hien nay. Dieu dang tiec la hai mang sach do dang lan at nhung tac pham van hoc duong dai trong nuoc. Trong buc tranh van hoc do, tat nhien phan trach nhiem chinh thuoc ve cac nha van. Nhung ban doc cung co phan loi cua minh: so di co mot loai van hoc nao do la vi co mot nhu cau nao do trong mot bo phan cong chung. Chinh ban doc cung phai thay doi thi van hoc moi co the thay doi.

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Theo toi, doc nhieu loai sach "Song dep" khong phai la xau, rat tot nua la khac nhung dieu do cung la mot tin hieu dang buon cho van hoc viet trong nuoc (neu nhu phan lon sach "Song dep" la tac pham dich). Rieng ve viec "am dam" cua van hoc thi con nhieu chuyen de ban. Khoan tinh nhung tac pham trong nuoc, van hoc nuoc ngoai cua nhung tac gia noi tieng tren the gioi, nhung tac gia doat cac giai thuong cao duoc quoc te cong nhan khi vao VN, so luong nguoi tim doc cung rat hiem hoi. Mot so tac gia viet hoi "luan" mot chut gan nhu khong co nguoi doc, va no cung chiu chung so phan ham hiu chu khong rieng gi cac nha van Viet Nam. Toi nghi chung ta hay cung nhau suy nghi ve dieu nay.

- Nha van Nguyen Quang Lap: Sach day loi song la sach can thiet va chuyen lap lai la duong nhien vi loi song chi co mot so it trong khi sach viet ve no qua nhieu. Sach nay khong lien quan gi den van chuong.

Buc tranh van hoc hien nay rat am dam. Loi nay truoc het la cua nha van, sau do la cua cac nha xuat ban, cuoi cung la cua toan xa hoi.

- Nha phe binh van hoc Vuong Tri Nhan: Theo toi hieu, sach "song dep" ban noi la sach day lam nguoi. Nhung sach do rat can va cac nuoc deu co nhieu nguoi doc sach nay. Vi the, doi voi ban doc co trinh do, ho van doc sach do va van tim den tac pham van nghe, nhat la tac pham co gia tri. Mot so tac pham van nghe hien nay khong co nguoi doc la loi cua cac nha van chu khong phai loi cua sach "song dep".

+ Cac nha van, dac biet la chi Thuan, nghi the nao ve mot giai thuong van chuong chung cho nhung nha van viet tieng Viet tren toan the gioi, de moi nguoi viet chan chinh trong va ngoai nuoc deu duoc binh dang, theo nhu mot y kien duoc neu ra tren bao The Thao va Van hoa moi day?

- Nha van Thuan: Mot giai thuong van chuong nhu vay dang le nen duoc de cu tu lau.

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Theo toi biet thi hien nay nhung nha van viet tieng Viet tren toan the gioi van co the tham du bat ky cuoc thi nao o VN va hoan toan binh dang. Khi ban tham du mot cuoc thi, nguoi ta se roc ten, dia chi tac gia va dieu do chung to rang khong co khoang cach dia ly.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Mot de nghi qua hay! Nhat la trong luc ta dang keu goi su doan ket dan toc de tap hop suc manh tinh than va vat chat nham xay dung dat nuoc. Toi tan thanh.

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Theo toi, mot giai thuong nhu the la hoan toan dang hoan nghenh. Nhung van de la lam sao de cho mot giai thuong nhu vay co gia tri, nghia la cong tam, hieu biet va quang ba manh me. Nhung giai thuong van chuong cho tac pham VN gan day deu co van de va chi can co mot chut hieu biet la thay ngay thuong ma nhu lam he: co qua nhieu cuon sach toi te ve moi mat lai nhan giai thuong, co cuon kha tot thi sau do hoi dong giam khao lai tu phe minh da sai lam! Co giai thuong ma uy vien hoi dong giam khao tu phat cho minh. Neu giai thuong ma nhu the thi khong co lai hay hon.

+ Da tu rat lau roi nguoi doc khong con tim duoc nhung tac pham van hoc phan anh dung nhip song xa hoi. Khong he xuat hien nhung nhan vat dien hinh ve nhan cach, tu tuong va loi song de cho lop tre coi la than tuong, la muc tieu phan dau. Phai chang xa hoi ta hien nay khong co nhung nguoi nhu vay, hay vi cac nha van qua kem khong viet noi? Van hoc hien tai phan lon khong du dung khi de viet ve nhung cai ung nhot trong xa hoi moi, khong dam nhin vao su that cua tham nhung, cua quyen... Phai chang cac nha van so bi tru dap, hay ngoi but khong du sac? (Nguyen Hoa, 32 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu - Anh: Thanh Dam

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Nhung tac pham van chuong co the di sau vao doi song hien dai, co the dua ra nhung dien hinh ve nhan cach nhu ban noi. Nhung dieu do khong phai la tat yeu.

Co nhung tac pham lon di sau vao tam hon con nguoi, khong gioi han trong mot thoi dai nao. Co dieu viet van la mot hanh dong doi hoi su trung thuc va can truong. Viet nhu la song, nhu la tho, nhu la yeu.

Do do khong duoc de cho niem so hai nao lam lech di su song, hoi tho va tinh yeu cua minh. Dieu nay tuy thuoc hoan toan vao ban linh ca nhan cua nha van, khong the bien minh bang nhung ly do ben ngoai.

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Van chuong khong chi chong tieu cuc, phan anh nhung ung nhot trong xa hoi thi moi hay. Moi nha van co mot moi quan tam rieng. Co nguoi su dung van chuong nhu mot vu khi, co nguoi xem no nhu mot phuong phap de tiep can con nguoi, co nguoi xem van chuong nhu mot hinh thuc giai bay...

Van hoc hom nay co loi tiep can rieng cua no, nhin nhan van de theo tung phan nho... Dieu do khong co nghia la no do. Hay, do la do tung tac gia cu the. Mot nha van gioi thi viet ve mot cai ghe van co the hay, van co the co nguoi tim doc.

Toi nho Kawabata viet ve mot cai guong rat tuyet voi; Garcia Marquez viet ve dia hat trong bien cua thoi da chet hay den noi toi tu nhac nho minh dung dai dot ma viet ve dia hat nua. Khi nhin van chuong voi nhieu goc do ban se thay ve dep, su da dang cua no.

- Nha van Thuan: Dung nhu nhan xet cua anh, tac pham phan anh xa hoi nhu the nao phu thuoc vao thai do va trach nhiem cua nha van doi voi hien thuc.

+ De co mot tac pham hay, mot nguoi chua qua dao tao chinh thuc co the viet tu cam xuc sau lang cua ho ve cuoc song, ho co the duoc cong nhan la nha van? Co duoc bao ve tac quyen? (mandalania, 36 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Thuan: De duoc cong nhan nhu mot nha van va duoc bao ve ban quyen, khong can phai qua mot lop dao tao chuyen nganh. Van de la tac pham cua ban nhu the nao. De co mot tac pham hay, ngoai cam xuc, con can den ky thuat viet.

+ Nhieu nguoi nghi ngo cac giai thuong van chuong cua ta hon la tin cay. Xin quy vi cho mot nhan xet khach quan ve chat luong cac giai thuong van hoc VN hien nay. Theo quy vi, trong 3 nam tro lai day, nhung tac pham nao da doat giai la xung dang?

- Nha van Nguyen Quang Lap: Toi cung nghi ngo, tham chi coi thuong. Loi nay khong phai thuoc nha van ma thuoc ve nhung nguoi to chuc trao giai boi vi ho khong lay van hoc lam can ban, ho lay nhung tieu chi ngoai van hoc de trao giai. Ho trao giai thuong hay khong cho mot tac pham van hoc khong phai vi tac pham do co van hay khong ma co van de tot hay xau.

Tom lai, nguoi ta trao giai cho van de cua cuon sach chu khong phai tinh van hoc cua no. Do la chua ke giai "quen biet", giai "ban be", giai "canh hau" va vo so thu giai bay dat ra de giup do nguoi duoc giai hon la ton vinh van hoc. Thuc trang toi vua noi da tra loi cau hoi cuoi cung.

+ Xin hoi nha ly luan van hoc Vuong Tri Nhan: Trong mot bai bao gan day ong co noi: "Cac thanh nien tai nang khong chon van hoc de lap nghiep"! Toi thay day la mot nhan dinh rat ngo nghinh! Buoc chan vao van hoc ma "chon" duoc sao ? Va neu toi la mot thien tai ve...vat ly, toan hoc va kinh te, toi quyet dinh chon van hoc de lap nghiep, chac chan toi se thanh cong (?!). Phai chang voi nhung nhan dinh nhu the nay cua mot nha ly luan phe binh van hoc, thi van hoc VN se phat trien?! (Minh Luan, 30 tuoi, TP.HCM)

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Co le ban muon noi den mot so tai nang tre da co dinh huong ro rang ngay tu ghe nha truong. Con theo toi voi da so thanh nien khi buoc vao doi thuong phai uom minh vao nhieu nganh nghe khac nhau. O do ho khong chi can cu vao nang khieu ma con can cu vao nhu cau cua xa hoi va con duong phat trien cua nghe ngiep. Vi the, su lua chon la khong the tranh khoi. Con viec nhung thien tai vat ly hay toan hoc, kinh te se lam gi voi van hoc thi qua that toi khong co kinh nghiem vi theo tiep xuc cua toi loai nguoi do rat it. Xin cho khi ho xuat hien toi se co y kien.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha van Nguyen Ngoc Thuan - Anh: Thanh Dam

+ Nhieu ban doc nhan xet van hoc VN hay co hien tuong "nha van mot tac pham". Mot tac gia co mot tac pham dau tay thanh cong, duoc tung ho, sau do thi mat hut hoac co ton tai thi chi nho anh hao quang cua tac pham dau tien. Ho co the dang dan dien thuyet, di hoi hop, len vo tuyen nhung khong viet duoc nua hoac la viet khong hay nua. Anh co dong y voi y kien nay khong, thua anh Nguyen Quang Lap, va neu co thi anh co the li giai? (mot ban doc Ha Noi).

- Nha van Nguyen Quang Lap: Co hien tuong do, tuy khong pho bien nhung lai roi vao mot so nha van nguoi ta cho doi nhat. Day la dieu dang tiec. Ly do that don gian, vi cac nha van o trong hien tuong nay phai chiu dung nhieu suc ep ma ban linh van hoa cua ho khong cho phep ho vuot qua. Mot khi quyen sach ra doi va noi tieng, ho de dang bi vinh quang nuot chung, sau do la nhung rang buoc khat khe cua xa hoi doi hoi ho, cuoi cung la nhung mac cam ve su vuot qua chinh minh da troi buoc ho.

+ Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu co the cho biet ly do cua tinh trang ma ong tung cho rang "cuc ky dang buon" cua thi truong van hoc dich o ta hien nay?

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Van hoc dich hien nay dang o trong tinh trang dang buon co the vi nhung ly do sau day:

1. Mot tac pham dich cho tot doi hoi qua nhieu cong phu va su hieu biet ve van hoa, ngon ngu... vay ma khong duoc dai ngo tuong xung. Vi du ban dich Con lua vang vua roi chi co nhuan but tren 2 trieu. Nhu vay neu mot dich gia toan tam toan y cho cuon sach cua minh, tam gac sang ben nhung cong viec muu sinh thi lam cach nao ton tai.

2. Mot tac pham dich hien nay thuong pho bien rat han hep, nhat la nhung cuon ken nguoi doc. Tinh hinh thieu nguoi doc tri am lam cho nguoi dich rat nan long. Cac nha xuat ban thuong khong co ho tro nao dang ke cho nguoi dich de thoat ra tinh trang nghich ly noi tren.

3. Nhieu nha xuat ban nghiem tuc truoc nay cung chi doi hoi nhung ban dich de ban chay ma khong quan tam den chat luong dich thuat. Nguoi dich dang la nhung ke co don va vi the khi doc duoc nhieu sach hay bang ngoai ngu chi con biet tu thuong thuc, chu khong chia se duoc niem vui phieu luu tam hon cua minh.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Toan canh ban tron truc tuyen - Anh: Thanh Dam
+ Co mot loi ra nao cho su tri dong hien nay cua nen nghien cuu ly luan phe binh van hoc? Co the ky vong vao nha phe binh tre nao? Cac ong nghi sao khi nen nghien cuu cua ta hien dang qua tach roi cuoc song, con phe binh thi kinh vien, co lo?

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Theo toi loi ra cua nghien cuu ly luan phu thuoc vao viec chung ta biet tiep nhan mot cach sang tao va truoc het la mot cach nghiem tuc nhung thanh qua cua nghien cuu ly luan van hoc nuoc ngoai va sau do co su van dung hop ly vao hoan canh VN. Trong hoan canh hien nay, nhung khuyet diem cua nghien cuu phe binh nhu ban noi la khong the tranh khoi. Chinh vi vay lop nguoi gia nhu chung toi tha thiet mong moi co them nhieu ban tre co tai va nhiet huyet tham gia vao cong tac nghien cuu phe binh. Tiec thay cac ban tre hien nay thuong chu y den sang tac hon vi sang tac noi danh de hon con phe binh nghien cuu la con duong qua lau dai va gian kho.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Do la mot nhan xet nghiem khac va thang than. Ly luan phe binh chac chan phai chiu su tac dong cua doi song van hoc noi chung. Nhung la nguoi trong nghe, toi thay minh khong den noi qua bi quan. Du cham chap, ly luan phe binh van hoc cung dang van dong de theo kip voi trinh do va su phat trien cua the gioi. Toi muon de nghi ban tim doc nhung tac pham cua mot so cay but o do tuoi tren duoi 50 nhu: Truong Dang Dung, Nguyen Van Dan, Pham Xuan Nguyen, Chu Van Son, Nguyen Dang Diep... de co the thay duoc su van dong do.

+ Trong khi van hoc cho tuoi moi lon co phan khoi sac thi van hoc cho thieu nhi van trong tinh trang SOS. Nguyen Tri Cong, Uy vien hoi dong Van hoc thieu nhi Hoi Nha van VN khoa VI nhan dinh: “Hien nay, sang tac van hoc cho thieu nhi co the goi gon trong ba chu: Con bo ngo! Tac pham viet ra khong co tieng vong lai. Nguoi ta hau nhu khong mang ngo toi”. Con y kien cua cac nha van? Lam the nao de nang so luong doi ngu nhung nha van viet cho thieu nhi?

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Toi khong biet lam the nao de nang so luong doi ngu nhung nha van viet cho thieu nhi. O mot goc do nao do, viet van la chuyen rieng tu va la su lua chon cua tung tac gia. Van chuong VN, khong chi rieng ve mang van hoc thieu nhi ma con van hoc danh cho nguoi lon thieu van thieu, bao dong van bao dong. Neu ban la mot con "mot sach" thi ban se thay doi khi ban khong biet tim cuon sach nao de doc, khong chi sach trong nuoc ma ca mot nen van hoc the gioi rong lon ban van co cam giac thieu thon do.

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Hien nay, dung la khong co nha van lon nao chuyen viet cho thieu nhi. Ta dang thieu nhung tac pham lon nhu Alice, Hoang tu be… Co le thieu nhi cua chung ta dang bi loi cuon boi truyen tranh nuoc ngoai, nhung tro choi tren mang… ma khong doc nhung tac pham van chuong duoc viet bang tam hon cua tieng me de. Theo toi, nha van va cac nha xuat ban can co mot chien luoc chinh phuc cac ban nho bang nhung dot phat hanh sach voi nhieu hinh thuc sinh dong, loi cuon cac ban cung sang tac voi nha van.

De nang so luong nhung nha van viet cho thieu nhi, can co nhung giai thuong nghiem tuc cho nhung tac pham viet ve de tai nay, kieu giai thuong Andersen. Tat nhien, cac nha xuat ban can dau tu va ho tro cho loai sach dac biet nhu the la dang cham soc mot khu vuon dia dang.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Theo cho toi biet, nhung nam gan day, NXB Kim Dong va NXB Tre da co nhieu co gang trong viec lam "ba do" cho su ra doi cua cac tac pham van hoc danh cho thieu nhi. Cuoc thi viet cho thieu nhi Vi tuong lai dat nuoc cung da phat hien ra nhung nha van co tai nhu Nguyen Ngoc Thuan, Nguyen Thi Thanh Binh...

The nhung, dieu do van chua dap ung du nhu cau cua mot thi truong van hoc rat lon dang danh cho uu tien cho truyen tranh. Toi thu neu mot de nghi: Nha nuoc hay manh dan cho phep thanh lap cac NXB tu nhan chuyen lam sach cho thieu nhi. Su canh tranh lanh manh se tao dieu kien cho nhung nguoi co tam huyet dau tu xay dung doi ngu va to chuc cac ban thao co gia tri danh cho thieu nhi.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha van Nguyen Quang Lap (bia trai) dang giao luu voi ban doc - Anh: Thanh Vinh
+ Mot nha van co lan da nhan xet: That dang tiec, cac nha van VN dang o do tuoi sang tao sung suc nhat va cung chinh la nhung nguoi duoc ki vong nhat (tu 40 - 50 tuoi) lai la nhung nha van it chiu doc tac pham kinh dien de hoc hoi va it chiu doc tac pham cua nhau nhat. Neu lam duoc dieu nay, ho se di rat xa. Xin hoi anh Nguyen Quang Lap, anh co thay cau nhan xet nay noi ve anh hay khong?

- Nha van Nguyen Quang Lap: Khong va cung khong dung voi nhieu nguoi. Toi nghi co ca hai dieu do khong co nghia la nha van co the di xa. No chi can thiet cho moi nha van de cap nhat cac sang tac hien thoi va lay cac kinh nghiem cua cac nha van lop truoc. Con di xa hay khong lai tuy thuoc o hai dieu quan trong: mot la, noi luc cua nha van (bao gom van hoa va ban linh, cong voi tai nang troi cho), hai la, doi song xa hoi co coi mo de tiep nhan nhung cach tan trong sang tac cua ho hay khong. Boi vi nha van thuong chan ngay ca chinh sang tac cua ho. Muon cach tan duoc, ngoai noi luc cua ho can phai co mot doi song xa hoi coi mo san sang don nhan. Vi the, cac nha van VN thuong it di xa, chu yeu do hai barier ma toi da noi, barier cua chinh minh va barier cua xa hoi, chu dau phai chi vi khong doc nhau va khong doc tac pham kinh dien.

+ Vua roi tren E-Van (VnExpress) co dua y kien rang, nguoi VN khong co van hoa doc (chu khong phai da mat) boi loi tu giao duc. Toi thay day la mot nhan dinh thu vi, boi van hoa con khong co thi noi gi den van hoa doc! Y kien cua quy vi nhu the nao? (Minh Luan, 30 tuoi, TP.HCM)

- Nha phe binh Vuong tri Nhan: Theo toi day la mot nhan dinh chinh xac: thay cai goc thuong thuc van hoc thi nhieu nghia la duoc giao duc de thuong thuc nhung thieu cai su van dung ly tinh, thieu su suy nghi. Vi vay cho nen tac dong nguoc cua ho voi van hoc con bi han che. Viec nang cao chat luong sang tac con phu thuoc ca vao cac hoat dong giang day van hoc o nha truong. Day la viec con phai phan dau lau dai.

+ La nha van hien dang dinh cu tai Phap, xin chi cho biet khai quat ve van hoc VN duoc dich tai Phap? Cac nha van dinh cu tai nuoc ngoai hien co vai tro nao khong trong viec quang ba van hoc VN ra the gioi?

- Nha van Thuan: Dang tiec van hoc VN chua duoc dich nhieu ra tieng Phap. Co le vi chung ta thieu tac pham hay. Hai tac pham duoc dich sang tieng Phap gan day nhat la tieu thuyet Tuoi hai muoi yeu dau cua Nguyen Huy Thiep va Tuyen tap van tre VN Tang tret thien duong voi 14 truyen ngan cua cac tac gia tre trong nuoc va hai ngoai. Viec quang ba van hoc VN ra the gioi khong phai la nhiem vu cua cac nha van dinh cu nuoc ngoai...

+ Mot nha phe binh tre tung nhan xet: Ðoc tac pham cua Nam Cao, Vu Trong Phung hay Ngo Tat To moi thay van hoc chung ta khong di duoc bao xa tu mot the ky nay. Cach viet cua chung ta ngay nay con lac hau hon nhieu neu so voi nhung nha van nay. Va nha phe binh ket luan chinh su nham chan cua cac tac pham giet chet niem ham thich doc sach cua gioi tre. Cac nha van nghi sao ve nhan dinh nay?

- Nha van Nguyen Quang Lap: Toi khong dong y voi y kien nay. So voi nhung tac pham cua cac tac gia da neu, van hoc chung ta hien thoi da co nhung buoc tien vuot bac ve thi phap. Co nghia la cach viet cua chung ta da co nhieu tien bo so voi thoi truoc. Tuy nhien, so tac pham "con lac hau nhieu so voi cac nha van nay" nhu nha phe binh tre nhan xet khong it, tham chi la so dong nhung khong the lay so luong de dinh doat cho chat luong mot nen van hoc.

Nha van chung ta hien nay co mot doi song van hoa doi dao, co kien thuc va it nhieu co ban linh. Ho van co nhung tac pham tot khong kem nhung tac pham cua cac bac tien nhan. Vi du, Nguyen Huy Thiep, Bao Ninh, Nguyen Viet Ha... Sao co the bao ho viet kem hon Nam Cao, Vu Trong Phung, Ngo Tat To duoc?

+ Khi nao van hoc VN co tac pham theo truong phai sieu thuc that su? (Viet Hoa, 40 tuoi, Ha Noi)

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: The nao la "sieu thuc that su", the nao la "sieu thuc khong that su", ro rang la chung ta rat kho tra loi cu the cho mot ngon tu. Nhung toi nghi van chuong nen da dang, cang da dang cang tot. Toi rat thong nhat voi y kien mot ban doc tren TT khi cho rang chung ta nen co nhung tac pham theo nhieu chieu huong. Tu truoc den nay, van hoc VN phan lon, rat lon deu la van hoc hien thuc va dieu nay khong han la tot lam. Su phong phu bao gio cung tot hon.

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Toi nghi rang ben canh van hoc sieu thuc doi song cac nuoc phuong tay con co nhieu the nghiem va tim toi trong cac linh vuc khac nua. Boi vay khi nao cuoc song cua chung ta co nhu cau thuc su trong viec the nghiem nhu vay thi van hoc cung se co nhung tac pham thuoc loai sieu thuc hoac noi chung cac the nghiem mang tinh chat tien phong khac.

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Co nhieu tac pham VN mang yeu to sieu thuc. Con mot tac pham hoan toan sieu thuc thi kho noi vi dua vao tieu chi nao? Ma van de khong phai la dua vao tieu chi sieu thuc cua ai do. Vi sang tac la chuyen hoan toan thuoc ve ban linh ca nhan. Co the van dung nhung yeu to sieu thuc va ky ao theo phong cach rieng. Tu truoc, da co yeu to sieu thuc trong Truyen Ky Man Luc va trong cac thi pham cua Nguyen Du. Sieu thuc ngay nay co the khac nhung khong nhat thiet la phai rap theo truong phai sieu thuc cua Tay phuong.

- Nha van Thuan: Tai sao ban lai bat cac nha van VN phai co cac tac pham theo truong phai sieu thuc? Ban muon van hoc VN mat them mot the ky nua?

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: "Van hoc cung chang can di truoc hay di sau “quan chung” ma chi can tung buoc nang ho len tren tung bac cap cua cai dep" - Anh: Thanh Dam

+ Co nhieu y kien cho rang, van hoc VN hom nay khong dap ung, hap dan nguoi doc! Vay phai chang nha van nen chuyen huong sang tac kieu... nghe nhin? Doc de giai tri, de cuoi, de tim... khoai cam...?! Van hoc nen di truoc hay di sau "quan chung" - toi khong dung tu "cong chung" ?! (Minh Luan, 30 tuoi, TP.HCM)

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Neu doc chi de giai tri, de cuoi… thi dau can van hoc nua. Cac cuoc tau hai re tien du suc dap ung nhu cau ay. Van hoc cung chang can di truoc hay di sau “quan chung” ma chi can tung buoc nang ho len tren tung bac cap cua cai dep.

Marquez viet nhieu tac pham sau sac ma van loi cuon duoc nguoi doc dong dao (co the goi la quan chung) chu khong chi rieng loai doc gia tinh tuyen. Chung ta hien thieu nhung nha van nhu Marquez.

+ Thua nha phe binh Vuong Tri Nhan, ong co cho rang hoi dong phe binh cua hoi nha van VN co lam duoc mot chut gi do cho hoat dong phe binh van hoc thoi gian qua hay khong? Nhieu nguoi cho rang nen giai tan cac hoi dong. Y kien cua ong nhu the nao?

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Trong cong viec phe binh hien nay chung toi con gap nhieu kho khan, ngay ca mot dien dan de nhung nguoi phe binh co the thuong xuyen phat bieu y kien cua minh cung chua co. Co le vi the nen cac dong nghiep o hoi dong ly luan phe binh cung chua lam duoc gi nhieu. Toi cho rang ban lanh dao Hoi Nha van phai danh nhieu cho hon nua cho hoat dong phe binh, do khong phai vi quyen loi rieng cua lop nguoi nay ma vi quyen loi cua van hoc noi chung.

Van de khong phai la giai tan cac hoi dong ma la tim cho ho mot quy che lam viec tot hon.

+ Chi Thuan co the tu nhan xet xem van chuong cua minh va cua cac nha van hai ngoai khac co dung la van chuong cua nguoi Viet? Khi tach roi khoi que huong, khoi cong dong... nhung gi chi viet ra lieu co the the hien dung tam trang cua nguoi Viet? (Huong, 29 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Thuan: Toi khong dam dai dien cho van hoc hai ngoai va chi co the tra loi cho truong hop chinh minh. Mong ban dinh nghia ho the nao la "van chuong cua nguoi Viet" va "tam trang cua nguoi Viet". Theo toi, mot chu van hoc da la qua du.

+ Thua nha phe binh Vuong Tri Nhan, tren cac bao chi cang ngay cang vang nhung cuoc luan chien van chuong. Theo ong vi cac tong bien tap khong muon day dua voi chuyen cau chu phuc tap hay cac nha van, nha phe binh khong con dung khi de luan chien, hoac van chuong chang con gi dang de luan chien?

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha phe binh Vuong Tri Nhan (bia phai) dang tra loi cau hoi cua ban doc - Anh: Thanh Vinh
- Nha phe binh Vuong Tri Nhan:Hien nay toi cung thuong xuyen tham gia cong tac voi mot so bao nen biet rang to chuc duoc mot cuoc luan chien rat kho. Van de khong phai chi la o cho cac Tong bien tap khong muon day dua nhu ban noi ma cai chinh la trong xa hoi hien nay khong khi trao doi ban luan mot cach nghiem tuc khong co. Nguoi ta thuong chi lo triet ha nguoi khac ma khong co tinh than thao luan nghiem tuc. Mot so y kien tot dua ra khong co ai huong ung, nhieu y kien phat bieu cung mot luc khong duoc ai tong ket va dung lai van de de moi nguoi cung trao doi. Vi the khong bao gio co duoc nhung cuoc luan chien co gia tri thuc su.

+ Thua ong Nguyen Quang Lap, van hoc VN da phat trien rat manh va co nhieu tac pham lon, hay... trong cac thoi ky chien tranh, nhung khi hoa binh roi thi dieu do khong con nua. Co phai cuoc song thoi binh thieu nhung de tai cho cac tac pham lon ay hay thoi binh nha van nha tho cua chung ta song "sung suong" qua nen khong cho ra duoc cac tac pham hay? (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Toi khong nghi nhu vay. Thuc ra khoang 10 nam sau hoa binh da co nhung tac pham lon va hay chu khong phai trong chien tranh. Trong chien tranh khong the co nhung tac pham nhu vay vi cac nha van lam vai tro chien si tac chien kip thoi de tham gia khang chien. Su voi vang va hoan canh viet trong chien tranh da khong cho nhung tac pham vua y. Hoa binh moi co dieu kien ngam ngoi va co dieu kien de sang tac nhung tac pham lon.

Thuc te cho biet giau co sung suong khong he quan he gi den kha nang sang tao cua nha van. No khong han che sang tao cung khong lam cho sang tao phat trien. Van de la tam the xa hoi va khat vong sang tac cua nha van thoi nay (hoa binh) da la mot barier lon cho cac tac pham lon (neu co nhu vay) duoc viet ra va cong bo truoc xa hoi.

Anh khong nen qua bi quan nhu vay, van hoc co khi suy, khi thinh, day la chuyen binh thuong. Va chang, cai goi la "tac pham lon" la tuy theo van hoa tiep nhan cua moi nguoi. Toi nghi, hau het nha van tren toan the gioi chang ai vi sung suong ma quen mat viec viet van.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha van Nguyen Ngoc Thuan: "Van hoc khong nhat thiet phai di truoc hay di sau, cai quan trong nhat la "di vao" nguoi doc" - Anh: Thanh Dam
+ Co nhieu y kien cho rang, van hoc VN hom nay khong dap ung, hap dan duoc nguoi doc! Vay phai chang nha van nen chuyen huong sang sang tac kieu... nghe nhin? Doc de giai tri, de cuoi, de tim... khoai cam...?! Van hoc nen di truoc, hay di sau "quan chung" - toi khong dung tu "cong chung"?! (Minh Luan, 30 tuoi, TP.HCM)

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Neu van chuong khong hap dan nguoi doc thi do nha van. Chinh xac hon nua la do nha van viet toi. Nhung theo toi thay co nhung tac pham van hoc nuoc ngoai rat xuat sac van khong duoc nguoi doc Viet Nam tim doc nhieu. Bang chung la so luong xuat ban rat thap. Vi du nhu cuon Su bat tu cua Kundera 1.000 ban cho ca nuoc van nam cu mem o nha sach Nguyen Van Cu. Van hoc khong nhat thiet phai di truoc hay di sau, cai quan trong nhat la "di vao" nguoi doc.

+ Anh Thuan oi, neu anh co con den tuoi doc truyen, anh se bao con anh doc quyen sach nao truoc (hai quyen: van hoc trong nuoc va van hoc nuoc ngoai)?

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Truoc tien toi se bao con toi hay doc sach cua toi. Toi nghi do la cuon sach hay nhat ma toi co the danh cho con minh.

+ Thua nha phe binh Vuong Tri Nhan, vay ong co san sang tham gia mot cuoc luan chien khong va theo ong co can phai co mot "Luat" cho cac cuoc tranh luan van chuong cung nhu can co trong tai hay khong?

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Xin noi ngay la toi khong san sang vi theo kinh nghiem cua toi nhung nguoi thuc su muon luan chien voi toi lai cung rat ngai tham gia luan chien con nhung nguoi khac thi khi co va cham khong he muon nghe toi noi ma chi muon triet ha ban than toi. Cai kho cua luan chien la hien nay khong co ai du suc dung ra lam trong tai va moi cuoc luan chien rut lai o cho ai manh mom nguoi do duoc chu khong phai la nguoi nam duoc chan ly.

+ Co y kien cho rang: nha van co di xa hay khong tuy thuoc o hai dieu quan trong: mot la, noi luc cua nha van (bao gom van hoa va ban linh, cong voi tai nang troi cho), hai la, doi song xa hoi co coi mo de tiep nhan nhung cach tan trong sang tac cua ho hay khong. Thua ong Huynh Nhu Phuong va ong Nhat Chieu, hai van de nay o nha van Viet Nam va xa hoi Viet Nam co “van de” gi khong?

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Neu noi ve noi luc va tai nang troi cho thi khong co gi phai ban. Nhung ve dieu thu hai, doi song xa hoi co coi mo de tiep nhan nhung cach tan trong sang tac cua ho hay khong thi theo toi la dang thao luan. Van de coi mo khong chi nam trong thiet che xa hoi ma no con nam trong ban than van hoa truyen thong. Co nhung quan tinh khien cho chung ta cu loay hoay voi nhung khai niem cu rich nhu vi nghe thuat, vi nhan sinh, quan he nam nu, phan biet trang den… Va do do rat de di ung voi nhung gi moi la truoc quan tinh do. Xa hoi chung ta rat thieu tinh coi mo. Chung ta thuong dua vao truyen thong ma tan cong cai moi de roi 50 nam sau lai tu phe la minh co luc au tri va luc do lai ca ngoi cai moi da tro thanh cai cu 50 nam. Vi du truong hop phan tam hoc. Bay gio co nhieu bai viet o ta ban luan say sua ve phan tam hoc va lai tan cong vao nhung cai duong dai cua the gioi. Tai sao chung ta cu mat thi gio de nay da kich, mai ca ngoi nhu vay thay vi cu binh tam quan sat cai dang la, cai dang song trong cac trao luu moi.

+ Xin hoi cac ong, nen van hoc cung nhu cac nganh nghe thuat khac o VN co can thiet phai co qua nhieu cac ban be, cac hoi dong... nhu hien nay khong? O nuoc ngoai dau co nhu vay ma van hoc cua ho van phat trien? (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Khong. Va khong bao gio can nhung thu ban be do ca. Day la thu hanh chinh su nghiep bay ra de nuoi song mot so nguoi chu khong bao gio giup do cac nha van. No lam rac roi cho doi song van hoc cung vi cac ban be nay. Tham chi khong nen co ca Hoi Nha van. Cac nha van se tim nhau trong cac cau lac bo van hoc cua minh de dong vien va giup do nhau sang tac, chu khong phai o trong mot "trai linh" tien ho hau ung rat ram ro nhung toan la nhung thu ngoai van hoc lam rac roi cho van hoc va tham chi lam "suy dinh duong" van hoc.

- Nha phe binh van hoc Vuong Tri Nhan: Theo toi biet thi o nuoc ngoai, cac loai to chuc nhu cac hoi dong, cac ban be o ta cung co, chi co dieu ho biet cach hoat dong hop li va hieu qua, con o ta thi khong. Dau sao toi van nghi la cac hoi dong, ban be van can vi moi nguoi khong the hoat dong rieng le. Dieu cuoi cung la chung ta co the co nhieu ban be, nhieu hoi dong cung lam mot nhiem vu, tu do tao nen doi trong. To chuc nay sua chua nhung khuyet diem cua to chuc kia. Do do, xa hoi se co cach lua chon cua minh.

+ Khi viet, chi co noi so hai nao khong? Va co bao gio chi hoi cau nay voi nha van nao hien dang o Viet Nam khong?

- Nha van Thuan: Khi viet toi luon bi am anh boi cau hoi: Toi da xa bao nhieu cach viet thong thuong?

+ Cac nha van nghi the nao ve mot giai thuong van chuong chung cho nhung nha van viet tieng Viet tren toan the gioi, de moi nguoi viet chan chinh trong va ngoai nuoc deu duoc binh dang, theo nhu mot y kien duoc neu ra tren bao The Thao va Van hoa moi day?

- Nha van Thuan: Mot giai thuong van chuong nhu vay dang le nen duoc de cu tu lau.

- Nha van Nguyen Quang Lap: Toi mo uoc co mot giai thuong nhu vay neu giai thuong nay khong co su tham gia cua chinh tri. No la cua nha van va chi cua nha van ma thoi.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Toan canh ban tron truc tuyen - Anh: Thanh Dam
+ Thua ong Huynh Nhu Phuong, Dai hoi Hoi Nha van TP.HCM vua ket luan tinh hinh ly luan phe binh van hoc cua TP.HCM 5 nam qua la rat kem, co phai do tac pham van hoc kem nen ly luan phe binh... cung kem?

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Dung la ly luan phe binh van hoc luon luon co quan he ho tuong voi sang tac. Dac biet, hoat dong phe binh van hoc duong dai chi co the tim thay cam hung noi nhung tac pham co chieu sau tu tuong va doc dao ve nghe thuat.

Tuy nhien, nha ly luan phe binh lai khong the do loi cho nguoi sang tac. Anh phai chiu trach nhiem ve cong viec cua chinh minh. Du sao, neu giao cho toi to chuc mot tuyen tap ly luan phe binh trong thoi ky doi moi, thi toi tin rang tuyen tap do se cho nguoi doc hinh dung mot bo mat khac cua hoat dong nay so voi nhung gi ma ban doc chi nhin thay tren mot so mat bao.

+ Chung ta co nen de qua nhieu cac nha van nha tho tham gia quan ly khong? Mot nha van con kiem them nhieu chuc vu trong xa hoi thi cam hung sang tac co con duoc nua khong? (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Khong. Khong nen nhu the. Khong bao gio nen nhu the vi do la cach giet chet van hoc nhe nhang nhat va hieu qua nhat.

+ Thua nha phe binh Vuong Tri Nhan, chung toi duoc biet trong van kien chuan bi dai hoi hoi nha van VN, ban chap hanh nhan rat manh den van de: "Lam the nao de co tac pham hay". Nhung theo nhieu nha van co uy tin se khong the giai quyet van de nay neu khong xac dinh duoc thuc trang cua van hoc VN hien tai la nhu the nao, chung ta dang dung o dau. Duoc biet ong cung co nhung suy nghi gan nhu vay, ong co the noi ro them?

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Khi toi di kham benh truoc khi cho thuoc bac si bao gio cung hoi toi sao lai di kham, dau o dau, da dung thuoc gi, roi do huyet ap, thu mau, co khi phai hoi chan thi moi quyet dinh duoc nen giup toi nhu the nao. Co lan khi hoi toi huyet ap lan truoc bao nhieu toi noi toi quen, mot bac si lien than mat"mang" rang nhu the ai ma chua noi cho anh duoc nua.

Doi song van hoc hom nay cung vay. Se la vo ich neu chung ta chi ban bac xem can co nhung bien phap gi de co tac pham hay trong khi khong thanh khan nhin lai cong viec cua minh trong thoi gian da qua, xac dinh xem nhung can benh von co va kha nang chua chay. Mot so nguoi tuong rang danh gia la de, lam ra cai moi moi kho. Rieng toi lai nghi cai moi khong the tu tren troi roi xuong, chi co the bat dau tu viec nhan thuc chinh xac cai cu.

Nhung dai hoi nha van lan truoc thuong duoc khoi dong som, trong xa hoi cung luc co rat nhieu nguoi tham gia ban bac danh gia van hoc, nho the khi den dai hoi, cac nha van som co duoc nhung sang kien can thiet dong gop vao viec phat trien van hoc va tren co so do lua chon nhung nguoi se cheo lai con thuyen van hoc trong thoi gian toi. Tiec rang dai hoi ky nay khong quan triet duoc tinh than do.

+ Hinh nhu thoi ky 1930-1945, khi van hoc the gioi da di qua CN hien dai... thi VH VN moi chi den voi CN lang man va phan nao la CN tuong trung. Hien nay VH the gioi da di qua CN Hau hien dai tu lau, con VH VN dang o chang nao? Tuy doc khong nhieu, nhung toi thay hinh nhu van hoc VN hien nay co ve binh on, thieu su phong phu, soi dong cua nhung truong phai, tu tuong khac nhau? (Quang, 25 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Toi dong y voi ban rang VH VN thuong cham mot vai nhip so voi su phat trien cua the gioi vi the khi xac dinh cho no dang thuoc ve trinh do nao, dang di theo chu nghia nao can phai het suc than trong va noi ro mau sac VN trong xu the ma no bieu thi. Truoc mat toi thay tinh trang o VN cai gi cung co, Hien dai co, tuong trung co ma hau hien dai cung co nhung khong cai gi di den dau den dua boi khong co co so chac chan va tao nen mot su hon loan ngay sau cai ve binh on ma ban noi.

+ Ong Lap, ong co "lieu" qua hay khong khi noi rang VN tham chi khong can ca Hoi nha van? Xin hoi ong co "chan" trong Hoi Nha van khong, co phai ong khong o trong 1 ban be nao, khong duoc bong loc gi nen noi vay? Xin cam on ong. (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Thuc te trong bon nam qua, toi luon luon duoc Hoi Nha van giup do ve mat tien bac tuy khong nhieu lam nhung cung du cho toi biet on ho. Cai toi muon noi la Hoi Nha van co can cho cac nha van noi chung hay khong chu khong phai moi nam duoc rot 2 trieu dong sang tac nhung lai lam cho van hoc rac roi them. Toi khong co chan trong bat ki mot hoi dong nao, dieu do khong lien quan den nhung gi toi da noi boi vi toi noi cai dieu ma moi nguoi deu nghi chu khong phai vi mot vai quyen loi nho nhen ma phat bieu dieu nay.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: "Loi ich thiet thuc ma van hoc mang lai khong the chi tinh bang su dap ung nhung nhu cau truoc mat. Cuoc song la mot dong chay dang troi di khong ngung nghi, con van hoc la nhung giay phut con nguoi dung lai de chiem nghiem ve le doi, ve tinh nguoi" - Anh: Thanh Dam
+ Trong thoi dai ngay nay, khi ma con gio thi truong da len loi trong cuoc song thuc, co rat nhieu nguoi quay lung lai voi van hoc. Ho cho rang van hoc khong mang lai loi ich thiet thuc va lai ton kha nhieu thoi gian de doc. Thua nha ly luan Huynh Nhu Phuong, ong hieu nhu the nao ve nhan dinh nay? (Lam Van Thao, 26 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: O day co hai phuong dien can suy nghi: Neu ban doc quay lung lai voi van hoc noi chung thi chung ta nen tim nguyen nhan xa hon noi doi song XH, tam the cua cong chung, thi truong sach bao, anh huong cua cac phuong tien nghe nhin... Con neu ban doc chi quay lung voi van hoc VN duong dai thi ta nen tap trung tim nguyen nhan noi cong viec va hieu qua sang tac cua cac nha van hien nay.

Du sao, toi van hieu rang "loi ich thiet thuc" ma van hoc dem lai khong the chi tinh bang su dap ung nhung nhu cau truoc mat. Cuoc song la mot dong chay dang troi di khong ngung nghi, con van hoc la nhung giay phut con nguoi dung lai de chiem nghiem ve le doi, ve tinh nguoi. Thanh ra, hoi van hoc de lam gi thi cung nhu hoi con nguoi sinh ra de lam gi vay thoi.

+ Ve phia tac gia, tac pham van hoc phai cuon hut, doc dao, ro rang va the hien phong cach rieng, nhung lam cach nao de gioi thieu chung voi moi nguoi mot cach hieu qua nhat? (Khanh, 21 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Dieu nay can den nhung nha phe binh co mat xanh. Vi voi mat xanh thi moi nhin duoc nhung cai rieng, nhung cai moi voi cai nhin tinh tuong, dong cam. Tu do nha phe binh se tim cach dan dat va loi cuon su quan tam cua doc gia. Khi La co moi xuat hien voi tat ca phong cach rieng biet va la lung cua Whitman thi gan nhu toan the bao chi My vui dap no. Nhung may thay, luc do lai co nha tu tuong va phe binh Emerson ca ngoi va chao mung. Va ban than Whitman cung chung to mot ban linh vung vang vuot bac, kien tri kien toan cho tac pham La co ngay mot day dan hon, sau sac hon va cuoi cung dong dao nguoi doc nhan ra dieu gi dang xay den cho nen van hoc cua dan toc minh: La co ay da lam xanh len tho ca My.

+ Cac ong nghi gi ve tinh trang thao tung sach van hoc cua gioi dau nau hien nay? (Kien Chinh, 24 tuoi, TP.HCM)

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Theo toi trong dieu kien ma nghanh xuat ban cua nha nuoc qua yeu thi su xuat hien va hoat dong cua gioi dau nau la can thiet va co dong gop cho su phat trien van hoc. Chi co dieu tiec la cung nhu gioi doanh nhan noi chung cua chung ta, non not kem coi, nhung nguoi kinh doanh van hoa lai cung rat yeu ve kha nang kinh doanh va hieu biet nghe nghiep, vi the trong mot so truong hop ho da huong mot so nha nghien cuu va nha van vao con duong de dai, gay nen tinh trang van hoc co be rong ma khong co be sau, phon vinh gia tao.

+ Tai sao cac nha van VN hien nay ve van cu quanh quan voi de tai chien tranh trong khi chien tranh da qua di 30 nam roi? Toi nghi cuoc song hien nay co qua nhieu van de ma van hoc chua de cap den duoc. (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Nha van thuong viet ve ky uc cua minh. Ky uc cua da so nha van duoc thoat qua chien tranh la chien tranh. Khong viet chien tranh thi ho chang biet viet gi het. Doi song hien tai co rat nhieu van de dang viet nhung la so doan cua hau het cac nha van hien thoi. Trach nhiem nay thuoc ve cac nha van tre. Va chang, chien tranh la mot de tai lon, khong chi 30 nam ma 300 nam sau van co nguoi viet. Van de la nhin chien tranh nhu the nao, o goc do nao va viet no nhu the nao ma thoi.

+ Thua nha phe binh Vuong Tri Nhan, ong danh gia the nao ve cach phe binh van hoc cua nha tho Tran Manh Hao? (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Theo toi, anh Hao co su tan tuy voi cong viec phe binh, chiu nghi chiu viet, chi co dieu quan niem van hoc trong mot so truong hop lai qua gay gat va ap dat y kien doi khi con thieu vo tu cua minh. Chung ta can la co them nhung nha phe binh hoat dong soi noi nhu the nhung lai co tam nhin rong rai va dua chac tren mot van hoa tho tham hau hon. Tiec rang loai nha phe binh nhu the chua co.

+ Noi dieu kien o VN hien nay khong the sinh ra cac tac pham lon nghia la dang de cap den nhung dieu kien nao? Kinh te, xa hoi, chinh tri hay con nguoi? (Huong, 29 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Theo toi, dieu kien xa hoi chi ngan can khong cho ra thuong xuyen nhung tac pham kha. Con mot tac pham lon thi co the duoc viet trong nhung hoan canh cay nghiet nhat. Vi du Dostoievsky thuong sang tac trong cai doi ma co gi toi te hon cai doi; Nguyen Du viet Kieu trong mot hoan canh co the nguy hiem den tinh mang va co gi toi te hon noi hiem nguy do. Y toi la cu viet nhu minh song va cam nghi, tat ca nhung dieu khac chi la cai tam bo. Nhu vay, con nguoi nha van, con nguoi sang tao la quan trong nhat.

+ Thua ong Vuong Tri Nhan, theo nhan dinh cua ong thi van hoc VN dung o vi tri nao so voi khu vuc va the gioi? (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Rat don gian thoi, su phat trien cua xa hoi cua chung ta o vao vi tri nao thi van chuong cua chung ta o vao vi tri nhu the. Nhieu nguoi thuong co ao tuong rang co the kinh te cua ta chua bang nguoi nhung van hoa thi khong kem ai. Nhu the hoan toan nham. Ban than toi thuong rat thich xem bong da va cho rang co the nhin vao bong da VN de hinh dung ra vi tri va trinh do ma chung ta co khi so sanh voi khu vuc va the gioi.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha van Nguyen Quang Lap: "Van hoc la mot cuoc choi, dung the, nhung ben canh cai su choi vui ve, no con the hien khat vong bay to cua nha van"
+ Nhung thua anh Nguyen Quang Lap, cac nha van tre ma anh ki vong se viet ve cac van de xa hoi duong dai lai chi coi van chuong la mot cuoc choi. Ho la cac vien chuc van phong, cac nha doanh nghiep tre, tham chi ca cac nha bao va bao gio cung "giu gia" voi van chuong bang cac cau tra loi giong nhau: "Em den voi van chuong la de hoc hoi". Anh ly giai the nao ve hien tuong nay? (mot ban yeu van).

- Nha van Nguyen Quang Lap: Benh "dao duc gia" do, tu nay xin thoi hoc hoi o cuoc doi chu hoc hoi gi o van chuong. Hay dung cam ma noi rang toi den voi van chuong de xac quyet vi tri van hoc cua toi, neu co hoc hoi cung chi de xac quyet chu khong phai vi so mat long cac nha van "dai ca" ma phai e de nhu vay. Cai do khong dung tinh chat cua nha van. Ban than toi rat ki vong den cac nha van tre. Ho co the dam duong duoc nhung de tai van hoc ma cac the he dan anh chao thua. Van hoc la mot cuoc choi, dung the, nhung ben canh cai su choi vui ve, no con the hien khat vong bay to cua nha van. Neu chi de choi khoi khoi, dinh dang ti chut cho vui ve thi tot nhat khong nen giay vao cho mat thi gio.

+ Nha van chuyen nghiep co song duoc bang nhuan but khong? VN co qua it nha van chuyen nghiep? Khai niem "nha van chuyen nghiep" phai hieu nhu the nao?

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Toi khong phai la nha van chuyen nghiep. Toi khong song, va cung khong song duoc bang van chuong. De chuyen nghiep, don gian nhat la van chuong phai nuoi ho. Dieu nay khong chi kho khan o VN ma tren the gioi so luong nha van chuyen nghiep rat it.

+ Xin duoc dat cau hoi voi nha ly luan van hoc Huynh Nhu Phuong: Duoc biet ong tung co chan trong ban giam khao mot so cuoc thi van hoc. Toi tung nghe mot so giam khao o cac cuoc thi van hoc phat bieu rang: Tim duoc mot tac pham trao giai khong kho o cho no co... hay hay khong, ma kho o cho la no phai "chuan"! Nen mot cuoc thi ma "vo" duoc tac pham nao... dep dep, hien hien, ai doc cung thich la mung lam! Ben canh do, co nhung tac pham mang tinh dot pha, moi me, nhung "bao" qua, cac cuoc thi thuong ngai ngung! Ket qua la co nhung tac gia "thi dau, doat giai do", boi tac pham hien lanh, dep dep, "an toan", va cuoi cung la "nham nham, nhat nhat" nhu... nuoc mam, cu pha mai no se thanh... nuoc la!? Y kien cua ong nhu the nao? (Minh Luan, 30 tuoi, TP.HCM)

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Ban than toi chua duoc nghe y kien ma ban vua neu. Toi chi co the noi tu thuc te cua mot so cuoc thi ma toi co theo doi. Toi nghi rang da la thi thi cuoc thi nao cung co yeu cau rieng cua no, hay noi la co "chuan" rieng cua no cung duoc. Doi voi toi thi cai chuan quan trong nhat la tac pham phai hay. Nhung cam nhan ve cai hay thi co the moi nguoi lai moi khac, tham chi o tung nguoi, moi thoi cung moi khac. Rieng toi, qua nhung la phieu cho nhung tac pham doat giai cao vua qua, toi chua co gi phai hoi tiec.

+ Xin dich gia Phan Nhat Chieu cho biet nhung cach hay nhat de tiep can mot tac pham van hoc nuoc ngoai bang nguyen tac chu khong qua ban dich? (Hong Linh, 23 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Tat nhien chi co mot cach thoi: doc duoc nguyen tac. Van de la co the gioi ngoai ngu khong co nghia la hieu duoc nguyen tac. Vi mot tac pham van chuong khong chi la ngon ngu ma con la van hoa. De doc mot tac pham nuoc ngoai, can phai hieu khai quat ve van hoa van hoc nuoc do. Mot tac pham van chuong khong bao gio la mot van ban co lap ma la mot lien van ban. Kien thuc van hoa cang sau thi viec doc mot tac pham cho du ngan gon bao nhieu cang ly thu va cang sang tao vi ngay nay doc cung la sang tao. Thieu tinh sang tao, viec doc tro nen han hep va nham chan.

+ Vi sao khong co mot tac pham van hoc lon nao noi ve chong tham nhung, cac anh so u? (nguyen, 50 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Quang Lap: Toi nghi rang de tai chong tham nhung thuoc ve trach nhiem bao chi hon la trach nhiem van hoc. Noi so thi cung co phan nhung khong phai la phan quan trong nhat. Khong co tac pham lon ve chong tham nhung vi cac nha van lon khong quan tam den de tai nay. Cac nha van nho thi lam sao lam nen tac pham lon?

+ Thua ong Vuong Tri Nhan, ong la mot nha tranh luan kha quyet liet tren cac cac dien dan, chac co rat nhieu nguoi "ghet" ong? (Le Hong Hinh, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Co le nen noi la toi hay co mot so y kien nguoc doi vi the lan cho nhung nguoi khac khong dong tinh va len tieng phan bac. Thu that toi cung rat ngai. Trong doi song hang ngay, ban be va nguoi than van bao toi la nhut nhat. Sau mot vai lan an don, co lan toi da dinh "cach den gia" khong phat bieu nhung y kien co ve nguoc doi ay nua. Nhung roi ma dua loi quy dua duong van cu phai len tieng.

Dan dan cung dam ra dan don. Truoc khi viet biet rang minh co the bi danh, song tu nhan thay phai len tieng thi van cu viet. O do tuoi cua toi co le khong nen quan tam den viec co bi ghet hay khong ma chi can tu hoi minh co noi dung nhung dieu can thiet hay khong.

+ Thua cac nha van, nha phe binh, dich thuat, co ai biet mot Hoi nha van cua mot nen van hoc noi tieng nao nhu My, Phap, Duc, Tiep Khac… hoat dong nhu the nao khong? Hay la cac nuoc nay khong co hoi nha van?

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Cac nuoc cung co hoi nha van thuong duoc dich theo loi cu la Trung tam Van But (Pen Club) nhu Trung tam Van But Nhat Ban ma co thoi Kawabata Yasunari lanh dao. Theo toi, nhung Van But nhu vay hoat dong rat thoang, it bi chi phoi boi nhung ap luc ben ngoai.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Nhieu nuoc tren the gioi deu co to chuc hoat dong cua cac nha van, nhung mo hinh thi khac nhau. Mo hinh mot hoi nha van thong nhat nhu nuoc ta la hoc tap tu Lien Xo va cac nuoc XHCN truoc day. Nhung o Lien bang Nga hien nay, hoi nha van (cu) da phan hoa thanh cac to chuc nho hon va cung tranh nhau quyen ke thua doi voi hoi nha van truoc day. Con o cac nuoc phuong Tay thi co hoi/trung tam van but (Pen Club) va rat nhieu hoi/doan nghe nghiep khac co lien quan den van hoc.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha phe binh Vuong Tri Nhan: "Truoc day toi luon chu y den muc quang cao cac tac pham moi ra de hieu biet them ve doi song van hoc luc ay. Tiec rang lau nay chung ta quen mat dong tac tiep thi do" - Anh: Thanh Vinh
+ Trong nen kinh te thi truong ngay nay, van hoc (tac pham) cung phai duoc coi nhu hang hoa vay, khi tung ra san pham moi cung can phai co quang cao de doc gia biet, nhung lau nay viec nay khong thay xuat hien tren cac phuong tien thong tin dai chung. Phai chang chung ta chua lam tot viec nay? (Le Hong Hai, 30 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Khi doc lai cac tap bao cu in ra vai chuc nam truoc, bao gio toi cung chu y toi muc quang cao cac tac pham moi ra. Nho the hieu biet them ve doi song van hoc luc ay. Nhung nguoi viet quang cao hoi ay biet trong pham vi vai cau ngan gon noi dung ve khuon mat tac pham ma khong mang tieng la giao hang re tien.

Tiec rang lau nay chung ta quen mat dong tac tiep thi do. Dieu nay vua khong co loi cho nha van vua khong giup ban doc trong viec chon sach. Co nhien viet quang cao la mot viec kho nhung neu biet lam thi van co the dua no thanh mot hoat dong can thiet thuc day doi song van hoc.

+ Thua anh Lap, anh co noi nha van khong nen lam lanh dao nhung co nhung nha van dang sung suc, co uy tin xa hoi, tuoi con tre ma lai co kha nang va co nhu cau lanh dao thi co nen danh cho ho vi tri lanh dao Hoi Nha van hay khong, nhat la trong Ban Chap hanh Hoi nha van hien nay co kha nhieu vi da ngoi yen ba khoa lien (Hong Liem - HN)...

- Nha van Nguyen Quang Lap: Ve nguyen tac, cac nha van co tai khong nen lam quan li boi vi xa hoi can nhung tac pham cua ho chu khong phai cong viec quan li doi thuong. Tac pham cua ho la thu ma khong ai lam duoc tot nhu ho. Con cong tac quan li thi du ho co lam tot bao nhieu cung co nguoi lam tot hon ho.

Tuy nhien, trong dieu kien hien thoi, neu cac nha van co tai va co kha nang quan li muon lam cong tac quan li Hoi, vi du nhu nha tho Nguyen Quang Thieu, nha van Ho Anh Thai va nu nha van Phan Thi Vang Anh thi toi hoan toan ung ho hai tay, du biet rang lam nhu vay la xui dai ho vi bao gio toi cung muon ho chong con de hue, sang tac hay ho.

Nhung nha van U60, U70 nen nghi cong tac quan ly ma cham chu vao sang tac vi quy thoi gian cua ho khong con nua. Loc lon nhat danh cho nha van la cac tac pham cua ho chu khong phai thu loc ho mong kiem duoc bang cach kien tri bam tru o van phong Hoi Nha van.

+ Thua cac ong. Cac ong co song duoc bang nghe hay khong? (nhieu ban doc)

Nha van Nguyen Quang Lap: Khong. Toi song nho su nuoi nang cua Nha xuat ban Kim Dong. Tien bac kiem duoc bang nghe chi de uong bia va... hat karaoke.

+ Van hoc co y nghia thuc tien gi trong doi song hien nay? Va lieu ngay nay ai theo xu huong van hoc thi co tro nen loi thoi hay khong? (nguyen quoc toan, 22 tuoi, chiminhanhthoi_tr02)

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Y nghia thuc tien la gi? Dieu do phu thuoc vao cach ta hieu chu “thuc tien”. Mot bai tho thi tat nhien khong the “thuc tien” bang mot bat com. Da tung co y kien cho rang dung truoc mot dua tre chet doi thi khong mot kiet tac nao la co gia tri. Nhung ma thuc tien cung la tam hon ta cung co mot nhu cau sau xa can duoc dap ung va nhu cau nay cung quan trong nhu la nhu cau can duoc com no ao am. Con viec ma nhung nguoi theo xu huong van hoc co tro nen loi thoi hay khong thi cung tuy thuoc cach ta hieu chu “loi thoi”. Vi sao ta phai chay theo mot thoi thuong nao? Neu la cai dep dang chiem nguong thi khong bao gio loi thoi.

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Van hoc la mot phan cua cuoc song va no se la nhu vay. Van chuong dung nghia khong lam ban loi thoi, no chi lam ban sau sac them ma thoi. 100 nam sau, theo toi nghi, nguoi ta van doc van chuong va van co nguoi thich lam van chuong boi no la mot nhu cau de giai bay va cam nhan cuoc song theo mot cach dac trung rieng cua no.

+ Ve phia tac gia, tac pham van hoc phai cuon hut, doc dao, ro rang va the hien phong cach rieng nhung lam cach nao de gioi thieu chung voi moi nguoi mot cach hieu qua nhat?

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: De gioi thieu mot cuon sach, theo toi nghi truoc tien va dang lam nhat la hay viet hay no.

+ Thua ong Vuong Tri Nhan, ong co nhan xet gi ve cai goi la "lan song tho @" hien nay trong do nguoi ta khong ngan ngai tan duong, co suy loi song thac loan kieu "Dien cuong nhu Ve Tue"? Theo ong co moi lien he nao giua "lan song tho @"nay va cac dong lac dang thinh hanh khong? (Bui Dinh Truc, 30 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Toi khong that ro co phai la tat ca cai goi la lan song tho @ ma ban noi deu di vao co suy loi song thac loan. Nhung neu dung la nhu the thi tuc la ho da hieu sai tinh than cua Ve Tue. Toi cam thay nhung hien tuong chung ta thay o nuoc ngoai nhu chay theo mot no mot kia thuong co mot co so suy nghi chac chan chu khong phai la hoc doi nhu o chung ta.

Giua lan song tho @ ma ban noi co nhien la cung co su lien he voi nhung hanh dong thac loan ma chung ta deu phan doi. Tuy nhien do van la hai hien tuong khac nhau. Muon giai quyet nhung bat man hinh thanh trong lop tre can co su dieu tra nhat la su ly giai ky cang de dieu tri tan goc. Toi cho rang neu giup cho lop tre co duoc mot ly tuong sau sac va co suc thuyet phuc voi ho thi ho se chuyen tat ca nhung nang luong pha phach hien nay vao lam nhung cong viec co ich.

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay

Anh: Thanh Dam

+ Xin cac nha van, nha phe binh cho biet hien nay gioi nha van VN dang sang tac nhu the nao? Neu noi ky vong vao nen van chuong nuoc nha thi cac ong ky vong vao cay but nao, hay nhom nha van nao, hay xu huong sang tac cua ai hien nay? ( Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Co le moi nha van co mot cach sang tac rieng, kho ma khai quat thanh viec sang tac cua van gioi VN. Con ky vong thi co le chua biet dat vao ai va dat vao dau. Noi cach khac toi dat vao tuong lai, hy vong la mot tuong lai gan.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Sang tac van hoc la mot cong viec dien ra trong am tham, lang le, nguoi ta co the mieu ta cong viec cua tung ca nhan hon la cong viec cua ca gioi. Dieu toi tiec nhat hien nay la mot so nha van, nha tho tre co tai dang tieu phi suc luc cho nhung tro choi van chuong khong co vien canh. Mot so nha van ma truoc day toi da tung ky vong nhu: Phan Thi Vang Anh, Phan Trieu Hai... thi bay gio ho lai viet it qua!

- Nha phe binh Vuong Tri Nhan: Theo toi, trinh do sang tac o VN hien nay van theo kieu lang xa tieu nong, chua co trinh do cua san xuat cong nghiep. Mot dieu khien toi dac biet that vong la cac cay but tre thuong chi duoc 1- 2 cuon dau, sau do kem dan di. Dieu do cat nghia mot phan la chung ta van viet bang ban nang chu khong viet bang hoc van. Vi the, cho phep toi khong ki vong vao rieng mot ai ma yeu men va hi vong vao tat ca moi nguoi.

- Nha van Nguyen Quang Lap: Chinh toi cung khong biet toi se sang tac nhu the nao thi lam sao toi biet duoc nguoi khac. Toi ki vong nhung nha van tre, nhung nha van hien thoi dang nam trong noi.

+ Theo cac ong, bao gio se co 1 nha van VN dat giai Nobel ve van chuong? (nhieu ban doc)

- Nha phe binh van hoc Vuong Tri Nhan: Bao gio chung ta co kha nang co duoc Nobel ve kinh te, sinh hoc, vat li thi chung ta co giai Nobel ve van chuong. Van hoc khong dung ngoai cac hoat dong tinh than chung cua xa hoi.

- Nha van Nguyen Quang Lap: Bao gio van nuoc ta bang van nuoc hang xom thi moi mo den chuyen do. Nobel la mot cai gi do qua xa voi, thoi nay cac nha van VN nen co thai do kinh nhi vien chi hon la mo uoc gianh lay no. Noi thuc, van ta van con rat nghiep du trong khi Nobel la mot giai thuong chuyen nghiep danh gia, bay gio nghi den that la hoang duong.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Toi chi co the tra loi rang VN se co nha van doat giai Nobel khi nao nha van do thiet lap duoc moi day lien lac mau thit vua voi truyen thong dan toc, vua voi the gioi hien dai de dien dat duoc bang ngon ngu nghe thuat noi dau lon lao cua nhan dan minh trong the ky da qua. Con cu the la khi nao? Toi da buoc vao tuoi "tri thien menh", toi biet chac rang doi minh se khong co diem phuc chung kien su kien tuyet voi do. Chuc cho cac ban doc tre may man hon toi!

Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay
Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: "Truoc day toi than vi luc do chua thay ai quan tam toi nhung de tai ma toi tam dac. Gio day toi rat vui mung chao don nhung nguoi di xa hon toi, chuyen nghiep hon toi"
+ Thua nha nghien cuu Nhat Chieu, hinh nhu co mot lan ong bao rang rat so nhung the he sau se khong co nguoi tiep buoc nhung nghien cuu cua ong. Bay gio niem lo so ay da duoc giai toa chua a ? (nguyen thi kim dung, 52 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Co the co lan tam su dieu do voi mot nguoi ban than vi luc do chua thay ai quan tam toi nhung de tai ma toi tam dac. Nhung gio day thi toi chang lo ngai gi nua vi mot so ban tre dang theo duoi nhung de tai ay. Va toi se rat vui mung chao don nhung nguoi di xa hon toi, chuyen nghiep hon toi. Vi nhuoc diem cua toi la lam viec theo ngau hung, voi mot phong cach tai tu. Hon nua dieu kien nghien cuu bay gio rong mo gap nhieu lan hoi toi moi bat dau viet.

+ Em chi muon biet nhung nha van dang online cung TT co biet ro dieu minh muon hien gio trong nghiep van chuong la gi? Cam on va rat mong cau tra loi! (hien, 18 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Moi mong muon cua nha van deu giong nhau: mot cuon sach hay ve moi le. Rieng toi, toi con muon no ban chay. Khi mot cuon sach ban chay, o mot goc do nao do no co nghia la da den tay nguoi doc, tuc mot tu tuong da duoc cham den.

+ "Nha van chi tro nen chuyen nghiep khi co duoc nguyen tac sang tac rieng cua minh"( Nha van Thuan). Vay theo chi Thuan, voi co che cua Hoi Nha van VN hien nay (theo chi biet) lam the nao de phan biet duoc tinh chuyen nghiep ay? Trong khi gan 1000 hoi vien hien nay, ma suot nhieu nam qua ban doc van kho tim ra tac pham nao xung dang voi tam voc va su doi moi cua dat nuoc. Theo chi, nha van VN hien nay co bi chi phoi gi tu co che, va co phai tu dieu do ma he ai muon tim nguyen tac sang tac rieng cho minh thi phai thoat ra khoi co che cua Hoi nha van. Mot cai hoi ma theo nha tho Nguyen Duy la "khong can ca nha van va ban doc " (nguyen ngoc hanh, 1952 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Thuan: Theo toi, Hoi Nha Van chi nen co nhiem vu giup do cac thanh vien ve mat hanh chinh va tai chinh chu khong the thay the duoc ho trong cong viec sang tac. Doi voi nha van chuyen nghiep, theo dung nghia cua no, viet khong chi la nhu cau ma con la nhiem vu. Khong phai vi tham gia Hoi Nha Van ma anh ta moi tro thanh nha van hay roi khoi Hoi Nha Van ma anh ta moi tim thay nguyen tac sang tac cua rieng minh.

+ Thua nha nghien cuu Nhat Chieu, theo ong thi khi dich mot tac pham, chung ta co can biet du ngon ngu cua 3 ben khong ? (ngon ngu tac pham chinh, ngon ngu ban dich, va ngon ngu ban dich lan thu 2 ) (nguyen thi kim dung, 52 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Biet cang nhieu ngon ngu thi cang tot nhat la trong viec dich thuat. Vi khi dich thuat can phai doi chieu nhieu van ban khac nhau. Nhung de dich mot tac pham van chuong dac biet nhu tho thi lai can co them kha nang thau cam cai hon cua nguyen tac va kha nang lam tho. Noi chung, dich thuat la mot cong viec rat phuc tap, khong biet biet den bao nhieu la du. Va moi dich gia chi hy vong tao cho ban dich cua minh mot linh hon moi co the goi la co em gai cua linh hon nguyen tac.

+ Xin hoi anh Nguyen Ngoc Thuan, du luan da len tieng ve cac tac pham cua anh, du deu la nhung tac pham doat giai cao nhat cua cac cuoc thi, nhung khi xep chung canh nhau thi ta thay tu Vua nham mat vua mo cua so den Tren doi cao chan bay thien su, deu khong co gi dot pha moi la.

Co phai anh dang co khang dinh do la uu diem cua minh. Anh nghi sao khi cach viet nhu the, kha la kho cam thu voi nhung ai luoi doc, bi cho la vi tac gia da tu khai thac qua nhieu von cua minh nen dang dan di vao loi mon. Nha van co nen tu lam moi minh hay khong? (Phuong Thoa, 25 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Khi mot cuon sach "kho cam thu voi nhung ai luoi doc" thi do co phai la loi cua tac gia khong? Khi viet van tac gia khong huong den nhung ai luoi hay sieng, tac gia huong den mot dieu khac, lua chon mot phuong cach dien dat khac. Toi khong huong den viec lam "moi minh" bang viec lam "tot minh hon" trong kha nang minh co the. Trong qua trinh lam tot kha nang co the moi viec deu co the xay ra. Co the toi tro nen tot hon nhung cung co the tro nen nhat nheo hon. Ban hay viet van di roi ban se thay dieu nay dung voi moi nguoi.

+ Theo xu huong van hoc hien nay thi de duoc xem la mot tac pham van hoc co gia tri thi can dat duoc nhung tieu chuan gi? Hay chi can cong chung ung ho thi duoc xem la dat? (phuong khai, 28 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Thuan: Trong thoi dai nao, mot tac pham van hoc cung can nhung pham chat van hoc, cung can gay ban khoan cho nguoi doc va khien ho bat ngo. Duoc cong chung ung ho hay tay chay chi la nhung chi tiet phu.

+ Xin cac ong Huynh Nhu Phuong va Nhat Chieu danh gia chung ve van hoc trong nha truong hien nay? Phai chang vai tro yeu kem cua van hoc trong nha truong da gop phan quan trong khien doi song van hoc ue oai nhu hien nay? (mot hoc tro, DHKHXH & NV)

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Khong phai la van hoc trong nha truong ma la cach tiep can van chuong trong nha truong la may moc, rap khuon, thieu cam hung, thieu sang tao. Van chuong can duoc don doi voi tinh yeu chu khong phai dem ra mo xe mot cach tho bao. Cho nen ngay ca Truyen Kieu va tho Ho Xuan Huong cung khong duoc hoc sinh tiep nhan mot cach hung thu. Loi o day khong phai thuoc ve hoc sinh ma thuoc ve nhung nguoi bien soan giao khoa, giao trinh va nhung nguoi truc tiep giang day. Doi song van hoc ue oai vi nhieu nguoi day van bay gio da tro nen vo cam voi van chuong va truyen cai vo cam do cho ban tre. Nhung gio van sinh dong bao gio cung loi cuon sinh vien den lop ma khong can mot de doa diem danh hay cam thi nao.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Dung nhu ban noi, van hoc trong nha truong gop phan xay dung nen tang van hoa cho cac the he ban doc de ho tac dong tich cuc vao doi song van hoc. Dang tiec la van hoc trong nha truong pho thong va ca Dai hoc hien nay, tuy cung cap nhung kien thuc co ban cho nguoi di hoc, nhung lai it co tinh chat khai sang. Ro rang la neu giao duc duoc doi moi thi se anh huong to lon den su doi moi cua chinh van hoc.

+ Doi tuong ban doc van luon la mot van de lon. Cac nha van cua chung ta thuong viet ve nhung thu ma ho nghi chu khong may khi quan tam toi luong doc gia do can gi nen co the de hieu tai sao van hoa doc cua gioi tre chua bao gio xuong thap nhu hien nay.

Toi xin hoi cac nha van tre da bao gio nghi rang minh se thay doi de huong toi CAI DOC GIA CAN chu khong chi goi gon la cai toi va cai nha van thich (nguyen manh ha, 23 tuoi, Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha van Nguyen Ngoc Thuan: Van chuong huong den nguoi doc o mot goc do nao do hoan toan khong phai la hay het. Mot nen van chuong xuat sac la mot nen van chuong nguoi doc bi huong theo nha van. O do anh ta nhat duoc tu tuong, cach song, suy nghi... Toi nghi dieu nay van tot hon.

- Nha van Thuan: Theo toi, viet la mot cong viec ca nhan. No khong chap nhan bat ky don dat hang nao. Neu van hoa doc cua gioi tre xuong thap nhu ban nhan xet thi do khong phai loi cua nha van ma phu thuoc nhieu vao van de xa hoi va giao duc. Neu gioi tre ngay nay khong thich nghe Bach va Mozart, khong thich xem tranh Picasso thi do co phai la loi cua cac gnhe si nay khong? Nghe thuat bao gio cung kho. Van Gogh cung khong duoc nguoi cung thoi yeu men.

+ Thua nha ly luan phe binh Huynh Nhu Phuong va dich gia Phan Nhat Chieu, xet ve mat bang kien thuc va chieu sau tu duy, nha phe binh va nha van ai cao hon ai? Co y kien cho rang khi nha phe binh cao hon nha van, thi nen van hoc phat trien binh thuong. Hien nay van chuong o VN dang co nhieu cho khong binh thuong (1 ly do cua dien dan nay), co phai do cac nha phe binh dang “thap” hon cac nha van? Trong khi cac nha van cung chang cao gi so voi nha van cac nuoc? ( Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó )

- Nha nghien cuu, dich gia Nhat Chieu: Nha phe binh va nha van, khong ai cao hon ai ca. O nhieu nuoc, nha van thuong la nha phe binh nhu Milan Kunreda, Italo Calvino… Chinh ban than ho vua sang tac vua ngam nghi ve sang tac va dieu do cung tac dong den nen van hoc cua xu ho cung nhu ca the gioi. O ta, truong hop nay khong dang ke, phe binh lai thuong duoc hieu la phe phan. Chinh dieu do lam cho van chuong Viet Nam chua khoi sac chu khong phai la ai cao ai thap. Phe binh khong phai la phe phan ma la mot cach doc. Tac pham chi la mot van ban vo hon neu khong duoc doc mot cach sau sac. Phe binh la mot cach doc sau sac chu khong phai la ca ngoi hay vui dap.

- Nha phe binh Huynh Nhu Phuong: Sang tac va phe binh co nhung yeu cau khac nhau ve mat kien thuc va tu duy nen rat kho so sanh ai cao hon ai. Co le nen noi rang van hoc chi phat trien thuc su khi ca nha van va nha phe binh deu tu doi hoi va dat ra yeu cau cao voi chinh minh, cung nhu co nang luc dap ung yeu cau do.

Ban tron truc tuyen da cung "nhan dien doi song van hoc hom nay" xung quanh hon 80 cau hoi cua ban doc tu tong so 217 cau hoi khap noi gui ve. TT xin cam on tat ca ban doc yeu van hoc da tham gia ban tron.

NHOM PV

Viet Bao

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Chủ đề liên quan
Xem tiếp chủ đề: Giao lưu trư c tuyê n

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Kinh hãi "thần y" chữa bách bệnh bằng cách "rút lưỡi", vả mặt

Đang hành nghề thợ hàn, anh Phạm Đức Thắng ở xã Đức Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang, đột nhiên nghỉ việc rồi tự xưng mình là “thần y” có khả năng chữa bách bệnh, thậm chí cả những bệnh nan y mà thế giới vẫn chưa tìm ra phương pháp như: ung thư, HIV, câm điếc bẩm sinh…chỉ bằng liệu pháp xoa bóp, bấm huyệt.

Tìm hiểu: Vuong Tri Nhan, Nhat Chieu, Nguyen Quang Lap, Huynh Nhu Phuong, Nguyen Ngoc Thuan, Hoi Nha, nha phe binh van hoc, tac pham van hoc, tac pham van chuong, Ly luan van hoc, nha nghien cuu, khong phai la, nhu the nao, chu khong phai, chung ta, VN

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bàn tròn "Nhận diện đời sống văn học hôm nay"

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bàn tròn "Nhận diện đời sống văn học hôm nay" bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay

Nhan xet, hay lien he ve tin Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ban tron Nhan dien doi song van hoc hom nay de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Van hoc trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Van hoc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0