Bai hat Dua com cho me di cay Dao y tho

Bai hat “Dua com cho me di cay” (cua Han Ngoc Bich) da tro nen quen thuoc voi nhieu the he nhieu nhi Viet Nam. Tinh co chung toi biet duoc loi bai hat lai rat giong voi y bai tho cung ten cua mot tac gia khac.

Tac gia do la nha tho To Xuan Luu, nguoi thon Khanh Van, xa Khanh Ha, huyen Thuong Tin, tinh Ha Tay.

Chung toi da tim gap nha tho To Xuan Luu de tim hieu cho ro ngon nganh.

Ngoi truoc mat chung toi la mot nguoi dan ong gay go, khac kho, mat da nhin khong con ro. Nam nay, nha tho To Xuan Luu da o vao cai tuoi that thap co lai hy, cai tuoi duoc an huong tuoi gia nhung ong van con canh canh mot noi niem trong ky uc nam xua chua biet to cung ai.

Khi biet chung toi tim gap voi thac mac ve su “trung hop” tu cua bai hat va bai tho “Dua com cho me di cay”, nhu trut bo duoc ganh nang trong long, nha tho To Xuan Luu tam su: Lan dau tien nghe thay bai hat “Dua com cho me di cay” cua Han Ngoc Bich tren Dai Tieng noi Viet Nam, toi giat minh tu hoi sao co bai hat lai giong y bai tho cua minh den the.

Sau nay, mot lan, toi nghe thay chinh nhac sy Han Ngoc Bich phat bieu tren Dai Truyen hinh Viet Nam rang bai hat “Dua com cho me di cay” duoc ong sang tac vao nam 1970, khi ong so tan ve Ha Tay gap cac em thieu nhi di dua com cho me di cay nen da xuc dong viet thanh bai hat.

Nhac sy Phu Quang:Bai hat nay tu y tho cua nguoi khac ma bien no thanh cua minh thi khong nen! Trong nhieu bai hat cua toi chi co mot cau tho, mot vai chu hoac mot y tho nhung toi van tran trong de ten nha tho va tra nhuan but cho ho. Toi nghi trong cac sang tac o Viet Nam thi nha tho la thiet thoi nhat. Nhuan but bai tho dang bao duoc vai chuc den mot tram ngan dong la qua it oi ma minh lai lay cua ho nua thi qua tan nhan. Neu khong tran trong nha tho, toi nghi voi mot chut chu nghia nhu toi thi hoan toan co the thay doi cau tho cua ho mot cach de dang va ho co muon kien cung khong the kien duoc. Nhung toi thi khong no lam the. Boi tu chinh cau tho, y tho cua ho, toi xuc dong viet thanh bai hat ma sua di vai chu de bien thanh cua minh thi that xau ho voi luong tam. Vi du trong bai hat cua toi chi co mot cau tho cua Thai Thang Long la: “Tuong nhu da quen roi nhung canh bang ngay xua”. Neu khon kheo, toi co the sua thanh: “Ngo da quen roi nhung goc bang ngay xua” hoac “Ngo da quen roi nhung goc sau ngay xua” hoac “Ngo da quen roi nhung pho cu ngay xua”… Nhu the thi chang con la cau tho cua Thai Thang Long va chang ai bat be duoc ca. Cung nhu trong bai hat “Ha Noi ngay tro ve” cua toi chi co 8 chu cua nha tho Doan Thanh Tung la “Voi va tro ve, voi va ra di”. Neu muon toi co the sua di vai chu. Nhung toi khong no lam nhu the vi neu khong co 8 chu ay thi toi khong the viet duoc bai hat do. Toi quan niem rang su ton trong cac nha tho la ton trong chinh minh. Trong sang tac nghe thuat, nguoi ta can phai trung thuc. Con muon cau tho, y tho ma sua di thi voi toi la qua don gian. Bai hat nay tu y tho, cau tho cua nguoi khac ma bien no thanh cua minh thi that xau ho. Kho nhat la tim ra duoc cai tu. Tu da hay roi ma dua vao do sua di mot chut thi qua de, qua don gian, tham chi con hay hon la cai tu “goc” cua bai tho.

Trong khi do, bai tho cua toi lai duoc sang tac nam 1969 de huong ung phong trao phu nu ba dam dang cua tinh nha va da duoc dang tren Tap san Van hoa Ha Tay nam 1969. Nam 1974, Ty Van hoa co dang lai bai tho cua toi trong “Tuyen Ha Tay – Tho 1965- 1972”.

Nam 2000, bai tho cung duoc dang lai trong cuon “Dang voi mua xuan”. Ke toi day, ong dua cho chung toi xem 3 tap sach de lam bang chung cho nhung dieu ong vua noi.

Sau khi doc lai bai tho cua minh mot lan nua, nha tho To Xuan Luu noi: “Toi cho rang bai hat “Dua com cho me di cay” cua Han Ngoc Bich la phong theo y bai tho cung ten cua toi”.

Theo nha tho To Xuan Luu tuy loi bai hat co nhieu cho thay doi  hoac them loi moi o doan 2 nhung o doan 1 ve tu la giong nhau.

Chang han nhu loi tho la:

Ra com cap nach
Day tau la dong
Em di ra dong
Dua com cho me.

Con loi bai hat la:

Ra com tren tay
Em di dua com
Cho me em di cay.

Ro nhat la doan cuoi cua bai tho.

Loi tho la:

Me oi, nghi da
An com cho no
Trau con giu cho
Gio dong mat lam.

Con loi bai hat la:

Me oi, me nghi tay
Troi trua vua tron bong
Me an com cho nong
Me de trau cho con chan.

Trong doan nay, Han Ngoc Bich co dua them cau hat “Troi trua vua tron bong” lai the hien dieu phi ly va xa roi thuc te doi voi cong viec dong ang. Nguoi nong dan di cay tu rat som, 3- 4 gio sang nen chua kip an bua sang.

Den khoang 7- 8 gio sang la ho nghi de an com buoi thi (tuc la bua an sang cua nguoi di cay). Khi troi vua tron bong (tuc la buoi trua) thi ho da thao cay de di ve nha.

Qua tim hieu, chung toi duoc biet nha tho To Xuan Luu va nhac sy Han Ngoc Bich cung la cho quen biet. Nhac sy Han Ngoc Bich tung de nghi nha tho To Xuan Luu dua mot so bai tho cua minh cho ong de pho nhac. Mot lan, nha tho To Xuan Luu co dua bai tho “Dan ngong nho” cho nhac sy Han Ngoc Bich pho nhac nhung bai hat do khong thanh cong.

Tu dao do den nay, nha tho To Xuan Luu cung khong lan nao gap lai nhac sy Han Ngoc Bich de giai bay nhung tran tro, thac mac cua minh ve cau chuyen “trung hop” giua bai hat va bai tho “Dua com cho me di cay”.

Chung toi muon khep lai bai viet nay bang tam su cua nha tho To Xuan Luu: “Neu anh Han Ngoc Bich ghi la phong theo tho cua toi thi co phai la mot nghia cu cao dep biet bao. Va toi khong phan nan gi. Toi chi muon lam ro chuyen nay vi rat co the ban be toi va moi nguoi cho rang bai tho cua toi lai la phong theo bai hat cua anh Han Ngoc Bich”.

Viet Hoa