Ao dai Viet Nam qua cac thoi ky

Tags: Viet Nam, duoc coi la, trong qua trinh, nhu the nao, duoi that lung, ao dai, thoi ky, the ky, Nguoi Viet, co ao, phu nu, may, nam, den, mac


Ao dai Viet Nam qua cac thoi ky
Ao dai phu nu VN khoang TK18-19
Chua co ai khang dinh duoc ao dai Viet Nam xuat hien tu bao gio va nhu the nao, nhung trai qua nam thang, ao dai da dan tro thanh mot thu trang phuc dac biet cua rieng nguoi Viet. Co the diem qua mot so thoi ky duoc coi la "dau an" trong qua trinh hinh thanh va phat trien cua chiec ao dai.

The ky XVII - XVIII

Co gia thuyet cho rang ao dai Viet Nam xuat xu tu phuong Bac do nam 1744, Chua Nguyen Phuc Khoat o Dang Trong, khi xung Vuong da bat quan dan Thuan Quang phai mac le phuc lay mau tu sach Tam Tai Do Hoi cua nha Minh, Trung Quoc. Nhung ao dai la loai trang phuc rieng cua nguoi Viet vi nhung khi le lat, nguoi xua phai khoac ra ngoai ao dai mot cai ao le, thi du nhu ao tac, ao dau, ao trang ngoai dan gian; hoac ao bao, ao menh phu trong trieu. Chi co cac le phuc nay moi mang anh huong cua phuong Bac.

Trong khi do, tu dau den cuoi quyen sach Trung Quoc Phuc Trang Su noi tieng, viet va minh hoa ve y phuc Trung Hoa tu doi Xuan Thu cho den nhung nam dau Dan Quoc (1920), khong thay da dong gi den bi bao (ao mac sat vao da). Loai bi bao doc nhat o Trung Quoc, thuong goi la ao suong xam, co nghia la ao dai, chi xuat hien tu Trung Khanh va Thuong Hai trong thap nien 1930.

Trong quyen sach "Relation de la Nouvelle Mission des Peres de la Compagnie de Jesus au Royaume de la Cochinchine", xuat ban tai Lille nam 1631, giao si Borri da ta ro ve cach an mac cua nguoi Viet o dau the ky 17: "Nguoi ta mac nam sau cai ao dai, ao no phu len ao kia, moi cai mot mau... Phan duoi that lung cua may lop ao ngoai duoc cat thanh nhung dai dai. Khi di lai, cac dai nay quyen vao nhau trong dep mat... Dan ong cung mac nam, sau lop ao dai lua... de toc dai va van khan nhu dan ba".

Co le giao si Borri da hieu lam ve so lop ao duoc nguoi Viet co xua mac moi khi ra ngoai. That ra may lop ao ben ngoai bi cat thanh cac dai dai ben duoi that lung ma giao si Borri nhac den chi la cai xiem canh sen, hoac co noi goi la quay boi cheo, ma nguoi xua mac truoc nguc hay duoi that lung ben ngoai ao dai. Xiem nay co ba hoac bon lop dai lua may chong len nhau. Lop dai trong cung dai nhat, roi cac lop ben ngoai ngan dan. Buc tuong Ngoc Nu tac tu the ky 17 o chua Dau, Thuan Thanh, Bac Ninh, la minh chung ro nhat cho ca ao dai, cac giai canh sen, lan cach van khan ma giao si Borri da muc dien tu bon the ky truoc day.

The ky XIX - XX

Nam 1819, cach an mac cua nguoi dan van giong nhu giao si Borri da thay o Thuan Quang tu hon hai the ky truoc do voi quan lua den va ao may sat nguoi dai den mat ca chan.

Cho den dau the ky 20, phan dong ao dai phu nu thanh thi deu may theo the nam than, hay nam ta. Moi than ao truoc va sau deu co hai ta, khau lai voi nhau doc theo song ao. Them vao do la ta thu nam o ben phai, trong than truoc. Tay ao may noi phia duoi khuyu tay vi cac loai vai ngay xua chi det duoc rong nhat la 40cm. Co, tay va than tren ao thuong om sat nguoi, roi ta ao may rong ra tu suon den gau va khong chit eo. Gau ao may vong, vat rat rong, trung binh la 80cm. Co ao chi cao khoang 2 - 3cm.

Rieng o mien Bac khoang nam 1910 - 1920, phu nu thich may them mot cai khuyet phu do 3cm ben phai co ao, va cai khuy co lech ra day. Co ao nhu the se ho ra cho quyen ru hon va cung de khoe chuoi hot trang suc quan nhieu vong quanh co.

Phan nhieu ao dai ngay xua deu may kep, tuc la may co lop lot. Lop ao trong cung tham mo hoi, vi the duoc may don bang vai mau trang de khong so bi thoi mau, de giat. Mot ao kep mac kem voi mot ao lot don o trong da thanh mot bo ao mo ba. Quan may rong vua phai, voi dung thap.

Thuo do, phan dong phu nu tu Nam ra Bac deu mac quan den voi ao dai, trong khi phu nu Hue lai chuong quan trang. Dac biet la gioi thuong luu o Hue hay mac loai quan chit ba, nghia la doc hai ben mep ngoai quan duoc may voi ba lan gap, de khi di lai quan se xoe rong them. Trong cac thap nien 1930 va 1940, cach may ao dai van khong thay doi nhieu, gau ao dai thuong duoc may tren mat ca khoang 20cm, thuong duoc mac voi quan trang hoac den.

Nhung cach tan dau tien

Mot vai nha tao mau ao dai bat dau xuat hien trong giai doan nay, nhung gan nhu ho chi bo duoc phan noi giua song ao, vi vai phuong Tay det duoc kho rong hon. Tay ao van may noi. Noi nhat luc ay la nha may Cat Tuong o pho Hang Da, Ha Noi. Nam 1939 nha tao mau nay tung ra mot kieu ao dai duoc ong Au hoa. ao Le Mur van giu nguyen phan ao dai may khong noi song ben duoi. Nhung co ao khoet hinh trai tim. Co khi ao duoc gan them co be va mot cai no o truoc co. Vai ao may bong, tay noi o vai. Khuy ao may doc tren vai va suon ben phai. Nhung kieu ao nay chi ton tai den khoang nam 1943.

Den khoang nam 1950, suon ao dai bat dau duoc may co eo. Cac tho may luc do da khon kheo cat ao luon theo than nguoi. Than ao sau rong hon than ao truoc, nhat la o phan mong, de ao om theo than dang ma khong can chit eo. Vat ao cat hep hon. Than ao trong duoc cat ngan dan tu giai doan nay. Co ao bat dau cao len, trong khi gau duoc ha thap xuong.

Ao dai duoc thay doi nhieu nhat trong thap ky 60. Vi nit nguc ngay cang pho bien hon, nen ao dai bat dau duoc may chit eo, nhieu khi rat chat, de ton nguc. Eo ao cat cao len ho cap quan. Gau ao luc nay cat thang ngang va may dai gan den mat ca chan. Nam 1960, vi muon thay co phu nu dai them, ba Tran Le Xuan dat ra loai ao dai co thuyen. Nhieu nguoi sau do con may ao dai voi co khoet tron. Den gan cuoi thap ky 60, ao dai mini tro thanh thoi thuong. Vat ao may hep va ngan, co khi den dau goi. ao may rong hon, khong chit eo nua, nhung van giu duong luon theo than the. Co ao thap xuong con 3cm. Tay ao cung duoc may rong ra. Dac biet trong khoang thoi gian nay, vai ao dai bat dau duoc cat loi raglan de nguc va tay ao om hon, nhan it, ma lai do ton vai. Tay ao duoc noi voi than tu cheo vai. Quan may rat dai voi gau rong den 60cm va nhieu khi duoc lot hai ba lop.

Tu thap ky 70 den 90, ao dai khong thay doi nhieu lam. Thinh thoang cach mac co doi moi, thi du nhu quan voi ao dong mau, nhung khong tao ra duoc phong trao sau dam.

Theo Lao Dong
(trich tu nghien cuu cua ong Trinh Bach)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Viet Nam, duoc coi la, trong qua trinh, nhu the nao, duoi that lung, ao dai, thoi ky, the ky, Nguoi Viet, co ao, phu nu, may, nam, den, mac

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Áo dài Việt Nam qua các thời kỳ

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Áo dài Việt Nam qua các thời kỳ bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ao dai Viet Nam qua cac thoi ky

Nhan xet, hay lien he ve tin Ao dai Viet Nam qua cac thoi ky co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ao dai Viet Nam qua cac thoi ky de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin van hoa trong chuyen muc Van hoa.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin van hoa
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0