Goi y giai de thi mon Van ky thi tot nghiep THPT 2006

Tags: Nguyen Khai, To Huu, Tay Tien, Dien Bien, Quang Dung, Ho Chi Minh, ky thi tot nghiep, gia dinh hanh phuc, nguoi phu nu, su co don, nguoi lao dong, mot con nguoi, cuoc song, goi y, nha tho, chi


Goi y giai de thi mon Van ky thi tot nghiep THPT 2006
Thi sinh tham gia ky thi tot nghiep tai Hoi dong thi Truong THPT Nguyen Thi Minh Khai TP.HCM sang 31-5-2006 - Anh: Nhu Hung
TS - TS moi cac ban thi sinh xem goi y tham khao giai de thi mon Van tot nghiep THPT nam hoc 2005 - 2006 chuong trinh khong phan ban (nhung goi y nay chi co tinh chat tham khao).

>> Dap an chinh thuc cua Bo GD-DT

>> Goi y mon Toan

>> Goi y mon Dia ly

>> Goi y mon Lich su

>> Goi y mon Hoa hoc

DE VA GOI Y THAM KHAO CACH LAM DE SO 1 - MON NGU VAN

Cau 1 (2,0 diem): Nhung net chinh nao trong cuoc doi cua nha tho Exenin da anh huong den sang tac cua ong?

Cau 2 (8,0 diem): Anh hoac chi hay phan tich truyen ngan "Mua lac" cua Nguyen Khai de lam ro cam hung hoi sinh trong tac pham.

Goi y tham khao cach lam:

Cau 1:

Xecgay Exenin (1895-1925) la nha tho Nga vi dai. Nhung net chinh trong cuoc doi ong co anh huong den sang tac:

- Exenin duoc coi la "nha tho cuoi cung cua lang que Nga" - nguoi viet hay nhat ve nuoc Nga nong nghiep xua. Ong yeu quy, hieu va the hien sau sac ve no boi ong sinh truong tu lang que, suot doi gan bo voi thien nhien, con nguoi va cuoc song noi day. Ong co nhieu van tho tuyet dieu viet ve thien nhien, loai vat, ve tam hon Nga. Do la mot trong nhung bieu hien dac sac ve long yeu nuoc cua nha tho (Bai ca ve con cho me, con bo, con cao cai, nuoc Nga vang, ...)

- Tho Exenin co mau sac ton giao, de tham sau trong tam linh con nguoi. Nha tho sinh truong trong mot gia dinh sung dao (chinh thong giao). Tu be Exenin da theo ba ngoai di le nha thoi, hat thanh ca va thuoc nhieu tho ca ton giao. (Thu gui Me)

- Tho Exenin phong khoang, chan thanh, dam duoi trong tinh yeu cuoc song. Ong don nhan Cach Mang Thang Muoi bang cach rieng cua minh - cua con nguoi gan bo tham sau voi lang que nong nghiep. Dung truoc cuoc song moi mang mau sac va nhip do cong nghiep, Exenin khong khoi co luc be tac, bi quan. Dieu nay co nhung anh huong ro rang den sang tac cuoi doi cua ong. (Dung goi con nhu tam nam ve truoc, Thu gui Me…)

Cau 2:

Goi y phan tich gia tri noi dung va nghe thuat “Mua lac” la mot truyen ngan duoc trich trong tap truyen cung ten cua nha van Nguyen Khai, xuat ban nam 1960, day la mot truyen ngan dac sac hon ca.

1) Tom tat truyen:

Truyen ngan “Mua lac" cua Nguyen Khai ke ve cuoc doi cua mot nguoi phu nu ten Dao, que o Hung Yen. Dao la mot nguoi phu nu gap nhieu bat hanh trong cuoc doi, nha ngheo, khong co ruong, lai khong co ca nhan sac. Dao von lam nghe dau phu, thoi dich tam chiem lai sang up men nau ruou.

Dao lay chong tu nam muoi bay tuoi, nhung chong co bac, no nan nhieu roi bo di Nam, den dau nam 1950 moi ve que. An o lai voi nhau duoc dua con trai len hai thi chong chet. Cach may thang sau dua con len sai bo di de chi o lai mot minh. Tu ngay ay chi khong co gia dinh nua, don ganh tren vai, toi dau la nha, nga dau la giuong.

Chi luu lac nhieu noi kiem song. Ngoai hinh da xau lai cang them tan ta, co luc chi muon ve song lai o que huong nhung nao co con ai va chi da phai chua chat “thoi danh di mai”. Chi song tao bao va lieu linh, ghen ty voi moi nguoi va hon gian cho than minh.

Cuoi cung chi luu lac den nong truong Dien Bien va lam trong doi san xuat so 6. O day trong mot moi truong voi nhung con nguoi moi, giau long yeu thuong, chi da tim thay hanh phuc o Diu - mot vien thieu uy gia o lo gach.

2) Hinh tuong nhan vat trung tam:

Dao la hinh tuong nhan vat trung tam cua cau chuyen. Nha van Nguyen Khai da khac hoa noi bat nhan vat Dao voi nhung net tinh cach sau day:

a. Dao la mot nguoi phu nu chiu nhieu bat hanh trong cuoc doi:

- Ve ngoai hinh: Dao thuoc loai nguoi bi thua thiet. Do la mot phu nu it duyen, lo thi, qua lua, go ma cao day tan huong, khuon mat tho ra va thieu hoa hop, dau nhon, cap chan ngan va hai ban tay co nhung ngon rat to.

Nhung cung o nhan vat nay lai co nhung net dang men va khong de quen: Doi mat hep va dai, dua di dua lai rat nhanh, ham rang khenh tua nhu luon luon dua cot; va loi an tieng noi bieu hien mot con nguoi co ban linh; khi nhun minh, khi quyet liet de bao ve pham gia, khi sac nhon, chua ngoa “Hue thom ban mot dong muoi - Hue tan nhuy rua gia doi lang vang”.

- Ve cuoc song: Dao thuoc loai nguoi phai ganh chiu nhieu bat hanh: nha ngheo, khong co ruong dat, phai vat va de kiem song. Dao “lam nghe dau phu, thoi dich tam chiem lai xoay sang up men, nau ruou”, co chong nhung chong co bac, no nan, bo nha di Nam.

Sau tro ve que an o lai voi nhau co duoc mot dua con trai, sau hai nam thi chong mat; it ngay sau con lai bi len sai, cung chet theo chong. Dao chi con mot minh, khong noi nuong tua, khong nguoi than thich, luu lac nay day mai do de kiem song. Cuoc doi cua Dao that tam bo “don ganh tren vai, toi dau la nha, nga dau la giuong”.

Tinh canh cua Dao that bi dat, that dang thuong, toi nghiep “mua he vai cai ao canh nau va vai, mua dong mot chiec ao bong ngan da bac, ngay mua, ngay nang, ban chan da tung di khap moi noi khong dung lai mot buoi nao”. Nhung dang cay, tui nhuc cua doi song han in dau vet tren con nguoi chi "mai toc ong muot ngay xua qua nam thang kho lai, do di nhu chet, ham rang phai khong buon nhuom, soi guong thay go ma cang cao, tan huong noi cang nhieu”.

Cuoc song luu lac qua den toi va be tac nen co luc chi: “Muon ve song lai o que huong” nhung o que huong bay gio “nao con ai”, nen chi da thot len “thoi danh di mai, ngay khoe da vay, ngay om chua biet ra sao. Muon chet nhung doi con dai nen phai song”. Do la mot thai do cam chiu, chap nhan cuoc song day bat hanh. Nhu bat man truoc cuoc doi chi dam ra “song tao bao va lieu linh. Ghen ty voi moi nguoi va gian cho than minh”, hay hon tui.

b. Niem khat khao mot cuoc song gia dinh hanh phuc cua Dao

Tuy gap nhieu bat hanh, dang cay, buon tui trong cuoc song nhung niem khat khao ve cuoc song, ve mot gia dinh hanh phuc khong lim chet trong Dao, no van cu am i roi bung len manh liet nhu bat cu nguoi phu nu nao.

Niem khat khao ay luon chay bong trong long Dao. Nhung khi luu lac noi dat khach que nguoi, luc om dau phai nuong nho nguoi quen, Dao cam thay xot xa, cam canh cho doi minh: “Cung co ngay om dau, som lo viec som, toi lo viec toi. Con bay gio bon be la nha, chi lo than minh, sao duoc com ngay hai bua, chan cung da mem”. Do cung chinh la niem khat khao ve cuoc song gia dinh hanh phuc cua chi.

Roi Dao tim den nong truong Dien Bien “voi tam ly con chim bay mai cung moi canh, con ngua chay mai cung chun chan, muon tim mot noi heo lanh nao do, that xa voi noi quen thuoc de quen di cuoc doi da qua, con nhung ngay sap toi ra sao chi cung khong can ro, dai khai la cung chang hon gi truoc may, co the gap nhieu dau buon hon. Quan tu gian nan, hong nhan vat va, so kiep da dinh the, truoc sau van chi con duong ay, khong the nao tranh duoc”.

Do chinh la noi dung chan cua con nguoi da chay ca mot quang duong dai. Nhung den nong truong Dien Bien, niem khat khao lai bung chay tro lai mot cach manh liet trong long Dao. Mot cai gi chua ro net lam luc ban dau nhung Dao cam thay dam am hon, tuoi sang hon nhung ngay da qua cu lap loe o phia truoc. O mot moi truong moi voi nhung con nguoi lao dong moi, Dao cam thay nang dong hon.

Chi thuoc rat nhieu ca dao, tuc ngu va van dung vao loi an tieng noi mot cach thuan thuc linh hoat. Khi mac cam ve than phan cua minh chi noi “Trau qua xa, ma qua thi, hong nhan bo di con gi la xuan”; co khi chi cam nhan mot cach chua chat ve buoc di cua thoi gian, no mang theo tuoi xuan cua cuoc doi: “cac anh da biet doi em roi day.

Moi mot tuoi, cai tuoi no duoi cai xuan di”; co khi de chong lai cai mac cam ve cuoc doi minh khi chi “nhan ra cai tro choi doc ac cua moi nguoi bang cach dem ghep chi la nguoi xau nhat cua doi san xuat voi Huan, nguoi dep trai nhat, chi thay tiec su thanh that cua minh, viec gi phai tui, phai nhun minh, nguoi nao ma chang co cai phan tot dep”, nen chi da chanh chua “Hue thom ban mot dong muoi - Hue tan nhuy rua gia doi lang vang”. Long tu trong cua chi nhu cang duoc nang cao hon nua “gia doi lang vang chu chua vi tat da ban dau anh Huan a”.

Trong cai khong khi ron rang, nao nuc va nhung sinh hoat cua nong truong “Tieng cuoi the the, tieng thu thi, tieng la het, tieng tre con khoc. Nguoi ta lam viec, nguoi ta yeu nhau va cung lam cho nhau dau kho. Nhung noi niem, nhung tam su, nhung mong uoc. Cuoc doi vi dai da tro lai roi” da dem lai cho Dao mot niem vui say trong lao dong. Chi lao dong khoe khong thua gi nam gioi, chi cung tham gia lam tho cho bao tuong.

Dac biet la chi dung chung to may suot voi Huan. Hinh anh cua Huan da khoi day trong chi mot niem khat khao manh liet ve mot cuoc song hanh phuc gia dinh “Huan da co nguoi yeu va cap ay rat xung doi, con chi la gai goa chong khong hy vong gi duoc yeu mot nguoi con trai chua tung co vo.

Nhung moi buoi di lam cung nho lac o mot khoanh, cung dung tuot o mot may, nhin doi canh tay cuon cuon nhung tho thit chay nang do ruc cua Huan thoang thoang ben canh, chi lai cang bung bung them muon mot canh gia dinh hanh phuc, lai hy vong cuoc doi cua minh chua phai da tat han”.

c. Dao vuot qua so phan va tim thay hanh phuc

Hanh phuc den voi Dao that bat ngo. Chi nhan duoc buc thu to tinh cua thieu uy Diu o lo gach. Luc dau chi ngac nhien, buc boi va rat tuc gian vi chi nghi nguoi ta treu choc minh, coi thuong minh “moi doc duoc muoi dong chi gian du tuong nhu co the xe vun tung manh duoc, nguoi ta coi thuong chi den the u ?”.

Nhung khi chi gap la thu lai thi chi cam thay “mot cam giac em dem cu lan nhanh ra nhu mach nuoc ngot ri tham vao nhung tho dat kho can bi nang han, mot noi vui suong ky la dao dat khong the nen lai roi khien nguoi chi ngay ngat, muon cuoi to mot tieng, nhung trong mi mat lai dong day nuoc chi dinh trao ra”.

Hanh phuc den voi chi lon lao qua, boi trong cuoc doi chi tu truoc den nay chua co mot lan nao chi duoc nghe nhung loi day yeu thuong va diu ngot den nhu the “tu ngay goa bua den nay chua ai noi duoc voi chi mot cau nao yeu thuong, mot loi gan bo, chua ai khao khat den chi, coi chi la nguon hanh phuc cua ho, la niem an ui cua ho. Nhung dong, nhung chu trong buc thu xa la cu nhu tieng nhac ngan vang mai trong long chi, vang doi den tan nhung ke ngach sau kin nhat , thuc tinh noi khao khat yeu thuong, khao khat hanh phuc ma chi co hat hui, vui nen mot cach bat luc tu ngot chuc nam troi nay”.

Chi da nhan loi cau hon cua Diu. Bat gap duoc nguon hanh phuc, tam hon chi cung da thay doi. Truoc kia, chi thuong chanh chua, ghen ty voi moi nguoi, con bay gio thi tam long chi da mo rong, vui tuoi, coi mo hoa dong voi moi nguoi hon, boi hanh phuc doi voi chi khong con la ao anh nua ma la hien thuc dang o truoc mat chi.

3. Gia tri noi dung tu tuong

a. Nhu vay, nong truong Dien Bien chinh la que huong thu hai cua nhan vat Dao. Do chinh la noi da dem lai cho Dao niem yeu thuong va hanh phuc, lam bien doi so phan nhan vat Dao. Chinh su no luc vuon len cua chinh ban than Dao trong mot moi truong moi that tot dep, Dao da tim thay niem vui va hanh phuc.

Qua so phan day bat hanh va su vuon len de vuot qua so phan va tim thay hanh phuc cua nhan vat Dao, nha van Nguyen Khai da neu len mot quan diem that tich cuc ve cuoc song mang day chat triet ly:”su song nay sinh tu trong cai chet, hanh phuc hien hinh tu trong nhung hy sinh, gian kho. O doi nay khong co con duong cung chi co nhung ranh gioi, dieu cot yeu la phai co suc manh de buoc qua nhung ranh gioi ay”. Do la triet ly lac quan cua tac pham.

b. Cau chuyen da neu bat len chu de:

Thong qua su bien doi than phan nhan vat Dao, Nguyen Khai muon khang dinh rang: chi co trong moi truong moi tot dep - nong truong Dien Bien, noi xua kia da tung la bieu tuong cua su huy diet cua cua chien tranh va nay la manh dat hoi sinh cua su song - chi co giua nhung con nguoi lao dong dep va giau long nhan ai, gan bo trong mot quan he tot dep giua nguoi voi nguoi, thi moi co the giai quyet duoc nhung bi kich cua nhung so phan, cua nhung con nguoi be nho va bat hanh. Chinh o day, nhung con nguoi do tim duoc cho minh mot cuoc song moi.

Di sau vao noi tam nhan vat de phat hien niem khat khao ve cuoc song hanh phuc cua mot con nguoi co nhieu bat hanh va qua trinh bien doi so phan dem tim ra hanh phuc do chinh la gia tri nhan dao lon cua truyen ngan “Mua lac”.

c. Ben canh viec xay dung hinh tuong nhan vat Dao, nha van Nguyen Khai trong truyen ngan nay con xay dung hinh tuong nhan vat Huan de lam noi bat nhung pham chat tot dep cua con nguoi moi. Huan la mot nhan vat ly tuong, trong suot nhu pha le. Huan la mot thanh nien dep trai, khoe manh, can doi.

Chinh Huan la nguoi da khoi day trong long Dao mot niem khat khao manh liet ve cuoc song hanh phuc gia dinh. Huan la mot con nguoi co tinh cam cao dep, trong sang. Huan va Due yeu nhau lam thanh mot doi lua xung doi, nhung Huan luon co mot tam long nhan ai, cao thuong. Huan khong phai chi song cho rieng minh ma con song cho nguoi khac. Huan muon giup Dao tim thay cuoc song hanh phuc.

Con nguoi Huan trong suot va ly tuong den do trong mot dem trang Huan va Due dang ngoi tam tinh ben nhau thi Dao den “pha dam” nhung Huan khong he to ra kho chiu mot chut nao. Dieu do kho co that. Hay noi mot cach khac Nguyen Khai da xay dung nhan vat Huan qua ly tuong khong dung voi thuc te cuoc song con nguoi.

Noi tom lai, o truyen ngan “Mua lac” nha van Nguyen Khai da chon boi canh va xay dung nhan vat kha doc dao cung voi ngoi but ta canh va mo ta tam trang nhan vat kha linh hoat va sau sac.Hon nua, cach ket cau truyen kha chat che va hap dan.

Dac biet la nha van Nguyen Khai da rat thanh cong trong viec xay dung va khac hoa hinh tuong nhan vat Dao - mot nguoi phu nu day bat hanh, da bang no luc ban than cung voi su yeu thuong dum boc, giup do cua nhung con nguoi lao dong giau long nhan ai trong mot moi truong moi , chi da vuot qua so phan va tim thay nguon yeu thuong, hanh phuc trong cuoc song gia dinh.

Truyen ngan mua lac cua Nguyen Khai that dac sac, co cai nhin moi me, giau long nhan dao. Tuy cach nhin va lo viet con co chut bieu hien xuoi chieu, li tuong hoa, nhung truyen van co gia tri tich cuc, vuot qua tinh chat van nghe phong trao nhat thoi, con tru lau trong long nguoi doc.

------------------------------------------------

DE VA GOI Y THAM KHAO CACH LAM DE SO 2 - MON NGU VAN

Cau 1 (2,0 diem): Anh hoac chi hay trinh bay hoan canh ra doi bai tho "Tay Tien" cua Quang Dung.

Cau 2 (2,0 diem): Trinh bay ngan gon quan diem sang tac van hoc cua Ho Chi Minh.

Cau 3 (6,0 diem): Hay phan tich doan tho sau trong bai tho "Tam tu trong tu" cua To Huu:

Co don thay la canh than tu!
Tai mo rong va long soi rao ruc
Toi lang nghe tieng doi lan nao nuc
O ngoai kia vui suong biet bao nhieu!
Nghe chim reo trong gio manh len trieu
Nghe voi va tieng doi chieu dap canh
Nghe lac ngua rung chan ben gieng lanh
Duoi duong xa nghe tieng guoc di ve...

(Theo Van hoc 12, tap mot, phan VHVN, NXB Giao duc 2006 - tr. 26)

Goi y tham khao cach lam:

Cau 1

Khoang cuoi mua xuan nam 1947, Quang Dung, nguyen phai vien phong quan su Bac Bo va hoc vien lop quan su o Tong (Son Tay) ve Phung tu gia me gia, vo tre, con tho de len duong gia nhap doan quan Tay Tien. Tay Tien la mot don vi quan doi thanh lap vao dau nam 1947, co nhiem vu phoi hop voi bo doi Lao, bao ve bien gioi Viet - Lao va danh tieu hao quan doi Phap o Thuong Lao de ho tro cho nhung vung khac tren dat Lao.

Bo doi Tay Tien phan dong la thanh nien Ha Noi, lao dong chan tay cung lam, tri thuc cung nhieu. Doan quan tay Tien, sau mot thoi gian hoat dong o Lao tro ve thanh lap trung doan 52. Dai doi truong Quang Dung o do den cuoi nam 1948 roi duoc chuyen sang don vi khac. Roi xa don vi cu chua bao lau, ngoi o Phu Luu Chanh anh viet bai tho Tay Tien.

Bai tho vua ra doi da duoc doc trong va ngoai quan doi truyen tay, truyen mieng cho nhau. Trong tap “tho” do nha xuat ban Ve quoc quan lien khu III an hanh nam 1949, bai tho co nhan de la “Nho Tay Tien”. Nam 1957, khi dua bai nay vao tap “Rung bien que huong” (in chung voi Tran Le Van - Nha xuat ban Hoi Nha van) Quang Dung bo chu “Nho”, chi lay hai chu “ Tay Tien”.

Cau 2: Quan diem sang tac van hoc cua Chu tich Ho Chi Minh :

- Truoc het Bac la nguoi rat yeu va coi trong van chuong, nghe thuat, nhung ham muon tot bac cua Nguoi la “lam sao cho nuoc ta hoan toan doc lap, dan ta duoc hoan toan tu do, dong bao ta ai cung co com an co ao mac, ai cung duoc hoc hanh”. Vi the Nguoi don tat ca suc luc, tam tri vao viec cuu nuoc. Tren con duong cuu dan, cuu nuoc Nguoi lai phat hien ra rang van hoc nghe thuat la mot vu khi chien dau loi hai. Vi the Nguoi ben nam lay vu khi ay va mai dua no bang y chi cach mang de chien dau.

- Quan diem viet van lam tho cua nguoi la:

+ Coi sang tac van tho truoc het khong phai la hanh vi van chuong ma la hanh vi chinh tri, cach mang. Van hoc phai la vu khi phuc vu cach mang va nhan dan. Van hoa van nghe la mot mat tran, nha van la mot chien si.

+ Nguoi chu trong den doi tuong cua van hoc.Khi dat but viet mot cai gi, nguoi deu tu dat cho minh nhung cau hoi :

+ Viet cho ai? Viet de lam gi? Viet cai gi? Viet nhu the nao?

- Nguoi dac biet quan tam den tinh chan that cua tac pham. Tinh chan that von la cai goc cua van chuong tu xua den nay. Nguoi cung rat quan tam den tinh nghe thuat, mat hinh thuc cua tac pham. Tac pham phai co ngon ngu gian di, trong sang, de hieu, nghe thuat hap dan. Tac pham van hoc phai the hien duoc tinh than cua dan toc, cua nhan dan va duoc nhan dan ua thich.

Cau 3:

Phan tich doan tho sau trong bai tho “Tam tu trong tu” cua To Huu “Co don thay… nghe tieng guoc di ve”.

Doc them kien thuc co ban ve bai tho:

1. Bai tho duoc viet ngay trong nhung ngay dau tien To Huu bi bat giam vao nha lao Thua Thien. Bi giam trong xa lim hoan toan cach biet voi the gioi ben ngoai va voi cac ban tu khac. Day la chang duong thu thach doi voi nguoi chien si cong san tre tuoi. Va mo ra nhung trang moi cho tap “Tu ay”. Phan “Xieng xich” ra doi.

Bai tho co hai phan. Phan dau ba kho, moi kho 8 cau tho noi ve noi co don, niem khat khao huong ve cuoc song ben ngoai nha tu. Va phan sau la du cam ve nhung gian lao thu thach truoc mat, tac gia y thuc duoc than phan cua minh trong tinh canh mat tu do cua ca nhan va cua dat nuoc. Tu do tu dan long the quyet giu vung y chi chien dau va pham gia cua nguoi cach mang. Bai tho ket cau theo dien bien tang tien cua tam trang. Tu cam xuc tinh cam den nhan thuc li tri.

2. An tuong dau tien la noi co don. Bon cau dau cua kho thu hai duoc lap o bon cau dau mot. Co su nho lai niem say me bong bot, niem vui tuoi tre cua nhung ngay song giua ban be trong phong trao soi noi thi tac gia moi tham thia noi co don khi bi li cach khoi moi truong hoat dong.

Cam xuc tinh te nhay ben, tinh cam gan bo thiet tha voi doi song duoc tap trung trong su lang nghe nhung bien thai am thanh ngoai tu vong vao. “Tai mo rong” boi ”long soi rao ruc”boi cuoc song da bi cach ly. Thinh giac la kha nang duy nhat ma tac gia giao luu voi ben ngoai.

Nhung am thanh goi cam ve buoi chieu, nhung am thanh do nao nuc hon: Chim “reo”, gio manh “len trieu” va tieng doi chieu dap canh cung tro nen voi va. Khao khat song voi cuoc doi day bien dong ben ngoai, hinh dung rat ro ca the gioi ben ngoai… tac gia da the hien mot suc song tuon trao, mot niem yeu doi manh liet. Va chan dung nguoi cong san hien len rat dam da chat Nguoi.

3. Giua nhung am thanh nhu rat be bon ay, tam hon nhay cam cua tac gia da don nhan va luu giu lai duoc nhung am thanh rat de bi chim lap di “Nghe lac ngua.. di ve”.

“Nghe lac ngua” la su tac dong bang am thanh nhung “rung chan ben gieng lanh” la mot hinh anh ma mat ta co the nhin thay duoc. Suc tuong tuong cua cau tho that ky dieu. (“Mot tieng rao dem” cua em be gai cung khien cho To Huu thay rat ro em nho do nhu the nao!).

Cai cam giac “lanh”cua buoi chieu trong cai “lanh”cua nuoc gieng, va nhat la cai “rung chan” cua con ngua khien cho nhac ngua cung rung theo da phat ra am thanh nho lot qua kham giam de den voi nguoi tu.

Buc tranh khong chi la ngoai canh ma chua chat tam trang cua nhan vat tru tinh: Rat tham thia noi co don va muon ”dap tan phong” ma ra voi cuoc doi “ngoai kia sung suong biet bao nhieu”.

Cau “Duoi duong xa nghe tieng guoc di ve” lai la mot am thanh “xa” rat kho nghe ma nha tho da nghe duoc. Day la am thanh doi thuong vong vao the gioi co quanh chon tu day. Cau tho binh di nhung co suc lay dong lon. No cho ta thay tam long thuong men, khao khat duoc hoa dong voi con nguoi. Chinh vi the ma cac giac quan cua nha tho rung dong theo, lan theo nhung am thanh than thuoc trong cuoc song con nguoi.

4. Phan sau bai tho co su chuyen huong trong mach “tam tu” cua nhan vat tru tinh. Dong cam xuc dang len o phan tren bong xoay chuyen dot ngot boi su thuc tinh cua li tri. Do la y thuc no luc vuon len, dieu khien che ngu nhung xuc cam bang su tu soi sang cua nhan thuc xa hoi, cua y chi cach mang.

(O ban linh Ho Chi Minh thi lai khac. Mac dau li tri nhan thuc khong lang man chut nao “Trong tu khong ruou cung khong hoa”nhung khong vi the ma Bac che ngu tinh cam cua minh truoc mot dem trang dep. Bac thu nhan “Canh dep dem nay kho hung ho!” (bai “Ngam trang”).

O phan sau cua bai tho nay. To Huu the hien tinh “chinh luan” tuc la trinh bay nhan thuc, li giai quan niem va bay to y chi quyet tam. Su nhan manh ve li tri da tao nen mot the mat thang bang cho bai tho. Tuy dan long rat thanh that nhung loi tho thuyet minh nhieu loi qua khien cho tac pham tro nen nang ne, cong thuc bi pha loang va hoi on ao.

Goi y lam bai:

Doan tho trich trong bai tho “Tam tu trong tu” cua To Huu chinh la mot khuc ca tam trang cua nguoi thanh nien tre - mot canh chim tu do bi giam cam khat khao duoc so long tung canh:

“Co don thay la canh than tu!
Tai mo rong va long soi rao ruc.
Toi lang nghe tieng doi lan nao nuc.
O ngoai kia vui suong biet bao nhieu!

Nghe chim reo trong gio manh len trieu
Nghe voi va tieng doi chieu dap canh
Nghe lac ngua rung chan ben gieng lanh
Duoi duong xa, nghe tieng guoc di ve…”

Nam 1939, To Huu roi vao nanh vuot thuc dan Phap. Chung giam nha tho o Hue. Cuoc doi hoat dong cach mang bi ngat quang. To Huu chim vao the bi dong, co don nhieu u uan. Cuoc song cua nguoi thanh nien tre gio day chi con la nhung chuoi ngay vo nghia. Chi huong khong the thuc hien duoc. To Huu thot len tu tan day long loi boc bach cua mot tu nhan.

Co don thay la canh than tu!
Tai mo rong va long soi rao ruc.
Toi lang nghe tieng doi lan nao nuc.
O ngoai kia vui suong biet bao nhieu!

Long To Huu roi nhu to vo. Cuoc song bao trum la nhung chuoi ngay co don. Su co doc – su bo vo lam cho nguoi ta roi vao khung hoang. Boi vi “con nguoi ta tong hoa cac moi quan he xa hoi”. Con nha tu la noi bon thuc dan cam dao cat dut tat ca cac quan he voi xa hoi, voi anh em dong chi cua tu nhan. The xac bi dan vat, tinh than thi lac long. Oi qua that day la mot su thong tri tan ac!

Chinh trong su co don dang so ay, nguoi chien si cach mang co de cho tam tuong cua minh giao tiep voi ben ngoai. Phai chang chinh su giao cam ay se lam cho con nguoi ta do phan nao hiu quanh? Su tu do da mat. To Huu mo rong doi tai, giang rong cua long de tim nghe nhung am thanh cua cuoc song ben ngoai.

Cuoc song ay, doi voi anh ta va nhung chien si cach mang khac bi giam cam bay gio khong con duoc tan huong su da dang, cai phong phu, moi su bien doi cua no. Lam sao ta co the hieu het duoc tam hon cua nguoi tu khi bi giam trong tu nguc? Chi co nhung ai dong canh ngo moi co the hieu het noi dau cua ho.

Diep khuc tam trang ay duoc lap lai nghe nao nung chua xot. Xot xa cho phan minh va uoc ao duoc hoa minh vao cuoc song. Tat ca choang ngop ca tam hon tre trung cua tu nhan. Su dau kho cua con nguoi ay tang len nhung su ham ho duoc tu do, duoc hoat dong da tro thanh mot ngon song long dao dat, thoi thuc nha tho bang tat ca moi giac quan, nhung chu yeu co le la doi tai, nha tho dang lang nghe va cam nhan cuoc song ben ngoai tu nguc. Thien nhien ma tac gia cam nhan duoc khong chi la noi buon ba ma co nhung am thanh vui, day suc song :

“Nghe chim reo trong gio manh len trieu
Nghe voi va tieng doi chieu dap canh
Nghe lac ngua rung chan ben gieng lanh
Duoi duong xa, nghe tieng guoc di ve…”

Su cam nhan ay that tinh te va sau sac. Ta cam thay thien nhien co chut gi phan no, co mot su noi day, mot su phan cong hay gian du. Tieng chim co don trong thien nhien sap noi con thinh no, lam cho ta cam thay co mot su cau cuu, mot loi khan thiet bao hieu mot dieu gi. Tieng chim bao hieu bao toi, hay tieng chim lac bay trong gio cuon?

Truoc su co don cua minh chim cat len tieng keu tham thiet. Tam trang cua nha tho hay chinh hoan canh cua chim? Nha tho cam nhan duoc dieu ay hay chinh nha tho dang cam nhan long minh? Co le trong su co don, To Huu da cam nhan nhu the. Tam trang cua nha tho lai tro ve voi su buon ba cua tieng doi chieu dap canh. Mau buon van noi len lam cho canh vat hiu hat. Dau dau vang vang tieng lac ngua cua mot nguoi hanh khach duong xa. Ben gieng lanh ngua dung lai, chac co le uong nuoc.

Tieng chuong vang len xa gan va nguoi chien si nghe duoc. Tieng dong nhu xoay vao long nha tho, khoi len mot niem khat vong tu do. Nha tho nghi minh co the nhu chu ngua kia, tu do, tung vo. Moi tieng lac la moi hoi chuong doi vao long nha tho, nghe thuc giuc, reo goi. Chinh trong luc nay, nha tho moi cam nhan het su bung bit cua nha tu. Su cam nhan ay lien tuc cho den khi tac gia nghe vang vang tieng guoc tren duong xa. Tieng guoc - mot hinh anh gian di – moc mac, dang yeu bieu tuong cho nguoi con gai.

Co gai Hue xinh xinh tren duong xa, tieng guoc bieu hien cho su hoa binh, cho su hanh phuc boi vi no la am thanh cua doi thuong doi lap voi cai im lang ghe ron chon tu nguc giam ham con nguoi. Tieng guoc vang vang, nho dan lam long nguoi trong nguc nao nao. The la nha tho da cam nhan ra su co mat cua con nguoi.

Tat ca su co don dan trai trong long nha tho, nhu duoc tieng guoc xoa sach. Tieng guoc dua vao long nguoi chien si mot suc manh, mot tinh cam duoc phuc sinh, mot niem an ui xoa di bao chuoi ngay co don buon te.

Doan tho la mot buc tranh cua tam trang co don va khao khat cuoc song tu do rat chan thanh cua nguoi thanh nien yeu nuoc buoc dau bi vui than noi tu nguc.

Moi cac ban thi sinh don xem them bai giai tren trang 24g bao TS ra ngay mai, 1-6-2006.

TRAN VAN DUONG - PHAM THI PHUONG - NGUYEN THANH THI
(Trung tam Luyen thi Vinh Vien)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan
Tìm hiểu: Nguyen Khai, To Huu, Tay Tien, Dien Bien, Quang Dung, Ho Chi Minh, ky thi tot nghiep, gia dinh hanh phuc, nguoi phu nu, su co don, nguoi lao dong, mot con nguoi, cuoc song, goi y, nha tho, chi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Gợi ý giải đề thi môn Văn, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2006

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Gợi ý giải đề thi môn Văn, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2006 bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Goi y giai de thi mon Van ky thi tot nghiep THPT 2006

Nhan xet, hay lien he ve tin Goi y giai de thi mon Van ky thi tot nghiep THPT 2006 co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Goi y giai de thi mon Van ky thi tot nghiep THPT 2006 de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de De thi va dap an THPT trong chuyen muc Tuyen sinh.

Cac tin khac:

Xem tiep ... De thi va dap an THPT
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0