Goi y giai de thi mon Van khoi C dot 2 2006
 |
|
Thi sinh dang lam bai thi ky thi tuyen sinh DH 2006 - Anh: T.T.Dung |
Dap an chinh thuc cua Bo GD-DT se duoc TS cap nhat ngay sau khi ket thuc mon cuoi cung cua dot 2 vao cac khoi B, C, D nam 2006.
>> De thi va dap an chinh thuc khoi B, C va D cua Bo GD-DT
>> Goi y giai de thi mon Lich su khoi C, dot 2-2006
>> Moi BAM VAO DAY de xem bai giai goi y mon Toan khoi D, dot 2-2006
>> Moi BAM VAO DAY de xem bai giai goi y mon Toan khoi B, dot 2-2006
>> Moi BAM VAO DAY de xem bai giai goi y mon Sinh vat khoi B, dot 2-2006
>> Goi y giai de thi mon Van khoi D, dot 2-2006
DE THI TUYEN SINH DH MON VAN - KHOI C NAM 2006
PHAN CHUNG CHO TAT CA CAC THI SINH:
Cau I (2 diem): Anh (chi) hay neu y nghia hinh anh “con tau” va dia danh “Tay Bac” trong bai tho Tieng hat con tau cua Che Lan Vien.
Cau II (5 diem): Trong bai Cam nghi ve truyen “Vo chong A Phu”, To Hoai viet:
“Nhung dieu ky dieu la dau trong cung cuc den the moi the luc cua toi ac cung khong giet duoc suc song con nguoi. Lay lat doi kho, nhuc nha, Mi van song, am tham, tiem tang, manh liet.” (Tac pham van hoc 1930 – 1975, Tap hai, NXB Khoa hoc Xa hoi, 1990. tr.71)
Phan tich nhan vat My trong truyen ngan Vo chong A Phu (doan trich duoc hoc) cua To Hoai de lam sang to nhan xet tren.
PHAN TU CHON: Thi sinh chon cau III.a hoac cau III.b
Cau III.a. Theo chuong trinh THPT khong phan ban (3 diem)
Binh giang kho tho sau trong bai Day mua thu toi cua Xuan Dieu:
Rang lieu diu hiu dung chiu tang,
Toc buon buong xuong le ngan hang:
Day mua thu toi – mua thu toi,
Voi ao mo phai det la vang.
(Van hoc 11, Tap mot, NXB Giao duc, tai ban 2004, tr.131)
Cau III.b. Theo chuong trinh THPT phan ban thi diem (3 diem)
Trong truyen ngan Chiec thuyen ngoai xa, Nguyen Minh Chau da xay dung duoc mot tinh huong truyen mang y nghia kham pha, phat hien ve doi song. Anh (chi) hay lam ro dieu do.
BAI GIAI GOI Y
PHAN CHUNG CHO TAT CA CAC THI SINH:
Cau I (2 diem):
Yeu cau tra loi ngan gon neu ro y nghia hinh anh “con tau” va dia danh “Tay Bac”
Trong thuc te, khi sang tac bai tho nay (1960) cung nhu den nay chua co duong tau len Tay Bac. Trong tam thuc cua nguoi Viet Nam ta, hinh anh con tau chua dung mot cai gi lon lao, chuyen tai mot uoc ao to lon.
Cho nen hinh anh con tau duoc Che Lan Vien su dung mang y nghia bieu tuong cho khat vong len duong manh me tim ve cuoc song rong lon cua nhan dan va dat nuoc, vuot qua cuoc song tu tung chat hep trong vo oc ca nhan. Do cung la khat vong tim ve voi ngon nguon cua cam hung sang tao tho ca. Con tau khong co ngoai thuc te nhung rat chan that trong tam tuong cua nha tho.
Hinh anh Tay Bac ngoai y nghia cu the chi mot vung dat cu the phia Tay Bac cua To quoc, la vung dat chien khu xua trong khang chien chong Phap, duoc tac gia su dung nhu mot bieu tuong ve cuoc song rong lon cua nhan dan khap moi mien dat nuoc. Hinh anh Tay Bac chinh la dat nuoc va nhan dan rong lon trong tam tuong nha tho.
Cho nen “Tieng hat con tau” mang y nghia la loi giuc gia, moi goi voi khat vong len duong tim ve voi nhan dan rong lon va dat nuoc menh mong.
Cau II (5 diem):
Yeu cau hoc sinh nam chac ky nang phan tich nhan vat. Chu y o day phan tich nhan vat Mi trong truyen ngan Vo chong A Phu de lam sang to mot nhan dinh van hoc (Phan tich - chung minh)
1. To Hoai la mot trong so rat it nha van Viet Nam viet thanh cong ve dong bao dan toc o mien nui. Voi truyen ngan “Vo chong A Phu” (rut trong tap truyen Tay Bac, 1953, giai nhat cua Hoi Van nghe Viet Nam 1954-1955) lan dau tien To Hoai da lam cho nguoi doc xuc dong truoc cuoc song no le day tui nhuc cua dong bao dan toc Tay Bac duoi ach thong tri cua thuc dan phong kien va cho thay suc song tiem tang manh liet cung nhu con duong ma ho da den voi cach mang.
Dung nhu tac gia To Hoai da noi “Nhung dieu ky dieu la dau trong cung cuc den the moi the luc cua toi ac cung khong giet duoc suc song con nguoi. Lay lat doi kho, nhuc nha, Mi van song, am tham, tiem tang, manh liet”.
Nhan vat trung tam cua tac pham la Mi duoc tac gia khac hoa that an tuong, rat song dong da minh chung cho dieu ay.
2. Phan tich nhan vat Mi:
a. Hinh tuong nhan vat Mi “Lay lat doi kho, nhuc nha”: ngay tu dau truyen, tac gia da dua ra hinh anh con nguoi chiu dung nhieu dau thuong tui nhuc “mot co gai ngoi quay soi ben tang da truoc cua, canh tau ngua. Luc nao cung vay, du quay soi, thai co ngua, det vai, che cui hay di cong nuoc duoi khe suoi len, co ay cung cui mat, mat buon ruoi ruoi”.
Co gai ay chinh la Mi, con dau nha Thong Ly Pa Tra. Lam dau nha giau nhat lang, nhieu nuong ray, nhieu bac, nhieu thuoc phien sao Mi lai kho va buon den the? Ngay xua o voi bo dau nha ngheo nhung Mi co buon ruoi ruoi vay dau! Mi von la co gai tre, xinh dep, manh khoe, yeu doi, khao khat cuoc song tu do.
Mi da tung la co gai tre, song soi noi, thoi sao hay, duoc biet bao nhieu trai lang me, theo duoi “trai den dung nhan ca chan vach dau buong Mi”. Mi da tung khao khat yeu thuong va cung co nguoi yeu hen ho cho doi. Ngay ay Mi con la mot co gai co nhan cach voi long tu trong dang qui, san sang lao dong gian kho de duoc song tu do chu nhat quyet khong chiu ban cho nha giau.
Mi noi voi bo: “con nay da biet cuoc nuong lam ngo, con phai lam nuong ngo gia no thay cho bo. Bo dung ban con cho nha giau”, cau noi ay boc lo mot tam long hieu thao, cam dong biet bao! The nhung, Mi bong dung bi bat, cat dut khoi moi truong song quen thuoc dua vao xo nha tam toi day doa cua nha Thong Ly Pa Tra.
Thoi gian dau Mi co phan khang “co den hang may thang dem nao Mi cung khoc”. Mi da tung nghi den cai chet, an nam la ngon tu tu de thoat khoi cuoc song tui nhuc dau don ay. Nhung neu Mi chet thi quan bat bo tra no, the la Mi cung danh chap nhan song day doa, nhuc nha. That la mot su hy sinh dau don biet nhuong nao!
Tu do, “o lau trong cai kho, Mi quen kho roi”, Mi tuong minh nhu con trau con ngua. Long Mi chai da lam lui, “Mi cui mat khong nghi ngoi nua”. Cuoc song dau tat mat toi da chon vui moi cam xuc, suy nghi, y thuc noi con nguoi Mi, bien Mi thanh mot cai bong vat vo, lang le “moi ngay Mi cang khong noi, lam lui nhu con rua nuoi trong xo cua.
Doi Mi chim trong tam toi, cam lang. Ro rang, cuong quyen va thanh quyen de len vai nguoi con gai bi cung ma nha troi cho nha giau co quyen trong che do phong kien da lam cho Mi song am tham, doi kho.
b. Nhung dieu ky dieu la dau trong cung cuc don dau, doi kho bi chong la A Su vui dap bat troi trong buong toi nhu mot tro tan ac thoi trung co, trong co gai ay van co mot suc song tiem tang manh liet. Giua canh mua xuan nui rung Tay Bac, Mi nho va song lai nhung tet ngay xua. “Mi len lay hu ruou cu uong ung uc tung bat”.
Chi tiet ay the hien khat vong song manh me, Mi nhu uong noi dau thuong uat han vao long vi TS cua minh bi chon vui trong xo nha nay. Roi Mi bi bat troi trong buong toi “Mi van vung buoc di”, lam cho tay chan da thit Mi them dau don, cang the hien ro suc song tiem tang manh liet trong tam hon cua Mi. Neu khong xay ra chuyen A Su bi danh vo mat, can Mi di tim la thuoc, chac Mi cung dung chet dung trong cai buong toi ay.
Khi mau thuan giua thuc tai phu phang va khat vong song tu do len dinh diem, thi tac gia da coi nut bang cach dua nhan vat A Phu vao truyen. A Phu la chang trai mo coi, vo toi, chi vi dung cam lieu song chet de bao ve le phai ma da thanh ke toi doi trong nha Thong Li Pa Tra, roi cung bi troi dung vao cot thay mang cho con bo nha Thong Li Pa Tra, cho chet.
Nhung dem dau dau thay A Phu bi troi Mi van than nhien, duong nhu Mi da tro thanh ke cam chiu voi noi so co huu da an sau vao tam hon Mi. Hon nua, canh troi nguoi o cot trong buong toi den chet trong nha Thong Li Pa Tra da la chuyen binh thuong roi, co gi la dau. The tai dau Mi da lay dao cat troi cho A Phu?
Truoc tien la Mi thay thuong nguoi cung canh ngo. Mi cung da tung bi chung no bat ve trinh ma nha nay thi bi troi den chet, da danh roi, con chang trai vo toi kia, sao phai chet nhu the? Tu do, Mi thay “chung no that doc ac”, nghia la Mi nhan ra ban chat doc ac tan bao cua cha con Thong Li Pa Tra.
Nhu vay, tu tam long cua nguoi phu nu co long thuong nguoi, cam thong voi nguoi cung canh ngo den su uat han cam ghet ke thu doc ac da thuc day nguoi cam dao cat troi cho A Phu. Hanh dong co tinh boc phat ay thuc ra cung rat logic voi qua trinh dien bien tam ly cua Mi, mot co gai yeu doi khao khat song tu do da bi don nen trong tu tung dau kho cua chuoi ngay dai uat han. Tuc nuoc vo bo.
Hanh dong cat day troi cho A Phu cung giong nhu hanh dong cua chi Dau trong tac pham Tat den cua Ngo Tat To, da danh lai bon nguoi nha ly truong nga chong queo. Hanh dong ay the hien cai khat vong song, ngon lua yeu thuong su song manh liet da chay bung len trong con nguoi cua Mi.
Sau phut hoang loan cua hanh dong lieu linh, don doc, manh dong Mi da dua ra quyet dinh chop nhoang : chay theo A Phu. Boi vi “o day thi chet mat”. Suc song tiem tang manh liet, long khao khat cuoc song tu do da chi duong cho hanh dong cua Mi.
Ro rang hinh anh cua Mi chua dung mot suc song “tiem tang, manh liet” dung nhu loi nhan xet cua tac gia.
3. Ket luan: Tom lai, voi but phap giau mau sac dan toc, day chat tho, loi van giau chat tao hinh, dac biet la ngoi but phan tich tam ly nhan vat sac sao, tac gia da the hien thanh cong cuoc song no le “Lay lat doi kho, nhuc nha cua Mi noi rieng va dong bao Tay Bac noi chung duoi thoi phong kien thuc dan o mien nui.
Dong mau tu do khong bao gio ngung chay trong huyet quan thanh nien dan toc, co nhung luc tuong chung ngon lua khat khao su song bi ke thu dap tat, nhung ngon lua ay, khat vong song ay khong bao gio tat, khong gi co the dap tat duoc !. Xay dung hinh tuong nhan vat Mi, mot co gai dan toc Meo xinh dep voi suc song tiem tang, manh liet truoc CMT8, nha van To Hoai da khang dinh voi ban doc dieu ay.
PHAN TU CHON: Thi sinh chon cau III.a hoac cau III.b
Cau III.a.
Yeu cau hoc sinh nam chac ky nang binh giang mot doan tho tru tinh, cam nhan duoc net dac sac trong nghe thuat va cam xuc tru tinh qua kho tho dau cua bai tho Day mua thu toi, mot tam trang rat rieng cua nha tho Xuan Dieu truoc canh vat thien nhien va cuoc doi.
1) Gioi thieu tac pham, tac gia va vi tri doan trich:
Bai tho Day mua thu toi duoc rut trong tap tho dau tay cua Xuan Dieu, xuat ban nam 1938. Bai tho boc lo cam xuc tru tinh cua tac gia qua buc tranh mieu ta buoc chuyen mua tu ha sang thu, the hien cach cam nhan thien nhien tinh te, doc dao day moi la cua mot nha tho “moi nhat trong cac nha tho moi” (Hoai Thanh). Bai tho co bon kho, day la kho tho dau khoi mach cho van dong y tho toan bai.
2) Tam trang tru tinh va cach cam nhan thien nhien tinh te, moi me cua Xuan Dieu.
a) Ca kho tho mo dau : cam nhan thien nhien vao thu o phia can canh, tu dang lieu dung ru buon, canh la rung xuong nhu mai toc cua nguoi thieu nu ru buon, nhu hang ngan giot le tuon roi va nha tho rao ruc don thu trong ve dep long lay, my le.
Chi tiet hon o hai cau dau: rat buon, hinh anh va nhip dieu tho o hai cau sau : hao huc, ron ra. Kho tho dung len buc tranh thu chua dung tam trang cua cai toi nhay cam voi su song va khao khat giao cam voi cuoc doi.
b) Trong thi ca truyen thong phuong Dong, oanh vang lieu biec thuong de noi mua xuan, TS va tinh yeu. Nguoi ta danh sen tan, la ngo dong rung, cuc no hoa de dien ta mua thu. Xuan Dieu lai thay tin hieu cua mua thu truoc het noi nhung hang lieu ru ben ho.
Trong tho Xuan Dieu, duong nhu dau moi cua moi so sanh lien tuong la nhung co gai dep. Vay thi nhung hang lieu ben ho, canh mem, la muot dai ru xuong thuot tha, co the tuong tuong la nhung thieu nu dung cui dau cho nhung lan toc dai do xuong song song... La mai toc ma cung la nhung dong le (le lieu). Nhung dong le tuon roi hang noi hang cung chieu voi nhung ang toc dai.
Vay la mua thu cua Xuan Dieu tuy buon ma van dep, va nhat la van tre trung. O hai cau dau cua doan tho, nha tho khai thac triet de thu phap lay am de tao nen giong dieu buon, dong thoi goi ta cai dang lieu (hay nhung ang toc dai) buong xuong, ru mai xuong. Nhung “nang lieu” dung chiu tang mot mua he ruc ro vua di qua chang?
Tin thu toi tren hang lieu, nha tho nhu khe reo len “Day mua thu toi - mua thu toi”. Dang sau tieng reo tham, ta hinh dung cap mat long lanh, tre trung cua nha tho. Mua thu cua Xuan Dieu khong goi su tan ta, ma nhu khoac bo ao moi tuy khong ruc ro, nhung ma dep va that la tho mong rat phu hop voi mua thu: “Voi ao mo phai det la vang”.
Xuan Dieu la nguoi co nang luc cam nhan vo cung tinh nhay truoc nhung thay doi cua thien nhien, nhat la luc mua thu tro ve xu so. Canh vat dau tien nhuom sac thu la rang lieu va no lap tuc bien thanh lieu thu.
Tu do, mua thu cu lan toa dan ra nhung khu vuon, nhung day nui, dong song, tang troi va cuoi cung la xam chiem long nguoi. Khi da tran ngap trong tam hon thieu nu, day la mua thu da di tron con duong va no da chuyen toan bo xu so thanh thu. Hanh trinh cua mua thu cung chinh la cau tu cua bai tho Day mua thu toi.
Xua nay, cac nha tho ta mua thu den thuong dung nhung hinh anh uoc le nhu la ngo dong, sac do la phong, nhanh kho gay, lan huong com moi, hoa cau rung, nhung thoang heo may… Xuan Dieu cung lap lai, khong co gi moi me.
Moi chang la o cach dien dat. Nha tho tu duy bang lien tuong, bang an tuong, cam giac, am thanh, nhip dieu. Bien cai truu tuong thanh cu the, noi dai cai cu the bang cai truu tuong, noi tam hoa ngoai gioi, ngoai gioi hoa noi tam. Thi phap lang man do da giup nha tho lam moi nhung thi lieu cu:
Rang lieu diu hiu dung chiu tang,
Toc buon buong xuong le ngan hang:
Day mua thu toi – mua thu toi,
Voi ao mo phai det la vang.
Nha tho bao thu sang bang dang thu buon noi rang lieu. Lieu la hinh anh qua quen thuoc. Trong van chuong Viet Nam, hinh anh cay lieu khong nhieu nhung no lai xuat hien rat nhieu trong van tho co Trung Quoc, nhat la tho Duong, Tong. Xuan Dieu da sang tao nen mot hinh anh dep va buon.
Cay lieu buoi dau thu mang dang ve u sau cua nguoi goa phu, tam trang dang triu nang dau thuong. Muon ngan la duoi mua ru xuong nhu lan toc xoa, nhu tram nghin dong le dang tuon. Lieu cung giong nguoi, dang chat chua trong long moi sau thien co. Truoc Xuan Dieu, trong van chuong chua co mot dang lieu nao buon den nao long nhu vay.
Tiep den la tieng reo vui ngo ngang. Nha tho nhu chot tinh nhan ra mua thu da ve voi long thu dang ngong doi. Mua thu toi lap lai hai lan trong mot cau tho nhu mot su kien bat ngo va quan trong can thong bao. Nang thu diem kieu cua tao hoa den voi thi nhan trong bo xiem y det bang nhung chiec la vang nhuom mau mo phai huyen ao. Tuong chung nhu nha tho dang dang rong vong tay, don nhan mua thu nhu don nhan nguoi ban tri am tri ki xa cach da lau, nay gap lai.
Mua thu ay da thanh con nguoi va tat ca nhung gi cua mua thu deu song kiep nguoi – thu. Con nguoi – thu ay co cho nao trung hop voi con nguoi – tac gia khong? Long tac gia va long thu co cho nao gan gui hay khong thi chua ro, nhung dung cach noi nhu vay ve mua thu la kieu rieng cua Xuan Dieu, rat moi la.
3) Voi mot nang luc quan sat tinh te, mot tri tuong tuong phong phu cua mot hon tho nhay cam, bang nghe thuat nhan hoa doc dao gay an tuong kho quen, cach su dung tu ngu va am thanh moi la doc dao, nha tho Xuan Dieu da ve len mot buc tranh thu kiet tac bang ngon ngu, mot khuc nhac thu em ai, lam cho ta cam nhan duoc canh thu dep tren que huong nhung cung buon ao nao. Do cung la tam trang buon da diet cua nha tho trong nhung ngay thanh xuan tren que huong bi thuc dan Phap thong tri, truoc CMT8. Kho tho dau nay da the hien ro nghe thuat tho moi me, doc dao cung nhu tam hon tho cua tac gia.
Cau III.b. Hoc sinh tu lam.
TRAN HONG DUONG - TRAN THUY LIEU
(Trung tam Boi duong Van hoa va Luyen thi dai hoc Vinh Vien)
