Tuong quan giua Truyen Kieu va Kinh Dich

Tags: Truyen Kieu, Kinh Dich, Kim Trong, Nguyen Du, Thuy Van, Tu Hai, tu truoc den nay, tuong ung voi, den cung cuc, de cap den, nha nghien cuu, Thuy Kieu, tuong quan, nhan vat, con trai, gio


Tuong quan giua Truyen Kieu va Kinh Dich

Tu truoc den nay noi den Truyen Kieu cac nha nghien cuu thuong chi de cap den moi quan he giua Truyen Kieu va Phat Giao, Nho Giao, Lao Giao chu chua ai da dong den moi lien he sau xa giua Truyen Kieu va Kinh Dich. Su thuc ma luc cua Kinh Dich chi phoi kha sau sac doi voi Truyen Kieu.

Luc nam duong benh o que nha Nguyen Du da chiu anh huong Kinh Dich khi viet:

An dac huyen quan minh nguyet hien
Duong quang ha chieu pha quan am

(Ngoa benh)

Nguyen Hue Chi da viet khi dich hai cau nay: "Luc chua ra lam quan, su ngot ngat trong tam hon khien Nguyen Du da co luc phai keu goi anh sang:

Uoc gi vang trang sang xuat hien ngay truoc cua
Anh sang doi xuong xua duoi moi bong toi

Thuc ra day la cach choi chu cua Nguyen Du. Cau nay Nguyen Du am chi que Phuc. Que Phuc trong Kinh Dich ghep boi hai que don: que Khon-Dia co 3 hao am; que Chan-Loi co 2 hao am va mot hao duong, thanh ra que Dia-Loi-Phuc co 5 hao am o tren va mot hao duong o duoi cung. Phuc la hoi phuc, o day la uoc muon lanh benh, 5 hao am la quan am, duong quang la hao duong. Theo Dich ly moi vat den cung cuc thi bien doi, que Thuan-Khon co 6 hao am nghia la da di den cung cuc, luc do mot hao duong se xuat hien o duoi cung (vi tri hao so) bien doi que Thuan-Khon thanh que Dia-Loi-Phuc, sau do duong se lan luot tien len thay the hao am o cac vi tri hao 2, 3, 4, 5, 6. Khi am bi thay the hoan toan do la den thoi que Can, thuan duong, duong den cung cuc thi se bien doi, mot hao am se xuat hien o duoi doi que Can thanh que Cau, vong chuyen doi lien tuc khong ngung.

Cach choi chu tai hoa nay, khong biet co duoc Nguyen Du van dung trong khi viet Truyen Kieu hay khong. Dieu nay kho biet duoc, ngay ca den Pham Quy Thich nguoi da tung viet "Chu Dich van dap toat yeu" ban than cua Nguyen Du cung khong nhac den. Nhung su kien nay lai bang bac an dau khap Truyen Kieu nhu mot su that hien nhien khien ta khong the bo qua.

Mot hien tuong kha thich thu la Truyen Kieu va Kinh Dich deu duoc quan chung ton sung va dung lam sach boi kha linh nghiem. Co thuyet cho rang Kinh Dich von la sach boi toan sau duoc nang thanh sach triet dung dau ngu kinh. Kinh Dich gom thau vu tru trong 64 que, moi loi hao duoc thiet ke theo kieu boi toan voi nhung loi phan an dinh gia tri cho moi su kien, canh ngo, tinh tiet la tot hay xau, co loi hay hai, co lam hay khong, vi vay Kinh Dich lam sach boi la chuyen hien nhien, nhung sao mot Truyen tho nhu Kieu lai co the thanh sach boi, lam sao nhung nhan vat nhu Kieu, Tu Hai, Giac Duyen lai duoc con nguoi tim den nho giai dap nhung van nan truoc cuoc doi da doan kinh tin nhu Tien, nhu Phat: "Lay vua Tu Hai, lay vai Giac Duyen, lay Tien Thuy Kieu...". Truyen Kieu tuy la truyen phong tac, nhung nguyen tac cua Thanh Tam Tai Nhan khong du suc than hoa nhu cua Nguyen Du, dieu do han nhien da noi len suc sang tao tuyet voi cua bac thi thanh Viet Nam ma moi cau tho nhu dong cam voi tam trang, canh ngo, than phan nhan sinh trong "coi nguoi ta". Mot trong nhung bi an lam nen suc thu hut cua Truyen Kieu chinh la Nguyen Du da thiet ke Truyen Kieu tren dat Kinh Dich, moi nhan vat trong truyen Kieu lai co suc chua hinh tuong cua mot que don trong tam que don co ban cau tao nen Dich.

Toan bo Truyen Kieu co the tom lai trong mot que Phuc, Phuc la hoi phuc, la tro ve. Do la chuyen mot nguoi con gai khue cac gap nan, phai dem than luu lac giang ho, sau 15 nam lai duoc tro ve doan tu voi gia dinh, voi nguoi yeu, phuc hoi nhan pham, tuyet sach gia trong. Khi Thuy Kieu gieo minh xuong song Tien Duong, Nguyen Du da dung que Phuc de chuyen mach: "Trong co am cuc duong hoi khon hay" (Kieu, 2646). Bo cuc Truyen Kieu cung duoc cau truc theo dang que Phuc:

Que Phuc

Truyen Kieu

Hao 6 Thuong Luc Kieu gap Kim Trong, gia dinh Kieu mac nan
Hao 5 Luc Ngu Kieu ban minh vao thanh lau lan thu nhat
Hao 4 Luc Tu Kieu gap nan Hoan thu
Hao 3 Luc Tam Kieu bi ban vao thanh lau lan thu hai
Hao 2 Luc Nhi Kieu gap Tu Hai mac nan Ho Ton Hien
Hao 1 So Cuu Kim - Kieu tai hop

O phan mo dau Truyen Kieu, khi gioi thieu gia dinh Kieu, Nguyen Du noi den Vuong Quan truoc, tiep den la Thuy Van roi moi den Thuy Kieu, khong theo thu bac chi truoc em sau. Truc Vien Le Manh Lieu cho rang ngay xua trong nam khinh nu nen gioi thieu Vuong Quan truoc "ta Thuy Van truoc Kieu la co y don het cai dep cho em de den khi ta chi chi dung hai chu "phan hon" la du. Cach lam do Le Manh Lieu khen la cao dieu. Chinh xac, nhung do la cai nhin mat noi ve thi phap, con mot cach nhin tiem phuc cung dang luu y la Nguyen Du da gioi thieu ba chi em nha ho Vuong theo trinh tu cau truc mot que Dich. Que don co ba vach, vach tren cung tuong trung cho hang thieu nien (em ut) chi Vuong Quan, vach giua chi hang trung nien (em thu) Thuy Van, vach duoi cung chi hang truong boi (ca) Thuy Kieu. Tai Han Quoc cung co mot ban dich tac pham cua Thanh Tam Tai Nhan nhung Thuy Van la con ut chu khong phai Vuong Quan.

Kinh Dich co 8 que don:

- Que Can con goi la que Thien co tuong la Vua, la Vuong, la cha
- Que Khon con goi la que Dia co tuong la Hoang Hau, la me
- Que Kham con goi que Thuy co tuong la nuoc, la trang, con trai thu
- Que Ly con goi que Hoa co tuong la lua, con gai thu
- Que Ton con goi que Phong co tuong la gio, chi ca
- Que Chan con goi que Loi co tuong sam, con trai truong
- Que Can con goi que Son co tuong la nui, con trai ut, quan tu
- Que Doai con goi que Trach co tuong la dam ao, con gai ut

Trong Truyen Kieu, Vien ngoai ho Vuong cha de Thuy Kieu tuong ung voi que Can, me Thuy Kieu tuong ung voi que Khon.

Vuong Quan, tuong ung voi que Can la con trai ut. Can con co tuong la hien nhan quan tu phu hop voi cach mo ta cua Nguyen Du:

"Mot trai con thu rot long
Vuong Quan la chu noi dong nho gia"

Thuy Van tuong ung voi que Ly vi la con gai thu. Ly la mat troi co hinh tuong tron day cao quy phu hop voi voc dang Thuy Van:

"Van xem trang trong khac voi
Khuon trang day dan, net ngai no nang"

Kim Trong va Thuc Sinh ca hai deu la nguoi tinh cua Thuy Kieu, ho con o tuoi trung nien, tuong ung voi que Kham co tuong la mat trang, cho nen giua ho va Thuy Kieu co moi lien ket qua hinh tuong mat trang.

Kim Trong buoi ban dau den voi Thuy Kieu: "De hue lung tui gio trang". Trang la Kim Trong, gio la Thuy Kieu, cau tho nhu mot du bao, mot dinh menh cua Dich.

Gap Kim Trong, Thuy Kieu ve om moi tuong tu, nhin trang lai nghi den duyen phan, den nguoi moi gap da phai long:

"Mot minh lang ngam bong nga
Ron duong gan voi noi xa, boi boi"

"Nguoi dau gap go lam chi
Tram nam biet co duyen gi hay chang"

Khi ban minh cho Ma Giam Sinh theo ve "coi khach xa xam", anh trang lai goi cho Thuy Kieu nho ve Kim Trong:

"Dem khuya ngat tanh mu khoi
Thay trang ma then nhung loi non song"

Thuy Kieu da dong hoa Kim Trong voi trang va sau sac hon theo Dich Kim Trong chinh la Kham la Trang.

Trang cung la Thuc Sinh, khi Thuc Sinh di "khuat may ngan dau xanh", mot minh co don Thuy Kieu nhin trang khong khoi nho den Thuc Sinh:

"Vang trang ai xe lam doi
Nua in goi chiec, nua soi dam truong"

Tu Hai - nguoi anh hung "Doi troi, dap dat o doi" da duoc Nguyen Du co duc tuong hop voi que Chan, que nay co tuong la sam, la chua te. Khi Tu Hai noi gian, Tu Hai la hien than cua sam set: "Bat binh noi tran dung dung sam vang". Thuy Kieu noi voi Tu Hai cung la noi voi Sam "Trom nho sam set ra tay". Doi quan cua Tu cung la doi quan cua sam set: "Binh uy tu day sam ran trong ngoai".

Thuy Kieu la chi ca tuong ung voi que Ton co tuong la gio. Menh van ca doi Kieu gan lien voi gio, bao nhieu gio trong Truyen Kieu hau nhu thoi don vao doi Kieu day co gai ngay tho phong gam vui dap xuong chon bun nho. Ngay tu dau Truyen Kieu phong ba da noi: "Phut dau ngon gio cuon co den ngay". Nguoi bao menh cho Kieu, Dam Tien, da mang gio tap den trong buoi xuan xanh cua doi nang: "Ao ao do loc rung cay, o trong duong co huong bay it nhieu". Doi Kieu hiem khi duoc canh "gio mat trang thanh", "gio quang may tanh" ma chi toan canh "gio giat may van", "gio tap mua sa", "gio tham mua sau". Kieu da du cam minh se hoa than thanh gio "Trong ra ngon co la cay, Thay hiu hiu gio thi hay chi ve". Kim Trong tuong tu Kieu da dong hoa nang voi gio "Manh tuong phan phat gio dan, Huong gay mui nho, tra khan giong tinh", "Be bai rau ri tieng to, Tram bay lat khoi, gio dua lay rem, Duong nhu ben noc ben them, Tieng Kieu dong vong, bong xiem mo mang". O thanh lau, So Khanh lua Kieu dien canh "quyen gio ru may" day nang den muc "dap diu la gio canh chim" khien Kieu dau don e che "mat sao day gio dan suong" chang con thiet tha voi cuoc song "tho o gio truc mua mai", cho den khi gap lai Kim Trong, mac dau khat khao hanh phuc lua doi, nang cung khong dam nhan lai qua khu: "Mot loi tuy co uoc xua, Xet minh dai gio dau mua da nhieu. Noi cang ho then tram chieu, Tha cho ngon nuoc thuy trieu chay xuoi".

So phan nhung nhan vat trong Truyen Kieu cung khong thoat khoi su chi phoi cua nhung que chieu menh.

Kim Trong buoc vao nha Kieu la tai hoa lien ap den vi Kim Trong la que Kham-Thuy hop voi Vuong Ong que Can-Thien thanh que Thien-Thuy-Tung la tranh chap, kien tung. Ca nha Kieu mac hoa thang ban to, tan cua nat nha.

Kieu que Ton-Phong gap Kim Trong tao thanh the Phong-Thuy-Hoan (thay doi) khien nang phai chiu cuoc bien dong lon, thay doi hoan toan than phan "Khi sao phong gam ru la, Gio sao tan tac nhu hoa giua duong". Cung the khi Kieu gap Thuc Sinh, doi nang mot lan nua lai doi thay. So menh que Hoan lai chieu den doi nang khien nang phai chiu canh "lam cho nhin chang duoc nhau". Dieu nay ly giai tai sao Kim-Kieu khong the nen vo nen chong. Anh huong que Hoan deo dang ho suot doi, den noi sau 15 nam luu lac ho may man gap lai nhau, hanh phuc van khong mim cuoi voi ho, cho du chang do luong "hoa tan ma lai them tuoi, trang tan ma lai hon muoi ram xua" nhung nang khong lam sao nguoi quen qua khu "Thiep tu ngo bien den gio, Ong qua buom lai da thua xau xa". Ho danh "Dem tinh cam sat doi ra cam ky" chiu su an bai cua so phan.

Kim khong lay duoc Kieu nhung co duyen phan voi Thuy Van. Thuy Van ket nghia voi Kim Trong la do sao Hoa (que ly) chieu menh hop voi Kim Trong que Kham-Thuy thanh que Thuy-Hoa-Ky-Te. Ky Te la xong, nhung chi xong, chi yen phan voi Thuy Van thoi, con voi Kim Trong thi chua. Theo Dich que kep duoc ghep boi hai que noi va ngoai, trong Thuy-Hoa-Ky-Te, Thuy Van que Hoa la que noi, chu the. Doi voi Kim Trong thi khong the vi Kim Trong hop voi Thuy Van lai thanh que Hoa-Thuy-Vi-Te, Vi Te la chua xong, o day Kim Trong que Thuy la que noi giu vai tro chu dao. Kim Trong van con vuong van Thuy Kieu.

Chi co Tu Hai co the dua Thuy Kieu len "ngoi menh phu duong duong" vi Kieu que Ton-Phong hop voi Tu Hai que Chan-Loi thanh Phong-Loi-Ich nghia la Tu Hai co the mang lai loi ich cho Kieu. Ca hai la "trai anh hung, gai thuyen quyen" ho hop lai cung thanh que Loi-Phong-Hang nen moi co co "Phi nguyen sanh phuong, Dep duyen coi rong".

Dau y thuc hay hoat dong theo su dan dat cua vo thuc trong Truyen Kieu van chay manh dong mau Kinh Dich. Nguyen Du da co cau Truyen Kieu tren nen Kinh Dich het suc tai tinh, het suc linh dieu, kho nhan thay ban tay thao tac cua bac dai thi hao. Moi tinh tiet, moi so phan cua nhan vat deu phan anh mot cach sinh dong hinh tuong que chieu menh, tu nhien nhu hoi tho. Doc Truyen Kieu khong the khong chu y den hai lop van dong, lop tren cac nhan vat dang chuyen dich theo so phan, lop duoi cac que Dich tuong ung dang van hanh. Phu sa Kinh Dich da gop phan lam nen sac mau ruc ro cho hoa trai Truyen Kieu.

Nguyen Thieu Dung

Viet Bao

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Chủ đề liên quan
Xem tiếp chủ đề: Kinh Dịch - di sản sáng tạo của Việt Nam?

TIN Trang Ban Đọc NỔI BẬT

Lãnh đạo Nga, Ukraine, Đức, Pháp điện đàm giải quyết tình hình Ukraine

  Sau cuộc điện đàm 4 bên, lãnh đạo của Nga, Ukraine, Đức và Pháp đã nhất trí rằng nhóm liên lạc giữa các bên liên quan trong xung đột tại miền đông Ukraine cần được họp bàn ngay lập tức nhằm tiến tới một thoả thuận ngừng bắn lâu dài, điện Kremlin thông báo.

Tìm hiểu: Truyen Kieu, Kinh Dich, Kim Trong, Nguyen Du, Thuy Van, Tu Hai, tu truoc den nay, tuong ung voi, den cung cuc, de cap den, nha nghien cuu, Thuy Kieu, tuong quan, nhan vat, con trai, gio

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tương quan giữa Truyện Kiều và Kinh Dịch

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tương quan giữa Truyện Kiều và Kinh Dịch bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tuong quan giua Truyen Kieu va Kinh Dich

Nhan xet, hay lien he ve tin Tuong quan giua Truyen Kieu va Kinh Dich co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tuong quan giua Truyen Kieu va Kinh Dich de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Y kien doc gia trong chuyen muc Trang ban doc.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Y kien doc gia
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0