My tim cach doi trong voi Trung Quoc tai Lao

Tags: Trung Quoc, Vieng Chan, Thai Lan, Bac Kinh, Viet Nam, vien tro nuoc ngoai, Bo truong Ngoai giao, trong khu vuc, cuoc trao doi, bo ngoai giao, chuong trinh, cua My, thuong mai, doi trong, nam


Cuoc hop cap cao giua cac nha ngoai giao My va Uy ban song Mekong (MRC) tai Lao duoc to chuc ngay 4 va 5/4 toi giua luc nhung hoai nghi doi voi viec quan ly vung thuong nguon song Mekong cua Trung Quoc dang gia tang, khi nhung tuan gan day, nuoc song o ha nguon cu ngay mot can dan.

Cuoc trao doi nay duoc coi la de nghi gan day nhat trong no luc moi cua My nham tao doi trong voi anh huong dang len cua Trung Quoc o khu vuc va cung la de "danh bong" hinh anh My tai mot dat nuoc, noi vi cac nguyen do lich su ma van la mot ke "thap be". Trong khi do, Trung Quoc lang gieng moi day da co nhung buoc xam nhap sau sac qua cac sang kien thuong mai, vien tro va dau tu.

Voi vi tri dia chien luoc ngay cang quan trong trong khu vuc Lao dang nhan duoc su quan tam rat lon tu cac cuong quoc (Anh: Bugbog.com)

Voi vi tri dia chien luoc ngay cang quan trong trong khu vuc, Lao dang nhan duoc su quan tam rat lon tu cac cuong quoc. Anh: Bugbog.com

Tro ly Bo truong Ngoai giao My phu trach Dong A va Thai Binh Duong Kurt Campbell da luu lai hai ngay tai Vieng Chan trong chuyen cong du chau A "dai hoi". Campbell da gap go Thu truong Ngoai giao Lao Phongsavath Boupha, co cuoc gap xa giao voi Bo truong Ngoai giao Thongloun Sisoulith va toi du cuoc doi thoai song phuong toan dien My Lao.

Mac du khong co nhieu thong tin cong khai ve cac cuoc gap, nhung Campbell noi tai quoc hoi truoc chuyen di rang ong muon thao luan ve van de cai thien moi quan he song phuong.

Campbell la nha ngoai giao cap cao My dang chu y tham gia vao cuoc doi thoai toan dien My - Lao, nham cai thien quan he thong qua thao luan nhung muc tieu chinh sach khu vuc va toan cau chung, cung nhu cac van de song phuong. Cac tro ly ngoai giao My da tham du nhung cuoc hop nhu the vao thang 10/2006 va thang 1/2008.

Khi tra loi cac cau hoi ve moi quan tam cua My o Lao, mot quan chuc Bo Ngoai giao My phat bieu voi to Asia Times Online nhu sau: "Chung toi cam ket tham gia o cap cao vao dat nuoc Lao" va rang su gan ket lon hon "la mot phan trong no luc rong hon nham khang dinh cam ket cua chung toi tai Dong Nam A, trong do co cac chuong trinh cai cach nhu Sang kien Ha vung song Mekong".

Sang kien moi ra doi duoc 8 thang do co the la tam diem cua cac cuoc dam phan khi Cambell gap go cac quan chuc MRC, mot to chuc lien chinh phu cung co, phoi hop quan ly va phat trien ben vung luu vuc song Mekong. Sang kien ha vung song Mekong duoc My dua ra, trong no luc hop tac voi Lao, Thai Lan, Campuchia va Viet Nam, tai cac cuoc gap ben le Dien dan ASEAN o Thai Lan hoi thang 7/2009. My cho toi nay da cam ket chi 7 trieu USD cho cac chuong trinh moi truong tai ha vung Mekong.

Theo tuyen bo cua bo Ngoai giao My, chuong trinh nay cung co hop tac tren cac van de quan trong cua khu vuc va tap trung vao moi truong, y te, giao duc va co so ha tang. Tuyen bo cung khai quat cac thanh to day manh quan ly nguon nuoc, trong do bao gom quan he doi tac giua MRC va Uy ban song Mississippi, bao ve rung, doi tac khoa hoc va phat trien cac chuong trinh nang luong sach.

Co ve sang kien nay van moi o giai doan tim kiem cac linh vuc hop tac, tuy nhien, no co the cho phep My bam duoi Trung Quoc tren van de quan trong cua khu vuc ma My bi cho la lo la trong nhung nam gan day. Day co the la buoc di hop ly cua My tai mot dat nuoc ngay cang co tam quan trong chien luoc trong khu vuc va lai co chung bien gioi tren dat lien voi Trung Quoc.

Truoc chuyen cong du chau A, Campbell noi voi Uy ban doi ngoai quoc hoi, "khu vuc chau A Thai Binh Duong co tam quan trong song con va lau dai doi voi My va ro rang nhung nuoc trong khu vuc muon My duy tri su hien dien manh me va tich cuc. Chinh sach cua chung ta se dam bao rang My hanh dong nhu mot ’cuong quoc dia phuong’, khong chi la mot vi khach, boi vi nhung gi dien ra trong khu vuc co anh huong truc tiep doi voi an ninh va su thinh vuong kinh te cua chung ta".

Qua it vien tro

Tai Lao, anh huong cua My rat yeu ot. Bao cao cua Vu khao cuu quoc hoi Hoa Ky (CRS) ve quan he My - Lao cong bo hoi thang 1 nhan dinh: "My cung cap tuong doi it vien tro nuoc ngoai cho Lao". Nam 2009, My chi cap 5 trieu USD vien tro cho Vieng Chan, va theo Ke hoach Ngan sach quoc hoi cho vien tro nuoc ngoai, nam nay, My se chi cap nhieu nhat 5,15 trieu USD. SRS nhan manh rang con so do thap hon nhieu so voi muc 65 trieu USD cap cho Campuchia nam 2009.

Ngan sach nay duoc dan mong khap cac chuong trinh, tu hoat dong chong ma tuy, cac chuong trinh cai thien nang luc thuong mai, phong chong va dieu tri HIV/AIDS den giao duc va dao tao quan su.

Chuong trinh ho tro lon nhat la thao go bom min sau chien tranh. Theo mot quan chuc Ngoai giao My, 3,25 trieu USD duoc gui toi Lao trong chuong trinh nay. Trong khi My coi chuong trinh, nhu da duoc ghi nhan trong Ke hoach Ngan sach quoc hoi cho vien tro nuoc ngoai, la nham thuc day "cac muc tieu nhan dao va kinh te" va tao "moi truong hop tac cung co cac muc tieu chinh sach khac", thi nhieu nguoi Lao lai coi chuong trinh do la hanh dong nhan trach nhiem muon mang cua My trong viec don sach nhung gi da gay ra.

Cung luc do, My cung can du vao Lao ve mat kinh te thong qua mo rong ho tro ky thuat nham tang cuong kha nang thuc thi cac thoa thuan thuong mai va hien dai hoa khung phap ly va quy dinh. Co quan phat trien quoc te Hoa Ky (USAID), co quan vien tro cua chinh phu, dang tao thuan loi cho mot chuong trinh cai cach thuong mai nham cai thien kha nang tham gia To chuc Thuong mai quoc te cua Lao, thuc thi thoa thuan thuong mai song phuong My - Lao va tham gia vao cong dong kinh te ASEAN du kien thanh lap vao nam 2015.

Ngan sach 2010 coi cac sang kien nay "la hanh dong quan trong nhat ma chinh phu My co the lam hien nay de tac dong toi huong chinh sach tuong lai cua Lao". Thuong mai va dau tu cua My vao Lao nho hon so voi Trung Quoc, Viet Nam va Thai Lan, voi cac con so lan luot la 8,5%, 15%, va 35% tong gia tri thuong mai cua Lao. Thuong mai cua My voi Lao du da tang gap 4 lan len 60 trieu USD nam 2000 tu muc 15 trieu USD nam 2006, trong do dung dau la hang may mac xuat khau, nhung My la van doi tac thuong mai lon thu 7 cua Lao.

De tao thuan loi hon nua cho thuong mai, Tong thong My Barack Obama trong thang 6 da loai Lao va Campuchia ra khoi danh sach den cam ngan hang xuat nhap khau My tai tro cho nhung cong ty My tim kiem lam an tai Lao. Viec Lao cam ket mo cua thi truong duoc My het suc tuyen duong, coi do la su thay doi chinh sach hop ly. Khi Lao khong con nam trong danh sach den ve thuong mai, dieu nay co the khuyen khich cac cong ty My dau tu vao Lao, nhung dau tu se it co kha nang tang som toi muc bang voi cac nha dau tu chinh cua Lao, Viet Nam, Trung Quoc, Thai Lan va Han Quoc.

Cac chuong trinh cua My tai Lao cung khiem ton hon so voi nhung no luc vien tro cua cac nuoc khac, dac biet la Trung Quoc. USAID va cac co quan khac cua My, trong do co Bo Quoc phong My, Bo Y te va Xa hoi lien bang, Bo Nong nghiep va Bo Ngoai giao, tat ca deu co cac chuong trinh tai khap nuoc nay. Cac chuong trinh cua USAID bao gom tao viec lam khac cho nong dan trong can sa truoc day, ho tro cai thien cuoc song cho nan nhan bom min, thuc day bao ve moi truong...

Tuy nhien, nhieu chuong trinh o khu vuc vung sau, vung xa hiem khi duoc nguoi Lao nhin nhan hay danh gia cao. Hon the nua, USAID van gap kho khan vi van de hinh anh tai Lao, noi mot so thanh vien chinh phu va dai bo phan dan chung van tin rang USAID co chuc nang lam vo boc cho hoat dong va viec thu thap thong tin cua co quan tinh bao My (CIA). Nhung quan diem nay duoc duy tri tu nhung nam 1960 va 1970, khi phan lon "cuoc chien bi mat" cua My tai Lao thong qua CIA, ma cac nhan vien nay duoc cho la nhan danh USAID.

My cung co dong thai mo rong quan he quan su voi Lao. Sau cuoc trao doi tuy vien quoc phong dau tien trong 30 nam qua vao nam 2008, My da mo van phong tuy vien quoc phong hoi thang 12 tai dai su quan o Vieng Chan. My cung day tieng Anh va ky thuat quan su cho linh Lao thong qua chuong trinh dao tao va giao duc quan su quoc te (IMET) va nhan dao tao 8 nhan vien Lao tai My.

Nhung muc tieu dia chien luoc

Vieng Chan co ve se chap nhan loi de nghi cua My. Trong khi nhieu nguoi Lao hai long voi moi quan he ngay cang tot dep voi Trung Quoc va so luong lon hon hang hoa san ban va tien te thu duoc tu thuong mai, thi moi quan ngai voi Trung Quoc van ton tai. Dac biet, day la quan diem rang so luong lon hon nguoi Trung Quoc toi sinh song va lam viec tai Lao la moi de doa dich thuc, dac biet la sau viec chinh phu Lao cho cac cong ty Trung Quoc thue dat dai han va quy mo lon.

Cac chinh sach cua Trung Quoc voi Mekong cung dang lo lang neu xet toi viec cac trung tam dan cu chinh cua Lao chu yeu tap trung doc con song. Mac du Trung Quoc cho rang tinh hinh hien nay la ket qua cua han han o vung tay nam, nhung mot so nguoi khong thay thuyet phuc va do loi cho viec xay dung cac dap quy mo lon cua Bac Kinh tren thuong nguon Mekong. Lao va MRC o the yeu hon khi dam phan voi Trung Quoc, nhung lieu moi quan tam lon hon cua My theo dang Sang kien ha vung song Mekong co the lam tang them suc nang cho cac khieu nai?

Trung Quoc da xam nhap manh me vao Dong Nam A sau cuoc khung hoang kinh te nam 1997 do su thay doi chinh sach nhan manh vien tro phat trien, uu dai kinh te va trao doi van hoa hon la quyen luc chien luoc cung. Con My it nhat da bo lo mot so co hoi khi Bo truong Ngoai giao My giai doan do, Condoleezza Rice, da khong tham du hai cuoc hop cap cao ASEAN trong 3 nam.

Doi lap voi nhung cai thien cham chap trong quan he giua Lao voi My, su hien dien cua Trung Quoc tro nen manh me sau giai doan quan he khong tot nhung nam 1970 va 1980. Bac Kinh da cap nhung khoan vien tro rong rai cho Lao sau cuoc khung hoang kinh te 1997-1998 va tu do noi len tro thanh nha cung cap vien tro kinh te chinh cho Vieng Chan qua cac khoan tro cap, cho vay lai suat thap, dau tu nuoc ngoai va ho tro ky thuat.

Bao cao cua CRS thang 1/2010 khang dinh rang Lao nhan duoc khoang 400 trieu USD vien tro song phuong va da phuong moi nam. Ty le vien tro cua Trung Quoc kho co the danh gia vi cac chuong trinh vien tro do ve co ban bao gom pham vi cac hoat dong rong hon nhieu nhung gi thuong duoc coi la vien tro phat trien nuoc ngoai. Khoan vien tro nay bao gom cho vay ho tro dai han va khong lai, tro cap, giam no, cac du an cong, phat trien nang luong, dao tao nong nghiep, dau tu voi cac dieu khoan uu dai va xay dung truong hoc, co so y te va co so ha tang.

Trung Quoc da nhan manh tao hinh anh tich cuc o Lao thong qua xay dung cac du an cao cap nhu toa nha van hoa quoc gia cua Vieng Chan va Dai lo trung Lan Xang, dan toi khu tuong niem Patouxy noi tieng.

Mot cong ty Trung Quoc chiu trach nhiem xay dung san van dong chinh cho SEA Games 2009 to chuc tai Lao hoi thang 12/2009, duoc to chuc lan dau tien tai Vieng Chan. Trung Quoc cung dao tao hang tram quan chuc quan su va chinh phu va cap nhieu hoc bong cho cac sinh vien Lao co trien vong du hoc tai cac truong dai hoc cua Trung Quoc. Trung Quoc cung thanh lap cac truong cung cap giao duc co tro cap cho nguoi Lao muon hoc tieng Hoa.

Vien tro nuoc ngoai cua Bac Kinh cung voi cam ket khong can thiep, khac voi nhung dieu kien thuong duoc gan kem trong cac khoan vien tro cua My va chau Au, thuong yeu cau nhung tien bo o nhung linh vuc nhu cai thien nhan quyen va chong tham nhung.

Hom truoc chuyen tham cua Campbell toi Vieng Chan, Bo Ngoai giao My da dua ra bao cao nhan quyen nam 2009. Voi Lao, trong khi chi ra nhan quyen da cai thien phan nao, bao cao van chi ra nhieu van de ton tai khac.

Nhung nhan dinh ton tai nay kho co the chap nhan voi nguoi Lao, va su tham du cua My vao Sang kien ha luu Mekong va cac no luc khac de doi trong lai anh huong cua Trung Quoc se co kha nang it duoc ung ho hon o Lao. Trong khi My khong the som canh tranh tung dola voi su vien tro hao phong cua Trung Quoc, thi My can co nhung nhan dinh hop ly de gianh thien cam va thiet lap nen tang canh tranh anh huong ngoai giao mot cach vung chac hon.

  • Dinh Ngan (Theo Brian McCartan, Asia Times Online)
Viet Bao
Tìm hiểu: Trung Quoc, Vieng Chan, Thai Lan, Bac Kinh, Viet Nam, vien tro nuoc ngoai, Bo truong Ngoai giao, trong khu vuc, cuoc trao doi, bo ngoai giao, chuong trinh, cua My, thuong mai, doi trong, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Mỹ tìm cách đối trọng với Trung Quốc tại Lào

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Mỹ tìm cách đối trọng với Trung Quốc tại Lào bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin My tim cach doi trong voi Trung Quoc tai Lao

Nhan xet, hay lien he ve tin My tim cach doi trong voi Trung Quoc tai Lao co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet My tim cach doi trong voi Trung Quoc tai Lao de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin tuc trong chuyen muc Chinh Tri.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin tuc
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0