Truyen thuyet ve loai ran bien khong lo

Thang 7/1897, tau chien Phap Avalanche da dung do quai vat bien duoc goi la "ran bien khong lo" den 3 lan trong vinh Along. Dai bac duoc na ran nhung khong cham duoc no. Truoc Avalanche, nhung con tau khac cung da gap "ran bien khong lo". Ke tu do, "ran bien" tro thanh mot trong cac bi an lon nhat cua dong vat hoc...

Thuc te va truyen thuyet

Tau ho tong Anh Daedalus thuc hien hai trinh tu Antilles den Cap. Ngay 6/8/1848, luc 16 gio, trong mien Nam Dai Tay Duong giua dao Saint-Helene va Cap cua BonneEsperance (con goi la Mui Giong To, nam o phia nam chau Phi), duoi lan gio mat tay bac va bau troi quang tanh, vien si quan Sartoris chot thay ro mot vat dang ngo trong lop bot song o at. Sartoris tuc thi canh bao voi chi huy M"Quhae tren cau tau. Con vat noi len mat bien duoc nhin thay co dang dap nhu ran bien khong lo. Dau quai vat nho cao tren mat nuoc 2 met. Mot phan than cua no thay ro dai tren 15 met.

Quai vat boi doc theo con tau, giu mot khoang cach. Khi thi no xuat hien duoi vo tau, luc ben man trai, luc lai ben man phai tau. Ca thuy thu doan deu cham chu quan sat hanh dong cua quai vat trong khoang 20 phut. Co mot dieu la lung la vao 10 nam sau, cung tai vi tri nay, chi huy tau Carnatic la Shuckling cung chung kien canh tuong tuong tu. Dau tien, ong tin rang do la mot thanh go dai, phan sot lai cua cot buom. Nhung lien sau do ong thay "cot buom" nay dong day va ro rang la co cai dau nho len. Quai vat co mot vai chi tiet duong nhu giong voi quai vat ma tau Daedalus da nhin thay.

Cac bao cao cua hai vi thuyen truong nay da khien cho bao chi Anh thoi do hao ton biet bao giay muc. Cac bang chung nay tiep tuc duoc xac minh boi cac cau chuyen ke dinh ky cua cac thuy thu ma trong do nghiem chinh nhat la cau chuyen cua Vinh Along xay ra vao ngay 25/2/1904.

Mot vet den la lung

Hom do, phao ham La Decidee chuan bi tap tran duoi su chi huy cua Dai uy hai quan LIEost. Buoi chieu, LIEost chu y den mot vet den dai 300 met xuat hien ben man trai con tau. Tren be mat cua no co phu lop tao day co ve giong nhu vay ca. Phao ham La Decidee lu lu tien den gan vet den hon. Mot chiec cano duoc chuan bi tha xuong bien. Moi nguoi tren tau im lang theo doi.

Bat ngo "dai da ngam" dong day manh tua nhu chuyen dong cua dia chan. Do la mot gia thuyet co the chap nhan. Song dieu dang ngac nhien la bien van tinh lang, ngoai con xoay nuoc nhe do cac "khoi da" tao ra. Them vai giay troi qua, LIEost ha lenh tat het cac dong co. Bay gio vien dai uy khong con tin vao chuyen dong dia chan nua, ma cho do la mot hay nhieu con vat ma khong biet duoc loai gi. LIEost chua kip ra lenh tha cano xuong bien thi dot nhien "cac khoi da" thay doi hinh dang.

Truoc su kinh ngac cua moi nguoi, mot vat khong lo hien ra la loai bo sat voi lop da san sui, mau nau. Khong trong thay dau con vat. Bat ngo "con ran" bien mat. Khong lau sau do con vat bien bi an lai xuat hien cach tau 150 met. Lan nay no tien len rat nhanh va moi nguoi thay duoc cai dau hinh tam giac va con mat xep nep cua no. Duong kinh dau ran khoang 80cm. Quai vat duong nhu khong thay chiec tau.

Theo truyen thuyet, loai ran bien nay da gay run so cho nhieu the he thuy thu, nhung luc nay duong nhu no vo hai. No boi dang sau tau, noi len vai giay ben man phai tau va cuoi cung lan mat.

Phan tich cua nganh dong vat hoc

Dieu thay ro la su ton tai cua loai "ran bien khong lo" da am anh nhieu nha dong vat hoc va dong vat hoc an. Nam 1893, nha dong vat hoc Ha Lan Oudemans da xuat ban cuon sach ve bi an nay ("Ran bien khong lo"). Ong ket luan rang do la mot loai dong vat chan vay (pinnipede) co dang nhu khung long co dai (plesiosaure) va duoc ong dat ten la Megophias megophias. Su mo ta cua Oudemans dua tren co so tap hop nhieu dong vat.

Nam 1965, Bernard Heuvelmans xuat ban mot cuon sach ve van de nay. Qua nghien cuu thong ke hang tram bang chung, Heuvelmans muon chung minh rang "ran bien khong lo" co nguon goc phuc tap:

- Cac con vat quan sat thay, nhung chua xac dinh duoc vao thoi diem xay ra su kien, va duoc ghi chep do la: ca map voi (cetorhinus maximus), muc the khong lo (architeutis), ca dai (regalecus glane), loai giun voi to lon nhu loai lineus longissimus.
- Nhung con vat khong co quan he gan gui voi nhung con vat co dang ran chua duoc xac dinh.

Theo Heuvelmans, chiec co dai hien nhien la cua loai dong vat chan vay, con 4 loai khac co le thuoc bo ca voi co co nho. Con nhieu buou chac chan co quan he gan gui voi loai zeuglodonte.

Cac bang chung moi nhat ve ran bien

Ngay 30/7/1915, tau ngam Duc U-28 danh dam chiec tau Iberia cua Anh va no bi no o do sau tu 100 den 200 met. Cung voi cac manh vo con tau ban tung len khong, mot con ca sau bien khong lo dai 20 met cung bi hat tung len cao va roi xuong giay giua trong nuoc.

Ngay 30/12/1947, con tau khach Santa Clara cua My va phai mot con vat dang ca chinh dai khoang 15 met o ngoai khoi Bac Carolina. Con vat sau do bi thuong den chet va mau chay loang mot vung nuoc bien.

Thang 10/1969, o do sau 270 met ngoai khoi vung Bermudes, tau ngam Alvin "mat doi mat" voi mot con vat khong lo dau loai bo sat va co dai. Nhung khong may la con vat da lan mat truoc khi no duoc quay phim. Vao thang 4/1977, ngu dan danh luoi re nguoi Nhat Ban Zuiyo Maru bat duoc mot vat khong lo dai hon 10 met. Cac buc anh chup cho thay mot con vat co dai, duoi dai giong nhu loai khung long co dai. Nhung cung lai khong may la ngu dan do da vut xac con vat xuong bien vi khong chiu noi mui hoi thoi cua no.

Ket luan

Tu lau "ran bien khong lo" da tao ra su am anh, noi hai hung va tham chi tieng cuoi nhao, nhung no luon duoc moi nguoi mo ta kha giong nhau. The nen co le nen goi la "nhung con ran cua cac dai duong" hon la "ran bien". Lieu rang chung ta co ly khong khi nghi rang nhung con vat thoi tien su co the song sot den tan ngay nay?

Dien San - (ANTG)