Trung Quoc va van de bien gioi voi cac lang gieng

Tags: Trung Quoc, Bac Kinh, An Do, Mong Co, Viet Nam, giai quyet van de, duong bien gioi, nhung van de, viec giai quyet, day mau thuan, hiep dinh, khu vuc, lanh tho, hai ben, voi cac, lon


Viec hinh thanh bien gioi voi bat cu quoc gia nao cung la mot qua trinh lau dai va day mau thuan. Trung Quoc, tuy la nuoc lon thu ba the gioi, dang phat trien nang dong va nhanh chong, nhung cung khong phai la ngoai le trong van de nay.

Tung trai qua nhieu thay doi theo moi trieu dai voi nhung bien dong trong va ngoai nuoc, Trung Quoc thuong xuyen thay doi duong bien gioi cua minh tren ban do. Gio day, nhung van de rat tu nhien dang xuat hien: Qua trinh hinh thanh duong bien gioi lieu co ket thuc vao dau the ky 21? Thay doi se xay ra o khu vuc nao?

Voi Nga

Lich su hinh thanh bien gioi Nga - Trung keo dai suot tu cuoi the ky 17 den dau the ky 20. Hien nay, duong bien gioi nay keo dai gan 4.000 km. Trong suot 4 the ky qua, da co hang chuc hiep dinh va nghi dinh thu duoc ky ket, bat dau tu Hiep dinh Nerchin ky nam 1869. Dac diem chinh tri cua viec hinh thanh duong bien gioi Nga -Trung la no duoc thiet lap khong phai nho nhung cuoc chien tranh quy mo lon, ma la qua cac cuoc dam phan ngoai giao, trong do ca hai ben deu gianh thang loi va chiu thua thiet ngang nhau.

Quan he than thien Nga - Trung bi tan vo vao thap ky 60-70 cua the ky 20, khi giua Trung Quoc va Lien Xo, nay sinh nhung bat dong lon. Cung thoi diem do, Bac Kinh doi 1.540 km2 dat thuoc lanh tho Nga ma duong nhu "Sa hoang da cuop cua Trung Quoc trong the ky 19". Cac nha su hoc Trung Quoc co cong dua ra luan thuyet ve "nhung vung dat bi mat" va "mon no nao do" cua Nga doi voi Trung Quoc, ma am huong cua no den ngay nay van con thay ro len trong cac cong trinh nghien cuu, cac an pham phat hanh rong rai va tham chi ca trong sach giao khoa pho thong.

Cong thuc ma ong to cai cach Dang Tieu Binh cua Trung Quoc dua ra - "khep lai qua khu, mo ra tuong lai" - khong chi la diem mau chot de binh thuong hoa quan he Lien Xo (tu thang 8/1991 la Lien bang Nga) - Trung Quoc, ma con giai quyet nhung van de bien gioi lanh tho. Hiep dinh ngay 16/5/1991 ve vung bien gioi phia dong va hiep dinh ngay 3/9/1994 ve vung bien gioi phia tay la buoc khoi dau cho viec giai quyet thuc te nhung tranh chap lanh tho. Tuyen bien gioi da duoc phan dinh trong nhung nam 1991-1999, con van ban duoc ky ket nam 1999. Theo do, hai ben chi chua nhat tri voi nhau ve hai trong tong so 22 khu vuc.

Hiep uoc Nga - Trung ky ngay 16/7/2001 da gop phan vao viec giai quyet van de bien gioi giua hai nuoc. Noi dung cua hiep uoc ghi ro: "Hai ben khong con doi hoi lanh tho cua nhau" va mong muon tiep tuc dam phan ve "nhung khu vuc con chua nhat tri". Trong luc cho giai quyet van de, hai ben phai tuan thu nguyen trang, tuc la theo phap ly cua Nga.

Hien nay, nhung van de bien gioi con ton tai la dao Lon o khu vuc Abagatuia tren song Argun va cac dao Tarabarov cung dao Lon Ussuriski tren song Amur, ngoai vi Khabarovsk. Dac diem dia ly cua van de thu nhat la song Argun o khu vuc Abagatuia co hai dong chay bao lay dao Lon tu bac xuong nam. Quan diem cua Nga neu trong van ban nam 1911 la bien gioi phai tinh theo dong chay nam. Con theo Bac Kinh, dong chay nam la cua song Hailar bat nguon tu Trung Quoc, tao thanh hai nhanh va do vao song Argun. Do vay, duong bien gioi can phai tinh theo dong chay bac song Argun va toan bo dao Lon phai thuoc lanh tho Trung Quoc.

Kho khan cua viec hoach dinh khu vuc thu hai cung do giai thich khac nhau xung quanh cac nhanh va cac dao. Nhung dao tranh chap nam o khu vuc song Ussuri chay vao song Amur, o phan tren tao thanh nhanh Kazakevich. Nuoc Nga, dua tren co so hiep dinh bo sung Bac Kinh 1860, doi phai tinh bien gioi tu song Amur den nhanh Kazakevich, luon theo dao Tarabarov va dao Lon Usuriski tu phia nam. Trung Quoc nhat tri rang theo hiep dinh, bien gioi chay nhu vay, nhung lai neu ly do tieu chuan cua luat quoc te hien nay la tuyen bien gioi phan dinh phai theo duong cam tieu chinh cua song (khu vuc nuoc de tau be di qua). Vi tau be khong the di lai theo nhanh Kazakevich nen duong cam tieu chinh can phai di qua bien gioi phia bac cua cac dao, ma trong truong hop nay cung phu hop voi phap ly cua Trung Quoc. Tuy nhien, khac voi cac dao khong co nguoi o khu vuc Abagatuia tren song Argun, nhung dao nay co nguoi o va do gan voi Khabarovsk nen co vi tri chien luoc. Nga da dua ra de nghi thoa hiep: Giai quyet van de bien gioi tren song Argun theo gia thiet cua Trung Quoc, song doi lai, o khu vuc ngoai vi Khabarovsk se tien hanh phan dinh theo de nghi cua Nga. Rat tiec, Trung Quoc chua chap nhan phuong an do.

Noi ve bien gioi Nga - Trung, nguoi ta khong the bo qua nhung van de chung. Vi ve nguyen tac, nhung thoa hiep cua Nga chi co the co ly khi "lan song moi doi hoi lanh tho" cua Trung Quoc doi voi Nga duoc dap tat, nhat la phai tinh toi yeu to Trung Quoc se thay doi lanh dao trong nam nay va o nuoc nay, van con nhung phan tu mang tu tuong chong Nga, cung nhieu nhan to tieu cuc khac.

Ban do duong bien gioi cua Trung Quoc.
Ban do duong bien gioi cua Trung Quoc.

Ve mat ly thuyet, khong the loai tru kha nang Trung Quoc co chinh sach cong khai doi lai "nhung phan dat da bi mat". Dong thoi, xuat phat tu thuc tien hien nay, ca hom nay, ngay mai va trong tuong lai xa hon nua, Nga khong the de Trung Quoc tro thanh ke thu hay la mot quoc gia trung lap nam sat bien gioi minh. Hon nua, nhung nhuong bo tu nam 1991-1999 la co co so va da thuc day quan he Nga - Trung len tam doi tac chien luoc.

Voi Mong Co

Nam 1960, trong chuyen tham chinh thuc Mong Co, Thu tuong Chu An Lai goi y phia Trung Quoc tien hanh giai quyet cac van de bien gioi voi Mong Co. Nhung cuoc dam phan song phuong da bat dau o Ulan Bator tu thang 10-11/1962. Nhieu tranh chap khong chi duoc giai quyet ma doi ben con chuan bi xong van ban hiep dinh bien gioi. Thang 12/1962, Trung Quoc - Mong Co ky hiep dinh bien gioi. Theo do, du Trung Quoc chiem duoc mot phan lanh tho Mong Co, nhung bo phan lanh tho truyen thong (Ngoai Mong) van duoc giu nguyen. Hon nua, Mong Co con duoc cat cho mot phan lanh tho o sa mac Gobi. Tu do toi nay, hai nuoc khong he doi hoi lanh tho cua nhau. Den thang 4/2002, Uy ban bien gioi chung Trung - Mong se tien hanh kiem tra duong bien gioi dai 4.677 km cua hai nuoc va che do xuat nhap canh moi se duoc thi hanh tren cac cua khau.

Voi cac nuoc Trung A

Qua trinh phan dinh bien gioi giua Trung Quoc voi cac nuoc Trung A moi gianh chu quyen dien ra kha soi dong. Hiep dinh ve phan dinh duong bien gioi dai 1.700 km giua Trung Quoc va Kazakhstan vua duoc ky ket thang 4/1994 thi den thang 9/1995 da co hieu luc. Hiep dinh bien gioi bo sung giua hai ben ky ngay 4/7/1998 da phan dinh ro nhung khu vuc con tranh chap o khu vuc song Sarychildy, cac deo Chagan-Obo va Baimurza. Ket qua la mot phan duoc gan cho Trung Quoc, con mot phan chuyen cho Kazakhstan.

Thang 12/1999, trong chuyen tham Trung Quoc cua Tong thong Kazakhstan Nursultan Nazarbaev, hiep dinh bien gioi giua hai ben da duoc ky ket tai Bac Kinh. Voi dien bien nay, qua trinh dam phan thuc te da ket thuc va bien gioi da co quy che phap ly. Tuy nhien, mot so van de van chua duoc giai quyet. Do la du dinh tang them viec lay nuoc o song Irtysh cho cong nghiep va nong nghiep o tinh Tan Cuong cua Trung Quoc co the se gay hau qua nghiem trong doi voi moi truong va kinh te cua Kazakhstan.

Ngay 4/7/1996, Hiep dinh bien gioi Trung Quoc - Kyrgyzstan da duoc chuan bi. Sau nhieu lan thao luan ve khu vuc dinh nui Han-Tengri, hai ben thong nhat thoa hiep: chia deu cho ca hai ben. Hiep dinh da duoc Tong thong Kyrgyzstan va Chu tich Trung Quoc ky tai Bishkev trong cuoc gap go nguyen thu quoc gia 5 nuoc trong Nhom Thuong Hai ngay 24-26/8/1999. Hien nay, qua trinh phan dinh va cam moc dang duoc tien hanh tren duong bien gioi dai 900 km cua hai nuoc.

Cong hoa Tajikistan va Trung Quoc co duong bien gioi dai hon 500 km, chu yeu chay theo day Sarykolski nui Pamir. Cac cuoc dam phan ve tung khu vuc bien gioi giua hai nuoc van chua ket thuc, mac du Tong thong Emomali Rakhmanov va Chu tich Giang Trach Dan da ky mot hiep dinh bien gioi thang 8/1999. Hai ben dat duoc thoa thuan ve viec phan duong bien gioi doc theo deo Karazac va doc theo song Markanc. Khu vuc bien gioi phuc tap va nhuc nhoi tren nui Pamir phia nam deo Uz-Bel van con chua duoc giai quyet. Viec cac nuoc Nga, Trung Quoc, Kyrgystan, Kazakhstan va Tajikistan tham gia To chuc Hop tac Thuong Hai co y nghia rat lon trong viec giai quyet tich cuc cac van de bien gioi.

Voi An Do

Doi voi Trung Quoc, viec giai quyet van de duong bien gioi dai 3.500 km voi An Do van la phuc tap nhat.

Giua nhung nam 50, Trung Quoc cho cong bo ban do dia ly, trong do co mot phan lanh tho cua An Do cung nhu cua Sich Kim, Bhutan, Nepal va mot so nuoc khac. Tinh hinh bien gioi chi giam bot cang thang vao dau thap ky 80-90. Trong cuoc gap go cap cao o Bac Kinh ngay 7/9/1993, hai ben da ky "Hiep dinh duy tri hoa binh va on dinh doc theo bien gioi dang kiem soat thuc te". Den thang 11-12/1996, An Do va Trung Quoc ky hiep dinh ve cac bien phap tin cay lan nhau trong linh vuc quan su doc theo duong bien, thuc te duoc coi nhu mot hiep dinh khong tan cong lan nhau. Tuy nhien, neu xem xet quan he Trung - An mot cach tong the, thi trong cuoc tranh chap lanh tho voi Trung Quoc, An Do van coi minh la nan nhan va nhan manh rang Trung Quoc da chiem mot phan lanh tho cua An Do. Nhieu chinh khach New Delhi hieu rat ro rang trong tuong lai, Bac Kinh khong bao gio tu nguyen trao tra phan lanh tho ma An Do coi la cua minh. Cho nen, tot nhat van la de nguyen trang.

Voi nhung lang gieng phia nam

Bien Dong dang la noi khong don gian voi Trung Quoc. Quan dao Hoang Sa, Truong Sa (ma nhieu bang chung lich su chung minh thuoc chu quyen cua Viet Nam - TS) dang la doi tuong tranh chap cua nhieu nuoc. Con Vinh Bac Bo lien quan den viec phan dinh bien gioi tren bien giua Trung Quoc va Viet Nam.

Cac nuoc o khu vuc Bien Dong hien chua giai quyet duoc nhung tranh chap xung quanh quan dao Hoang Sa va quan dao Truong Sa (keo dai tu Tay Nam toi Dong Bac den hon 1.000 km voi hang tram dao nho). Trung Quoc, Viet Nam, Philippines va Malaysia, moi nuoc dang kiem soat mot phan quan dao gay tranh cai nay. Trung Quoc con tranh chap voi Nhat Ban ve hon dao Senkaku.

Nhung van de bien gioi tren bo va tren bien chua duoc phan dinh cua Trung Quoc se co tac dong lau dai den quan he giua Bac Kinh voi cac nuoc lang gieng. Lieu duong bien gioi giua Trung Quoc voi cac nuoc lang gieng co thay doi khong? Voi tinh hinh thuc te hien nay cua nuoc nay - duong loi lanh dao on dinh, phat trien va tap trung giai quyet nhung van de noi bo - thi dieu do it co kha nang xay ra.

(Theo Independent)

Viet Bao

Tìm hiểu: Trung Quoc, Bac Kinh, An Do, Mong Co, Viet Nam, giai quyet van de, duong bien gioi, nhung van de, viec giai quyet, day mau thuan, hiep dinh, khu vuc, lanh tho, hai ben, voi cac, lon

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Trung Quốc và vấn đề biên giới với các láng giềng

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Trung Quốc và vấn đề biên giới với các láng giềng bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Trung Quoc va van de bien gioi voi cac lang gieng

Nhan xet, hay lien he ve tin Trung Quoc va van de bien gioi voi cac lang gieng co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Trung Quoc va van de bien gioi voi cac lang gieng de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phan tich Binh luan trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phan tich Binh luan
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0