Tre em Iraq chet yeu vi hau qua chien tranh vung Vinh

Mot be gai mac benh bach cau, dang nam trong benh vien Saddam tai Baghdad, ngay 13/1.

Zainab - 40 ngay tuoi - van o trong benh vien Basra tu luc sinh ra. Theo cac bac si, co le em se song vi da len duoc 2,2 kg du sinh thieu thang. Nhung mot dieu chac chan la tuong lai cua be vo cung mo mit. Chan tay cua Zainab khong phat trien. Cung nhu nhieu dua tre khac, em la nan nhan cua cuoc chien vung Vinh nam 1991.

Nazad, me cua Zainab, hieu vi sao con minh bi di tat nhu the ngay tu luc nhin thay no. Chi noi: “Toi nhiem doc tu cung nen Zainab bi benh va ra doi som hon binh thuong”.

Cac bac si dua ra cach giai thich khac nhung ly do cua Nazad cung dung. Gia dinh chi song o Al Zubair, mot thanh pho sat bien gioi Kuwait, vung bi nem bom nang ne trong cuoc chien vung Vinh.

Theo Vien Chinh sach Moi truong Quan doi My, nam 1991, hon 900.000 dau dan co chua uranium ngheo da trut xuong Iraq. Chat doc phat tan trong dat va khong khi roi 4-5 nam sau nhiem vao he sinh vat va anh huong den cuoc song con nguoi. Hoi chung chien tranh vung Vinh cung da xuat hien o Kuwait, Arap Xeut va tham chi o ca linh bo binh My. Tuy nhien, Washington phu nhan rang cac can benh do la do chat uranium ngheo gay ra.

Theo thong ke cua chinh quyen Baghdad, cac truong hop ung thu, vo sinh, say thai va tre em bi di tat bam sinh tang len dang ke. Tai phia nam tinh Basra, nam 1990 co 37 tre em bi di tat tu khi moi lot long, nhung nam 2002, con so do la 301. Bac si nhi khoa Jnana Ghalib Hassan noi: “Mot the he tre em cua chung toi se chet som. Nguoi My lam nhiem doc dat dai cua Iraq, vay ma gio day chung toi khong duoc cung cap thuoc de chay chua cho cac nan nhan nay”.

Hassan lam viec tai phong ung thu benh vien Basra, noi nhieu dua tre nam nguoc nhin len nhung ong nhua trong suot dang duoc truyen vao tinh mach cua chung. Co chi nhung buc anh chup cac benh nhan nho tuoi, nhieu em trong chi nhu mot nam thit. Hassan cho biet nhieu truong hop da tu vong, mac du co the chung da song sot neu du thuoc men. Song, gia dinh chung qua ngheo va khong the trang trai duoc tien mua thuoc voi cai gia qua cao do chinh sach cam van. Thuoc chua ung thu cung nam trong danh muc do. Vi the, cho du dich vu y te o Iraq duoc chinh phu tro cap dang ke, nhung dua tre nay van khong duoc chay chua. Cac benh nhan bach cau chi duoc truyen mau roi xuat vien. Benh nhan ung thu chi duoc dieu tri trieu chung. Di nhien, ngoai cho den, moi thu deu san, tham chi ca cac loai thuoc quy hiem, nhung gia ca lai cao ngat troi. Vi du loai thuoc ma nha nuoc ban ra chi 80 USD thi ngoai cho den la 80.000 USD. Bac si Hassan noi: “Toi biet nhung dua tre nay roi se chet, nhung toi khong noi gi va cho chung ve nha”.

Theo bac si Murtada Hussan, Pho giam doc benh vien Nhi Al Mansur o Baghdad, cac benh vien khong chi phai doi mat voi tinh trang thieu thuoc tram trong ma ca cac trang thiet bi khac. Thiet bi loc mau, may xu ly chat thai va co nang dung trong giai phau khong dung duoc nua vi thieu phu tung thay the. Doi ngu bac si cua Iraq - duoc coi la gioi nhat the gioi Arap - khong con duoc tiep can nhung tien bo ve y khoa boi ho khong co sach, khong duoc ket noi Internet va chang du tien de tham du cac cuoc hoi thao quoc te. Hussan noi mot cach cay dang: “Ho noi chung toi dung moi thu de lam vu khi nhung cai gi cung co tac dung kep. Tham chi mot con dao nha bep cung co the vua got rau qua vua giet nguoi”.

Yasmin mang dua con trai 12 tuoi cua minh la Ahmed tu phia nam Iraq den Baghdad voi hy vong rang o thu do co nhieu thuoc hon benh vien dia phuong. Nhung benh nhi ung thu mau nay khong kha len duoc chut nao. Mat em bi quan bang va moi thi dang chay mau. Yasmin cho biet nhieu dua tre trong lang co cung dang bi benh. Hau het chung co trieu chung giong nhau: sot va dau khop boi luong bach cau qua cao. Bac si Hussan qua lai cac giuong benh va tro chuyen voi cac vi phu huynh va nhung dua tre dang tuyet vong. Ong noi: “Cac benh nhan nay deu giong nhau. Chung la nan nhan cua chien tranh”.

Ngoc Son (theo Time)