Trat tu the gioi moi dang dien tien ra sao

Tags: Bac Kinh, Trung Quoc, Tho Nhi Ky, Chu Nghia Da Phuong, lien hiep quoc, Tong thong My, bai phat bieu, khong phai la, the gioi, trat tu, tu the, ngay nay, toan cau, khong the, moi


Thoi diem da cuc da den - va khong co gi giong nhu nguoi My da tuong tuong. Ngay nay Tong thong My khong the co bai phat bieu ve “Trat tu the gioi moi”, truoc het ong phai thao luan voi nhung nguoi dong cap o Brussels va Bac Kinh. 

 

Ban dang tim kiem dau hieu cho thay khi nao thoi diem da cuc dot nhien tro thanh hien thuc?
 
Ban co the da lam khong tot so voi viec danh dau cai ngay khi Braxin va Tho Nhi Ky - 2 trong so cac cuong quoc dang noi theo chu nghia quoc te nhiet tinh nhat the gioi - hoi thang 5/2010 cung nhau tuyen bo rang ho co lien quan den thoa thuan trao doi nhien lieu nguyen tu voi Iran.
 
Tho Nhi Ky va Braxin khong phai la nhung cuong quoc, cung khong phai la thanh vien thuong truc Hoi dong Bao an Lien Hiep quoc. Nhung khi Tong thong Barack Obama nham chuc va noi rang tam diem moi la chu nghia da phuong, thi cac cuong quoc dang noi nhac nho chung ta rang viec ton trong he thong thu bac khong con trong chuong trinh nghi su cua mot ai do nua.
 
Dung la mot su khac biet ma 2 thap nien qua da tao ra. Hon 20 nam truoc, khi Tong thong My George H.W. Bush - nguoi da chung kien su sup do cua Buc tuong Berlin va su tan ra cua Lien bang Xo-viet - dung tren buc da granit cua Dai hoi dong Lien Hiep quoc o New York va cong bo mot “trat tu the gioi moi”, mot he thong quoc te ma My thong tri “noi ma phap tri thay the luat rung”.
 
Hai thap nien sau, “trat tu the gioi moi” ma chung ta dang thuc su song trong do gan nhu khong nhin thay dieu gi giong nhu cai ma ong Bush - va hau het nguoi My - tuong tuong hay hy vong.
 
Tat nhien, My van co luc luong quan su hung manh nhat the gioi, nhung tinh huu dung cua luc luong quan su nay dang giam khi kha nang ngan chan va khang cu dang lan rong. Hay nhin vao Iraq va Afganishtan. Su hung manh ve quan doi va anh huong chinh tri khong con di doi voi nhau, va su lon manh qua muc cua quan doi tham chi co the gay hai den anh huong huong chinh tri.
 
Co ban hon, the gioi da nhanh chong tro nen da cuc, voi viec EU tro thanh the luc kinh te lon hon My trong khi Trung Quoc nhanh chong phat trien ca quyen luc cung va mem. Ngay nay Tong thong My Barack Obama khong the co bai phat bieu ve “Trat tu the gioi moi”; truoc het ong phai thao luan voi nhung nguoi dong cap o Brussels va Bac Kinh.
 
Va ve che do dan chu: Chu nghia tu ban nha nuoc doc tai phu hop, mot muc tu moi trong tu dien cua chung ta nhan manh quyen lua chon khong theo kieu tay Phuong ma moi quoc gia deu co the theo duoi. Khong ai con noi ve Dong thuan Washington nua - thay vao do la Dong thuan Bac Kinh, Dong thuan Mumbai, va tham chi cai duoc goi dua la Dong thuan Canuck dang dan chiem “trai tim va tri oc” cua nhung nguoi xuat chung tren toan cau.
 
Thay vi mot the gioi cua cac lien minh, do la the gioi da diem thang hang (multi-alignment).
 
Toan cau hoa nghia la khong bao gio phai lua chon cac ben. Hay nhin vao cac nuoc vung Vinh. Cac nuoc nay da ky thoa thuan mua ban vu khi gia tri lon voi Washington, mua vu khi de tai sinh nhung dong dola dau mo va ngan chan Iran; ky ket nhung hiep dinh thuong mai khong lo voi Trung Quoc - quoc gia mua ngay mot nhieu hon dau mo cua cac nuoc vung Vinh; va dam phan cac thoa thuan tien te voi EU.
 
Neu co bat ky moi nghi ngo nao ve viec thieu du doan tong quan von chi phoi cac moi quan he quoc te ngay nay, hay xem xet cach My ngung viec san xuat chung vu khi voi Israel nhu mot bien phap trung phat vi Israel da ban cong nghe nhay cam cho Trung Quoc - quoc gia sau do da ban cong nghe ten lua cho Iran khi lanh dao Iran muon loai bo Israel khoi ban do.
 
Moi nguoi dang choi cai duong nhu giong tro choi tien thoai luong nan lap di lap lai khong bao gio ket thuc cua mot tu nhan.
 
Ong Bush da chon phat bieu tai Lien Hiep quoc vi ly do: Nuoc My la cuong quoc vuot troi, nhung ong la mot nguoi theo chu nghia da phuong. Bi te liet trong Chien tranh lanh, Lien Hiep quoc hien da co co hoi dong vai tro trung tam nhu trong tai toan cau. Nhung thay vi la ban than cua chu nghia da phuong, Lien Hiep quoc lai dang chung minh minh la hien than tot nhat cua chu nghia nay.
 
Cac co quan chuyen trach nhu WTO va IMF - von chi tro nen quan trong hon sau cuoc khung hoang tai chinh - la cac to chuc toan cau hoat dong hieu qua, va do chi la ve mat kinh te theo dung ban chat. Nhung G-20 gan nhu khong phu hop voi vai tro moi “uy ban dieu hanh the gioi”.
 
Truoc cuoc hop thuong dinh Seoul, cac nha lanh dao the gioi da mo ta nhung de xuat cua My ve hai hoa hoa thang du va tham hut tai khoan vang lai la “thieu kha nang can thiet”.
 
Hoi dong Bao an tu lau da khong con dung luat hay hieu qua, voi rat it trien vong cai cach trong thoi gian toi. Nhu chung ta da co bai hoc dau thuong trong nam 2010, Lien Hiep quoc khong the tao ra duoc thoa thuan khi hau toan cau va cung khong the buoc the gioi dap ung muc tieu Phat trien Thien nien ky.
 
Doi voi moi van de hien co nhieu co quan chuyen trach, nhu Chuong trinh Luong thuc The gioi va Van phong Cao uy Lien Hiep quoc ve Nguoi ti nan, ma hau nhu dam bao su dong gop quy cua ho va hien dang phat trien voi toc do cua rieng ho.
 
Dieu co quan he gan gui nhat voi viec quan tri da phuong xay ra tren cap do khu vuc, va dang hua hen hon du do la mot EU kien co va sieu quoc gia sau rong, mot ASEAN dang tre hoa, hoac mot Lien minh Chau Phi moi thanh lap.
 
Moi to chuc dang xay dung mot trat tu khu vuc duoc dieu chinh phu hop voi uu tien cua cac thanh vien va muc do phat trien. Doi voi Sudan va Somalia, chinh Uganda dang di dau trong no luc moi ve gin giu hoa binh va ngoai giao. Doi voi Palestine, Lien doan Arap dang xem xet mot to chuc giu gin hoa binh. Va ve Iran, Tho Nhi Ky hien dang dong vai tro chu dao.
 
The gioi cua nam 1990 duoc du doan van mang tinh quoc te co ban. Nhung thay vao do, cau truc the gioi da thay doi khi toan cau hoa trao quyen cho doi quan nhung dien vien khong bien gioi tu cac cong ty den cac to chuc phi chinh phu (NGO) den cac to chuc ton giao.
 
Ket qua la the gioi ngay nay co dac diem chong cheo va nhung yeu cau canh tranh ve quyen luc va tinh hop phap. Quy Gates moi nam trao nhieu tien hon bat ky nuoc Chau Au nao. Nguoi dan lang o Nigeria hy vong Shell, chu khong phai chinh phu, phan phat hang cuu tro. Va Oxfam dinh huong nhung uu tien cua co quan phat trien Anh quoc chu khong phai la nguoc lai.
 
Cung khong phai My hay Lien Hiep quoc co the “dua vi than tro lai vao chai”. Voi moi nam qua di, viec thuc hien thoa thuan o Davos va Sang kien Toan cau Clinton tro nen quan trong hon tien bo cua nhung tuyen bo trong rong tai cac cuoc hop thuong dinh quoc te. Nhung noi nay va nhung dia diem khac la noi “trat tu the gioi moi” dang duoc xay dung.
 
Va dieu do dang xay ra tu duoi len chu khong phai tu tren xuong.

 Viet Bao (Theo DVT)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

Tìm hiểu: Bac Kinh, Trung Quoc, Tho Nhi Ky, Chu Nghia Da Phuong, lien hiep quoc, Tong thong My, bai phat bieu, khong phai la, the gioi, trat tu, tu the, ngay nay, toan cau, khong the, moi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: "Trật tự thế giới mới" đang diễn tiến ra sao?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet "Trật tự thế giới mới" đang diễn tiến ra sao? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Trat tu the gioi moi dang dien tien ra sao

Nhan xet, hay lien he ve tin Trat tu the gioi moi dang dien tien ra sao co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Trat tu the gioi moi dang dien tien ra sao de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phan tich Binh luan trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phan tich Binh luan
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0