Trong cuoc hop thuong nien dang dien ra tai Singapore, Qui Tien te quoc te (IMF) khong ngung nhan manh va thuc giuc cac nha lanh dao kinh te cua cac nuoc kip thoi ap dung chinh sach phong bi va ung pho trong boi canh tinh hinh tai chinh the gioi ngay cang bat on.
Giam doc dieu hanh IMF - ong Rodrigo de Rato - noi nhung nuoc co nen kinh te dang phat trien can khan truong thuc hien nhieu bien phap de ngan ngua khung hoang co the xay ra.
Trong hai ngay 16 va 17-9, IMF va Ngan hang The gioi (WB) tien hanh thao luan da phuong phan tich hau qua cua su mat can doi tai chinh toan cau, dua ra nhung giai phap nham day manh su kiem soat va can thiep cua IMF doi voi nen kinh te the gioi.
Sau 62 nam hoat dong, khong the phu nhan rang nhieu mo hinh cua IMF da thanh cong va dem lai loi ich thiet thuc cho cac nuoc ap dung, nhung da co nhung chinh sach that bai, de lai nhieu hau qua nghiem trong ma cuoi cung nguoi dan cac nuoc ngheo tro thanh nan nhan. Philippines la mot vi du dien hinh.
Ong Wilson Fortaleza - pho chu tich to chuc “Giai phong khoi lien minh no nan” (FDC) tai Philippines - ke ve truong hop cua nuoc nay tai Dien dan Nhan dan the gioi o Batam (Indonesia), dien ra cung luc voi Hoi nghi IMF/WB: “50 nam truoc, Philippines duoc xem la chi kem Nhat Ban ve su phat trien va tiem nang kinh te, con bay gio, nuoc nay duoc nhac den voi cum tu “con benh cua chau A”.
De nhan duoc cac khoan vay cua IMF, Chinh phu Philippines phai lam theo nhung yeu cau cua to chuc nay, mo cua mot loat linh vuc chu chot nhu ngan hang, dong tau, vien thong, hang khong... cho cac nha dau tu nuoc ngoai.
De roi 50 nam sau, dat nuoc phai tim cach vat lon de thoat khoi khoan no khong lo ma the he con chau khong biet den bao gio moi tra het. Nhung nuoc cung chung canh ngo voi Philippines ke ra con rat nhieu, trong khu vuc co Indonesia, Bangladesh, Sri Lanka..., xa hon thi co cac nuoc My Latin nhu Argentina, Brazil...
Ong Fortaleza noi Trung Quoc va VN co the dat duoc vi the nhu hien nay la nho da khong roi vao vong xoay cua IMF 50 nam ve truoc. Ong Phan Van Ngoc, giam doc quoc gia cua To chuc ActionAid tai VN (To chuc Hanh dong vien tro) cho biet nhu nhieu nuoc khac, VN cung da thuc hien khong it dieu chinh trong chinh sach de tiep can voi cac nguon von cua IMF/WB, va cung chiu anh huong tu nhung chinh sach nay, du khong that su nghiem trong va ro net.
Lam sao de khong tro thanh mot Philippines hay Argentina thu hai? Mot trong nhung giai phap duoc nhung dien dan tren dua ra la keu goi thanh lap nhung ngan hang khu vuc nhu ngan hang Dong Nam A, ngan hang Nam A, ngan hang My Latin... de cac nuoc co the vay von va su dung trong truong hop gap khung hoang tai chinh, giam su le thuoc vao mot nguon von duy nhat tu hai to chuc chi em la IMF va WB.
THANH TRUC (Tu Batam)
|
Ba loi khuyen cho VN
1. Ap dung chinh sach ti gia ngoai te linh hoat. IMF tung tu van cac nuoc My Latin ap dung chinh sach ti gia co dinh va chinh sach ay da to ra khong hieu qua. Dong tien cua My ngay cang mat gia, anh huong truc tiep den gia vang, dong euro va nhan dan te. Trong tuong lai, som muon gi dong nhan dan te cua Trung Quoc cung se gan lien voi USD, do do VN can duy tri chinh sach tien te linh hoat de kip thoi thich nghi voi nhung thay doi kinh te trong khu vuc va tren the gioi. 2. Chinh phu phai nam quyen kiem soat tai khoan von (capital account). Vi mot khi mo cua tai khoan von, dau tu nuoc ngoai do vao rat nhanh, nhung dong thoi voi no la su rut tien rat nhanh ra khoi VN. 3. Han che xuat khau nguyen lieu tho, chu trong xuat khau san pham dua tren tri thuc (knowledge-based). Kinh nghiem o cac nuoc My Latin cho thay sau 20 nam (tu nam 1980 den 2004), xuat khau ra nuoc ngoai tang gap bay lan, nhung GDP van khong doi, tien luong nam 2004 thap hon nhung nam 1980, nguyen nhan la do cac nuoc nay chi xuat khau nguyen lieu tho. |
