Toi ac diet chung cua Khmer Do dang cho doi su phan xet

Tags: Khmer Do, Thai Lan, Phnom Penh, Pol Pot, Ta Mok, Nguoi Campuchia, toa an quoc te, phien toa cong khai, toi diet chung, su phan xet, bi lat do, chinh phu, che do, toi ac, cho doi, nam


Toi ac diet chung cua Khmer Do dang cho doi su phan xet
Chung tich mot bai xu ban cua Khmer Do o Siem Reap
Toa an quoc te xet xu toi diet chung cua Khmer Do dang chuan bi cho phien toa cong khai. Nhung bao gio thi mo? Nguoi Campuchia va du luan quoc te dang cho doi.

Lich su tham khoc

30 nam truoc ngay 17/4/1975, Khmer Do chiem Phnom Penh de tu do day dat nuoc Campuchia (CPC) vao tham hoa diet chung. Thang 1/1979 nho su chi vien cua quan tinh nguyen VN, nhan dan CPC da lat do che do Khmer Do sau khi phai tra gia 2 trieu nguoi vo toi, tuc 31% dan so bi che do Pol Pot tan sat. Toi diet chung nay con tan bao hon ca toi ac cua Duc Quoc xa thoi the chien II.

Nam 1991, mot phai doan Lien Hiep Quoc (LHQ) toi CPC tim giai phap cham dut cuoc noi chien do tan quan Khmer Do gay ra va to chuc cuoc bau cu thanh lap chinh phu moi cua Vuong quoc CPC.

Nam 1994, nam trong chien luoc cua phai doan LHQ tai CPC nham danh bai hoan toan Khmer Do, Chinh phu CPC ra lenh an xa cho cac phan tu Khmer Do chiu quy hang ve voi chinh phu. Mot so nguoi tro ve da duoc tham gia quan doi va chinh phu. Nhieu nguoi da gia yeu, deu o tuoi 70. Neng Sary, cuu bo truong Ngoai giao Khmer Do, nay song trong mot biet thu o Phnom Penh. Noun Chea, nguyen la “anh hai” sau Pol Pot, cung voi cuu “quoc truong” Khieu Samphan song cuoc doi ve gia tai phia Tay CPC.

Chi co 2 ten Khmer Do bi cam tu cho ngay ra toa an quoc te la Ta Mok co biet danh “do te”, duoc coi la chi huy tan ac nhat cua Khmer Do va Duch, cuu trum mat vu, chi huy nha tu Tuol Sleng, da chi dao hoi cung va thu tieu 20.000 nguoi bi coi la “ke thu cua cach mang chong lai Angka” (Khmer Do).

Lap toa an

Su that phu phang: “Nam 1999, 2 trum Khmer Do bi bat, nhung chua mot thu linh nao cua che do Pol Pot bi xet xu. Gio day, 26 nam sau khi che do Khmer Do bi lat do, mot toa an do LHQ va Chinh phu CPC thanh lap dang san sang mo phien toa”. (Nha bao Nic Dunlop cua SCMP)

Thang 10/2004, sau 7 nam dam phan keo dai, LHQ cuoi cung da phe chuan mot thoa thuan voi Chinh phu CPC lap mot toa an xet xu nhung nha lanh dao con song cua Khmer Do (trum Pol Pot da chet nam 1997).

Ngan sach cua toa an duoc an dinh la 56 trieu USD. Cho den nay, da co 38 trieu USD duoc cam ket dong gop, trong do co 21,5 trieu USD cua Nhat, 4 trieu USD cua Phap, 2,1 trieu USD cua Uc, 1 trieu USD cua Anh...

Thanh phan cua toa an quoc te se gom cac chuyen gia tu phap CPC va nuoc ngoai, trong do da so la luat su CPC. Hien nay, nguoi ta moi chi biet chac chan la toa an quoc te se xet xu nhung hanh dong cua Khmer Do trong thoi gian tu nam 1975 den 1979 va se co tu 7 den 10 cuu thu linh Khmer Do se ra truoc vanh mong ngua.

Tuy nhien, nhieu nguoi van lo ngai lieu phien toa co hoan toan khach quan hay khong vi hien co nhieu cuu Khmer Do tham gia cac cap chinh quyen o CPC. To chuc An xa quoc te va mot so to chuc nhan quyen khong hoan toan ung ho toa an quoc te. Nhung hau het moi nguoi deu thong nhat cho rang can phai mo phien toa vi day la co hoi tot nhat de dat nuoc CPC ru bo giai doan diet chung va cham dut thoi ky toi pham khong bi trung phat.

Chhang Youk, Giam doc Trung tam Luu tru tu lieu CPC thanh lap nam 1995 o Phnom Penh, cho biet trung tam da thu thap duoc hang tram ngan trang tai lieu va anh lien quan den toi diet chung de cung cap cho toa an quoc te. Trung tam luu tru cung xac dinh va thong ke duoc 189 nha tu cua Khmer Do, 19.403 mo chon tap the nan nhan bi tan sat trong ca nuoc.

Vai tro cua phuong Tay

Toi ac diet chung cua Khmer Do dang cho doi su phan xet

Trum mat vu Duch va ten do te Ta Mok (tu trai sang)

Nhieu nha xa hoi hoc va gioi luat gia cho rang “tam luoi phap luat can phai giang rong hon” va khong the bo qua toi ac cua My nem bom danh pha CPC cuoi thap ky 60 va dau thap ky 70 cung nhu su ung ho cua phuong Tay doi voi Khmer Do trong thap ky 80, ke ca su bao che va ung ho cua Chinh phu Anh. Benson Samay, luat su cua Ta Mok, doa se phanh phui su that ve luc luong biet kich Anh SAS huan luyen bi mat du kich Khmer Do. Cung nhu vai tro cua My, Anh, Thai Lan cung cap tien bac, vu khi, luong thuc cho Khmer Do trong nhung nam noi chien truoc nam 1991. Nam 1989, bao Anh The Telegraph lan dau tien tiet lo luc luong SAS giup huan luyen du kich, Khmer Do chong Chinh phu Phnom Penh. Nam 1991, sau nhieu lan phu nhan, Chinh phu Anh cuoi cung phai thua nhan da huan luyen du kich Khmer Do tu nam 1983. Mot bao cao cua To chuc Giam sat nhan quyen tiet lo luc luong SAS da huan luyen cac hoat dong pha hoai cau duong, san bay, gai min ma gio day goi la “hoat dong khung bo”.

Mot cuu du kich Khmer Do co bi danh Sarouen gan 50 tuoi, ke ong ta cung nhieu nguoi duoc Ta Mok cu sang mot can cu o tinh Sisaket, Thai Lan cuoi nam 1986 de duoc quan doi Thai Lan huan luyen va cung cap vu khi, dan duoc, quan ao. Sarouen cho biet nhieu co van Anh da tu Thai Lan di theo du kich Khmer Do sang CPC toi tan khu den Angkor, day cach pha hoai “kieu du kich”. Co toi 5 trai huan luyen cua luc luong SAS Anh o bien gioi Thai Lan - CPC.

Co dieu gan nhu chac chan la ca LHQ va Chinh phu CPC se khong cho phep dua ra truoc phien toa bang chung nuoc ngoai ung ho Khmer Do. Nhung tiet lo nhu the co the gay kho xu cho LHQ va nhung nuoc phuong Tay dang vien tro cho chuong trinh phat trien cua CPC.

Cho doi cong ly

Trong so nhung nhan vat co nhiem vu suu tam, thu thap ho so ve toi ac cua Khmer Do co mot nguoi duoc cac chuyen gia LHQ chu y. Do la Sokheang, mot tri thuc hoc ky thuat nong nghiep o Paris trong nhung nam dau 1970. Nam 1975 sau khi che do Lon Nol duoc My ung ho bi Khmer Do lat do, Sokheang tro ve CPC doan tu voi gia dinh, da tro thanh nan nhan cua che do diet chung vi thuoc thanh phan tri thuc phai bi cai tao lao dong o cac trai tap trung xa thanh pho. Khi che do Khmer Do bi lat do, Sokheang con bi ket tai mot trai giam o bien gioi Thai Lan. Nam 1992, theo ke hoach hoa binh cua LHQ, Sokheang tro ve CPC lam viec cho mot to chuc nhan quyen o Phnom Penh. Trong 10 nam qua, Sokheang da dieu tra hang ngan vu tan sat chinh tri duoi che do diet chung, tham gia cac doi khai quat mo nhung nan nhan bi Khmer Do tan sat. Ong cho biet hon 200 ban ong da bi giet hai va mat tich.

Doi voi hang trieu nguoi nhu Sokheang, cho doi cong ly qua la qua lau sau nhieu nam thang. Hon 1/4 the ky sau khi che do Khmer Do bi lat do, gio day nhung ke chiu trach nhiem tao ra “nhung canh dong chet” cuoi cung phai bi phan xet de chiu toi. Sokheang cung nhu bao nhieu nguoi CPC khac mong muon LHQ va Chinh phu CPC giu dung loi hua tra lai cong ly cho tat ca nhung nan nhan cua che do diet chung va toan the dan toc CPC.

(Theo SCMP, NLD)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Khmer Do, Thai Lan, Phnom Penh, Pol Pot, Ta Mok, Nguoi Campuchia, toa an quoc te, phien toa cong khai, toi diet chung, su phan xet, bi lat do, chinh phu, che do, toi ac, cho doi, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tội ác diệt chủng của Khmer Đỏ đang chờ đợi sự phán xét

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tội ác diệt chủng của Khmer Đỏ đang chờ đợi sự phán xét bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Toi ac diet chung cua Khmer Do dang cho doi su phan xet

Nhan xet, hay lien he ve tin Toi ac diet chung cua Khmer Do dang cho doi su phan xet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Toi ac diet chung cua Khmer Do dang cho doi su phan xet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin the gioi trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin the gioi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0