The ky 21 thoi dai cua chien tranh Hoi giao

Tags: tien bo khoa hoc ky thuat, tin do hoi giao, nen van minh, The ky 21, lien quan den, thien nien ky, chien tranh, dao hoi, the gioi, xung dot, khung bo, phuong tay, dan, vu, nam


Click vao anh
Nhieu noi tren the gioi van dang xay ra xung dot (diem do).

Sang thien nien ky moi, voi nhieu tien bo khoa hoc ky thuat, le ra con nguoi phai duoc song trong hoa binh va hanh phuc. Nhung tung phut, tung gio, dau do tren the gioi van xay ra nhung vu ban giet va giao tranh, khien bao dong loai cua chung ta thiet mang. Nguyen nhan nao da dan toi nhu vay? “Xung dot giua cac nen van minh” dang ngay cang ro net.

Van de ma cong dong quoc te dang rat quan tam hien nay la cac cuoc chien tranh va xung dot lien quan den mot ton giao voi so tin do dong dao co mat tren khap hanh tinh: dao Hoi. Nguoi trong dao danh lan nhau, giao dan Hoi xo xat voi nhung nhom khong theo dao nay nhieu hon nhung nguoi thuoc cac nen van minh va van hoa khac. Chien tranh Hoi giao da thay the Chien tranh Lanh, duoi hinh thuc xung dot mang tinh toan cau: chu nghia khung bo, chien tranh du kich, noi chien va xung dot giua cac quoc gia.

Nhung vi du ve bao luc lien quan den dao Hoi nhu tren co the tong ket lai la mot cuoc xung dot giua cac nen van minh: dao Hoi va phuong Tay, hoac giua dao Hoi va phan con lai cua the gioi.

Thoi dai chien tranh Hoi giao bat dau tu khi Chien tranh Lanh di vao thoai trao trong thap ky 80. Nam 1980, Iraq, Iran danh nhau. Cuoc chien da cuop di sinh mang cua hon 500.000 nguoi va lam hang tram nghin nan nhan bi thuong. Cung luc do, Lien Xo cu tien vao Afghanistan va vap phai suc khang cu quyet liet cua dan quan nuoc nay. Afghanistan da gianh duoc chien thang nho su tro giup ve tai luc va vu khi hien dai tu My, Arap Xeut va Pakistan. Ngoai ra, hang nghin chien binh tu cac nuoc Hoi giao khac cung da den day de tham du “thanh chien”. Sau do, nam 1990, Saddam Hussein, duong kim Tong thong Iraq, tan cong sang nuoc lang gieng Kuwait. My lai tap hop lien quan, trong do co nhieu quoc gia dao Hoi, de danh bai Baghdad.

Trong nhung nam 90, bao luc xay ra giua tin do Hoi va nhung nguoi khong theo dao nay bung no o nhieu noi, tu Kosovo, Bosnia, Mecedonia, Chechnya, Azerbaijan, Tajikistan, den Kashmir, An Do, Philippines, Indonesia, Trung Dong, Sudan va Nigeria. Chien binh mujahideen tu cuoc chien o Afghanistan la luc luong chu chot trong rat nhieu cuoc xung dot tai cac quoc gia nay cung nhu cac to chuc khung bo tren khap the gioi. Giua thap ky 90, hau het dung do giua cac dan toc thieu so deu xuat phat tu hiem khich giua nhung nguoi theo dao Hoi va dan ngoai dao. Theo tap chi The Economist, 11-12 trong so 16 vu khung bo quoc te, giua khoang 1983-2000 , la do nhung phan tu Hoi giao cuc doan thuc hien. Trong danh sach 7 quoc gia bi coi la "nuoc dung tung cho chu nghia khung bo" cua Bo Ngoai giao My, co toi 5 nuoc Hoi giao. Giai doan 1980-1995, quan doi My tham gia tong cong 17 chien dich chong nguoi Hoi giao. Theo Vien Nghien cuu Chien luoc Quoc te (My), nam 2000 co tat ca 32 cuoc xung dot vu trang, va hon 2/3 so nay co lien quan den cac phan tu Hoi giao. Nguoi theo dao Hoi hien chiem khoang 1/5 dan so the gioi.

Vay la, cuoc “chien tranh moi” nay, theo dinh nghia cua My ke tu sau vu khung bo 11/9/2001, khong phai qua moi me. No chi la he qua cua nhung vu xung dot bao luc lien quan toi giao dan Hoi, kha lau truoc day. Den nam 1993, cac vu tan cong vao nguoi My va co quan cua nuoc nay tren the gioi da phan deu quy ve mot nhan vat duoc coi la trum khung bo - Osama bin Laden , nha ty phu goc Arap Xeut, thu linh cua mang luoi khung bo toan cau Al-Qaeda. Chien dich truy quet cua quan doi My cung cac dong minh hien nay o Afghanistan cung nham tieu diet thanh vien cua to chuc nay va nguoi dung dau no.

Nguyen nhan chu yeu: chinh tri

Tin do Hoi giao trong mot buoi hanh le.
Tin do Hoi giao trong mot buoi hanh le.

Chien tranh Hoi giao hien nay khong phai bat nguon tu y thuc he va tin nguong nhu Thien Chua giao, theo do tin do co the dung giao ly de phan biet trai phai, chien tranh va hoa binh. Ma nguyen nhan la do chinh tri.

Dau tien, mot trong nhung khuynh huong phat trien van hoa, xa hoi va chinh tri dang ke nhat trong vai chuc nam qua la y thuc, ban sac va phong trao Hoi giao. Tinh than Hoi giao ngay cang dang cao o cac dan toc theo dao nay, khap moi noi tren the gioi. Xu huong do cung la do tac dong cua qua trinh hien dai hoa va toan cau hoa. Xet ve nhieu mat, no rat co ich. Cac to chuc Hoi giao da huong vao dap ung nhu cau cua so tin do khong ngung tang len tai nhung khu do thi, bang cach tro giup xa hoi, huong dan tu duong dao duc, cung cap cac khoan phuc loi, dich vu y te, giao duc va ho tro nguoi that nghiep. Tom lai la tat ca nhung gi ma chinh phu nhieu khi khong lam noi.

Nhung su lon manh cua dao nay cung san sinh ra nhieu phan tu qua khich, san sang len duong gia nhap cac to chuc cuc doan va tien hanh chien tranh chong lai nhung dong loai khong cung chung ton giao voi minh.

Thu hai, the gioi Hoi giao, dac biet la dan Arap, san co moi bat binh, cam ghet va ghen ti voi phuong Tay. Mot phan dieu nay la hau qua cua chu nghia de quoc va su do ho cua phuong Tay ap dat len the gioi Hoi giao trong hau het the ky 20. Phan con lai la do nhung chinh sach cua phuong Tay, trong do co My doi voi Iraq (tu nam 1991) va quan he cua Nha Trang voi Israel. Noi rong ra, ban than dan theo dao Hoi cung chong lai chinh phu quan ly kem hieu qua va tham nhung cua ho, va khong bang long voi nhung nuoc ung ho cac che do do.

Thu ba, su chia re giua cac bo lac, nhom dan toc thieu so, chinh tri va van hoa trong noi bo the gioi Hoi giao cung gop phan gay ra tinh trang bao luc giua tin do dong dao.

Cuoi cung, ngay cang co nhieu nguoi theo dao Hoi vi ty le sinh trong cac xa hoi Hoi giao ngay cang tang. Theo giao ly dao nay, mot dua tre duoc nghiem nhien coi la mot tin do neu co cha la nguoi Hoi. Cac thu tuc gia nhap ton giao nay cung rat don gian, khong phan biet doi tuong va thanh phan xa hoi.

Tren day la nhung yeu to khoi nguon cua tinh trang bao luc lien quan den nhung tin do Hoi giao. Cho den nay, nan bao luc do da duoc khu vuc hoa, va ngay cang loi keo nhieu nguoi tham gia. Lieu no co tro thanh mot cuoc xung dot lon giua dao Hoi va phuong Tay hay cac nen van minh khac khong?

To Newsweek nhan dinh: Ro rang day la y do cua Osama bin Laden. Nhan vat nay da tuyen bo tien hanh thanh chien chong lai My, khuyen khich tin do Hoi giao giet bat cu ai la cong dan My. Ong ta chua thuc hien duoc y dinh cua minh mot phan la do noi bo the gioi Hoi giao chia re. Trong khi do, My da khoi dong chien dich chong khung bo tren toan the gioi. Tren thuc te, co rat nhieu cuoc chien do chinh quyen cac nuoc xuc tien chong lai nhieu nhom khung bo . My chu trong nhat den to chuc Al-Qaeda, con cac quoc gia khac lai chu y toi quan khung bo trong lanh tho cua minh (nhu Philippines voi nhom Abu Sayyaf).

Xung dot van minh

Nguy co xung dot van minh dang ton tai. Thai do cua cong dong quoc te doi voi tham hoa 11/9 va phan ung cua My sau su kien nay da chung to nhu vay. Chinh phu va nhan dan cac nuoc phuong Tay deu hoan toan thong cam va to ra ung ho cuoc chien cua Washington. My cung co chung nen van hoa Anglo voi nhung quoc gia dong minh hien nay la Anh, Canada va Australia. Ngoai ra, Phap, Duc, va cac nuoc chau Au khac cung tan thanh hanh dong cua Nha Trang. Ho deu coi cuoc tan cong vao nuoc My hoi nam ngoai cung nhu danh vao chinh ban than minh, dien hinh la mot tieu de tren to bao noi tieng Le Monde: Chung ta deu la nguoi My! Va tuyen bo cua nhung nguoi dan o thu do Berlin (Duc) nhac lai loi cuu tong thong My Kennedy “Chung ta deu la nguoi New York”. Cac dai gia khac khong thuoc phuong Tay va van minh Hoi giao nhu Nga, Trung Quoc, An Do va Nhat Ban cung bay to su dong cam va ung ho voi My.

Cac chien binh Hoi giao luon san sang tham gia thanh chien.
Cac chien binh Hoi giao luon san sang tham gia thanh chien.

Phan lon cac chinh phu Hoi giao deu len an nhung vu tan cong khung bo, va lo lang truoc moi hiem hoa cua cac nhom Hoi giao cuc doan. Tuy vay, chi co Uzbekistan, Pakistan va Tho Nhi Ky truc tiep tan thanh cach xu su cua My. Trong the gioi Arap, cung chi Jordan va Ai Cap huong ung loi keu goi cua Washington. Tai cac nuoc dao Hoi, rat nhieu dan phan doi hanh dong quan su cua My. Neu Nha Trang va cac dong minh cang keo dai bien phap bao luc thi tin do dao Hoi cang phan no. Co the noi vu 11/9 da tao nen mot phuong Tay doan ket. Con neu su tra thu cua My keo dai, Hoi giao nhieu kha nang se tro thanh mot khoi thong nhat.

Thoi dai chien tranh Hoi giao se ket thuc khi cac yeu to tren thay doi hoac bi thay doi. Den nhung the he tuong lai, su phat trien cua dao Hoi co the se giam di nhu o Iran hien nay. Thai do bat binh va long cam ghet cua giao dan Hoi voi phuong Tay co the se bot dan khi My thay doi chinh sach doi voi Israel. Tuy nhien, ve lau dai, can cai thien dieu kien kinh te xa hoi va chinh tri o cac quoc gia dao Hoi. Chinh phu nao khong dap ung duoc nhung nhu cau thiet yeu cua nhan dan va ap buc tu do cua ho, se tu chuoc lay tai hoa. Co kha nang trong nhung nam toi, moi bat hoa giua cac cong dong Hoi giao van chua duoc giai quyet xong, nhung tinh trang "nhan khau" cua dao Hoi se lac quan hon. Ty le sinh o nhieu nuoc dao Hoi da giam, vi du nhu vung ban dao Balkans. Vao nhung nam 2020, so dan Hoi giao tre se it di. Den mot luc nao do, chien tranh Hoi giao se di vao lich su va mot loai hinh bao luc khac lai xuat hien trong the gioi loai nguoi.

Tu Dat (theo Newsweek)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: tien bo khoa hoc ky thuat, tin do hoi giao, nen van minh, The ky 21, lien quan den, thien nien ky, chien tranh, dao hoi, the gioi, xung dot, khung bo, phuong tay, dan, vu, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thế kỷ 21 - thời đại của chiến tranh Hồi giáo

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thế kỷ 21 - thời đại của chiến tranh Hồi giáo bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin The ky 21 thoi dai cua chien tranh Hoi giao

Nhan xet, hay lien he ve tin The ky 21 thoi dai cua chien tranh Hoi giao co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet The ky 21 thoi dai cua chien tranh Hoi giao de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0