Thanh Troy huyen thoai hay su that

Tags: Ai Cap, Hy Lap, Bac My, Brad Pitt, nha khao co hoc, Cuoc chien thanh Troy, thanh pho co dai, cuoc chien tranh, su ton tai, thien su thi, khong phai la, huyen thoai, su that, thuc su, nguoi


Thanh Troy co thuc su ton tai hay khong? Cuoc chien va con ngua khong lo thanh Troy la huyen thoai hay la mot thuc te lich su? Khi bo phim Troy do tai tu Brad Pitt thu vai chinh dang lam mua lam gio tren khap cac rap o Bac My, gioi khao co hoc va su gia cung khong dung ngoai cuoc: Ho di tim su that ve thanh pho co dai va thien su thi duoc lay lam de tai cho bo phim.

Thanh Troy, huyen thoai hay su that?

Thanh Troy huyen thoai hay su that

Brat Pitt trong phim Troy.

Theo su thi Iliad cua Hy Lap, hoang tu Paris thanh Troy da "nang" mat nang Helen xinh dep tuyet tran tu tay vua Hy Lap Menelaus chong nang. Vi hanh dong nay ma hai nuoc von giao hao voi nhau bong noi can qua, va cuoi cung nguoi anh hung Achilles da dan doan quan Hy Lap sang vay ham thanh Troy de "rua moi quoc nhuc". Theo truyen thuyet, nha tho Homer viet thien su thi nay vao khoang the ky VIII - IX truoc CN, sau cuoc chien tranh khoang vai tram nam. Phan lon tac pham, tu nhan vat cho den dien bien, deu mang nang mau sac huyen thoai. Hon nua, khong co mot bang chung nao ve su ton tai cua ca Achilles lan Helen.

Tuy nhien, rat nhieu hoc gia lai khang dinh: Ban than thanh Troy khong phai la mot san pham cua tri tuong tuong ma la mot thanh pho co that, va cuoc chien tranh o day cung dam mau nhu bao cuoc chien tranh khac. Tham chi, cac nha khao co hoc tham gia tim kiem su that ve tac pham huyen thoai cua Homer cho rang cuoc chien thanh Troy la ca mot qua trinh chu khong chi don thuan la mot su kien. Eric Cline, nha su hoc kiem khao co hoc tai DH George Washington (My), cho biet: "Chung toi co du bang chung van ban va khao co de chung minh rang cuoc chien thanh Troy da thuc su dien ra, va Homer da chon lay mot vai su kien trong day de sang tao thanh mot truong thien tieu thuyet keo dai trong muoi nam."

"Ung cu vien" cho thanh Troy

Nam 1870, Heinrich Schliemann da tien hanh khai quat di chi Hisarlik tai mien Tay Bac Tho Nhi Ky, noi duoc cho la thanh Troy co xua. Tay tham hiem nguoi Duc ranh manh da vo het cong kham pha Hisarlik ve cho minh, mac du khi dao boi khu vuc nay, han chi thua hanh chi thi cua nha khao co hoc nguoi Anh Frank Calvert ma thoi.

Di chi Hisarlik bao gom chin thanh pho nam chong len nhau, o giua la mot khu thanh nam lot giua mot thi tran dong duc, xung quanh co thanh cao bao ve. Hao huc tim kiem nhung kho bau huyen thoai cua thanh Troy, Schliemann xoi tung het ca len de den duoc thanh pho thu hai va tim duoc thu ma han nghi la do trang suc cua Helen. Thuc ra, tuoi cua so do trang suc nay con xua hon thoi gian ma Homer mo ta den... 1.000 nam. Den tan hom nay, cac nha khao co hoc moi co bang chung de ket luan rang hai thanh pho co thu sau va thu bay tai Hisarlik la nhung "ung cu vien" sang gia nhat cho thanh Troy huyen thoai.

Dep ruc ro va manh me, thanh pho so sau trong giong nhu thanh Troy cua Homer. Van de o day la nguyen nhan khien toa thanh nay bi sup do vao nam 1250 truoc CN lai khong phai la chien tranh, ma la vi... dong dat! Theo Illiad, nguoi Hy Lap chiem toa thanh bang cach nap trong mot con ngua khong lo ma ho tang cho nguoi dan thanh Troy. Con ngua thanh Troy chac han la bieu tuong cho Poseidon, vi than cai quan bien ca va dong dat co nhieu moi lien he voi loai ngua. Cline cho biet: "Co le Homer cung biet rang toa thanh ma minh mo ta da bi dong dat pha huy. Nhung day khong phai la mot cai ket hay danh cho mot truong thien tieu thuyet hoanh trang nhu Illiad, vi the ong da nghi ra chi tiet con ngua thanh Troy."

Nguoc lai, thanh pho co thu bay tai di chi Hisarlik lai mang day dau tich bi vay ham va pha huy trong cuoc chien tranh nam 1175 truoc CN - gioi khao co hoc tham chi con tim thay ca dau mui ten tren duong pho. Tuy nhien, ban than thanh pho nay lai khong lon nhu Homer mo ta. Cline noi: "Co the Homer da ket hop chi tiet cua thanh Troy 6 va su tan pha cua thanh Troy 7, sau do nhap ca hai vao trong mot cuoc chien tranh muoi nam."

Va nhung gia thuyet...

Neu thuc su nam tai di chi Hisarlik, vao cuoi thoi ky do dong, thanh Troy chac han la mot phan thuong quy gia cho bat cu vi vua nao them khat quyen luc. Nam tren cua ngo vao bien Den, thanh Troy la mot trong nhung dau moi giao thong quoc te quan trong. De che Mycenae cua Hy Lap nam o phia Tay, de che Hittite trai dai tu Mesopotamia toi Syria nam o phia Dong. Nen tang cho su phon thinh cua thanh Troy nam o tien thue thu cua nhung nguoi di bien muon vao bien Den. Cline cho biet: "Neu nguoi Mycenae ma lay duoc Troy thi qua la mot mon hoi. Cuoc chien tranh nay chac han cung da no ra vi nhung ly do thong thuong: loi nhuan kinh te, long tham, vinh quang, lanh tho va kiem soat cac tuyen duong thuong mai."

Nhung cung co kha nang nguoi Hy Lap khong he danh thanh Troy - thu pham co the la cac dan toc mien bien khac it noi tieng hon. Khoi su tu vung dat thuoc Italia ngay nay, cac dan toc nay da tran qua Dia Trung Hai tu phia tay sang phia dong. Theo nhung van tu tim thay duoc o Ai Cap, ho da di qua thanh Troy vao thoi diem dien ra cuoc chien Troy, khoang nam 1200 truoc CN.

Ngoai ra, con co mot gia thuyet khac: Cac van ban co cua nguoi Hittite cho biet da no ra mot cuoc xung dot lien mien keo dai trong suot 200 nam giua de che Hittite va lien minh noi loan, trong do co Troy. Nguoi Mycenae cua Hy Lap da thuc su lien ket voi nguoi Troy de chong lai nguoi Hittite. Cac nha khao co hoc da tim thay binh gom Mycenae tai Troy 6, cho thay rang hai nuoc da tung "bat tay" voi nhau.

Thanh Troy huyen thoai hay su that

Phai chang nguoi dep Helen la nguyen nhan cua cuoc chien thanh Troy?

Hau het cac nha khao co hoc deu dong y rang cach giai thich it can cu nhat la cuoc chien thanh Troy no ra chi vi nang Helen, ma theo Homer la nguoi phu nu dep nhat the gioi. Tuy nhien, trong lich su da tung co tien le: Chien tranh no ra khi mot vi vua bi doi xu bat cong. Vao the ky XIV truoc CN, vua Hittite nhan duoc mot buc thu tu hoang hau Ai Cap, noi rang chong ba vua chet va hoi xem ong co dong y cho con trai cuoi ba ta hay khong. Vua Hittite dong y va phai mot nguoi con trai sang; tuy nhien tren duong sang Ai Cap thi vi hoang tu nay bi giet. Nghi ngo rang con trai minh bi nguoi Ai Cap giet, vua Hittite phat dong chien tranh danh lai nguoi Ai Cap. Cline giai thich: "Neu nguoi Hittite va nguoi Ai Cap co the gay chien vi mot hoang tu thi tai sao sau day chua day 100 nam, nguoi Mycenae va nguoi Troy lai khong the danh nhau vi hoang hau bi bat coc? Co the nguyen nhan thuc su khong phai nhu vay, nhung vao thoi diem hien nay chung toi chua co bat cu mot du lieu nao de tim ra dich xac nguyen nhan ca."

Chi co mot dieu ro rang: Do la cuoc chien da cham dut mot thoi dai, nhung de lai cho hau the mot huyen thoai. Va doi voi chung ta ngay nay, con co ca mot... bo phim dang dung dau bang ve doanh thu o Bac My!

Khanh Ha (Theo National Geographic)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Ai Cap, Hy Lap, Bac My, Brad Pitt, nha khao co hoc, Cuoc chien thanh Troy, thanh pho co dai, cuoc chien tranh, su ton tai, thien su thi, khong phai la, huyen thoai, su that, thuc su, nguoi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thành Troy - huyền thoại hay sự thật?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thành Troy - huyền thoại hay sự thật? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Thanh Troy huyen thoai hay su that

Nhan xet, hay lien he ve tin Thanh Troy huyen thoai hay su that co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Thanh Troy huyen thoai hay su that de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0