Song than va nhung tham hoa thien nhien

Tags: Trung Quoc, chuyen gia danh gia, so nguoi chet, song than, tham hoa, thien nhien, lich su, dong dat, su kien, nam, nhat, tran, lam, bao


Nhung ngoi nha kien co o Aceh, Indonesia cung bi song than lam sap.
Nhung ngoi nha kien co o Aceh, Indonesia cung bi song than lam sap ngay 26/12.

Tran song than hom 26/12 tai chau A duoc cac chuyen gia danh gia la tham hoa thien nhien toi te nhat trong lich su duong dai. Con so nguoi chet trong su kien nay van chua dung lai va chac chan no se tro thanh mot ky luc dau buon moi cua nhan loai.

Theo sach ky luc Guinness, tran song than lam chet nhieu nguoi nhat xay ra ngay 15/6/1896 khi 27.000 nguoi bi nhan chim xuong bien sau mot tran dong dat ngoai khoi Nhat Ban. Nhung nguoi xau so dang tham gia mot le hoi ton giao thi ngon song cao toi 23 met ap vao bo va moi thu chi xay ra trong mot vai phut.

Nhung nhieu tai lieu khac lai mieu ta ve mot tham hoa song than khung khiep hon xay ra ngay 27/8/1883 tai Indonesia. Nhung tran song cao ngat xuat hien sau khi nui lua Krakatau phun trao du doi da cuop di sinh mang cua 36.000 nguoi tren bo bien Java va Sumatra.

Nui lua Krakatau phun nam 1883.
Nui lua Krakatau phun nam 1883.

Trong nhung nam gan day tren the gioi cung xay ra nhieu vu song than ma con so nguoi chet len toi hang nghin. Gan day nhat la su kien tai Papua New Guinea ngay 17/7/1998, song than lam 2.100 nguoi chet. Truoc do, ngay16/8/1976 song than tai vinh Moro cua Philippines cung lam thiet mang khoang 5.000 nguoi.

Ben canh song than, lich su nhan loai con phai chung kien nhieu dang tham hoa thien nhien khac cung kha nang giet chet hang nghin nguoi chi trong thoi gian ngan. Mot trong nhung su kien duoc nhac den nhieu nhat trong nhung nam gan day la con bao mang ten Mitch tan pha phan lon dat nuoc Honduras va Nicaragua o vung Trung My nam 1998. Uoc tinh co hon 10.000 nguoi chet va 2 trieu nguoi mat nha cua trong su kien nay.

Bao Mitcha tran vao Honduras nam 1998.
Bao Mitcha tran vao Honduras nam 1998.

Nhung suc huy diet cua con bao Mitch van chua tham vao dau so voi tham hoa tai Bangladesh nam 1970. Mot con gio xoay khung khiep chay voi toc do 230km/h kem theo song lon da cuon phang tat ca nhung ngoi lang tren duong no di chuyen. Tong cong co toi 500.000 nguoi thiet mang trong su kien nay.

Ngoai song than va bao loc thi dong dat cung la loai tham hoa thien nhien co kha nang cuop di sinh mang nhieu nguoi mot luc. Tran dong dat khung khiep nhat duoc ghi nhan trong the ky 20 xay ra tai thanh pho Duong Son, thuoc tinh Ha Bac cua Trung Quoc nam 1976. Con dia chan manh 8,3 do richter nay gan nhu san bang toan bo thanh pho dong duc o mien dong bac. Bac Kinh thong bao con so nguoi chet trong dong dat la 250.000, nhung mot so nguon tin khac khang dinh so nguoi chet len toi 750.000.

Mot khach san tai Duong Son sau dong dat nam 1976.
Mot khach san tai Duong Son sau dong dat nam 1976.

Nhung day chua phai la vu dong dat gay thiet hai lon nhat trong lich su Trung Quoc. Con dia chan tren dien rong tai hai tinh Son Tay va Ha Nam nam 1556 da lam chet hon 800.000 nguoi mot luc. Con tham hoa thien nhien khung khiep so mot tai Trung Quoc duoc con ghi lai trong lich su la vu vo de song Hoang Ha vao doi nha Thanh nam 1887, lam chet chung 900.000 nguoi. Day cung duoc coi la mot trong nhung tran lut dam mau nhat trong lich su nhan loai tinh den thoi diem nay.

Ben canh do, su thuc day cua nhung ngon nui lua khong lo cung la mot dang tham hoa thien nhien co the gay ra nhung thiet hai nam ngoai suc tuong tuong cua con nguoi. Trong do noi tieng la vu nui lua Tambora tren dao Sumbawa cua Indonesia phun nam 1815 lam hon 90.000 nguoi chet. Mot lop dung nham va tro bui day da bao phu gan nhu toan bo hon dao, huy diet hoat dong song cua nguoi dia phuong.

Ngoai song than, dong dat, bao lu, nui lua thi gio mua, bao tuyet, chay rung, tuyet lo, dat chuoi va han han cung duoc con nguoi xep vao hang tham hoa thien nhien. Tran gio mua gay thiet hai lon nhat trong lich su xay ra tai Thai Lan keo dai trong 3 thang cua nam 1983 lam hon 10.000 nguoi chet. Con tran lo dat khung khiep nhat tinh den nay la tai Peru nam 1970, giet chet hon 18.000 nguoi o thanh pho Yungay.

Dinh Chinh (theo BBC, AP, AFP)

Viet Bao

Tìm hiểu: Trung Quoc, chuyen gia danh gia, so nguoi chet, song than, tham hoa, thien nhien, lich su, dong dat, su kien, nam, nhat, tran, lam, bao

Chu de lien quan: Song than va nhung tham hoa thien nhien

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Sóng thần và những thảm hoạ thiên nhiên

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Sóng thần và những thảm hoạ thiên nhiên bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Song than va nhung tham hoa thien nhien

Nhan xet, hay lien he ve tin Song than va nhung tham hoa thien nhien co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Song than va nhung tham hoa thien nhien de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0