Nuoc My nam 2008 sung va bo

Lan dau tien bao ve du chi ngan sach truoc mot Nghi vien doi lap, Tong thong Bush van uu tien quan su hon cac van de xa hoi, uu tien sung hon bo.

Ong Bush thuyet trinh bao ve du chi ngan sach truoc Nghi vien

Them nhieu sung hon nua!

Hom thu hai tuan vua qua, ong Bush da thuyet trinh du thao ngan sach nam 2008, nam cuoi cung cua nhiem ky tong thong thu hai cua ong Bush truoc Nghi vien My. Cung nhu ban Thong diep Lien bang 2007, day la lan dau tien ong Bush bao ve du chi ngan sach cua Nha Trang truoc mot Nghi vien doi lap.

Cho du o vi the kho khan, cung nhu trong Thong diep Lien bang, ban du chi ngan sach nam 2008 cua ong Bush mot lan nua khang dinh uu tien cua Nha Trang cho linh vuc quan su hon la cho cac van de xa hoi.

Trong tong so du tru ngan sach 2902 ty USD, trong tam uu tien cua chinh quyen Washington van la chi tieu quan su. Dieu do co nghia la cac chi tieu cho cac chuong trinh xa hoi se bi cat giam. Trong khi du chi ngan sach nam 2008 se tang 1%, muc tang cho hoat dong cua Lau nam goc se la 49 ty USD tuc 11,3%. Voi du chi nay, ngan sach cua Lau nam goc se dat muc 481,4 ty USD, dua tong chi cho linh vuc quan su cua My dat muc 623 ty USD, tuc vao khoang gan 4% GDP, tang 10,5% so voi nam 2006.

Lan dau tien chi phi cho “cuoc chien chong khung bo” duoc ghi nhan nhu la mot khoan chi doc lap trong du toan ngan sach cua My chu khong phai la mot khoan chi ngoai le bo sung. Theo ban du tru ngan sach moi duoc ong Bush trinh bay hom thu hai, tong so tien My se chi cho cuoc chien chong khung bo nam 2008, chu yeu o Iraq va Afghanistan se la 141,4 ty USD.

Tong chi phi cho cac hoat dong quan su cua My o Iraq va Afghanistan cho den nam tai khoa 2009 se la 285,1 ty USD. Trong nam nay, chinh quyen Bush du dinh chi cho cac hoat dong quan su nay 70 ty USD va trong nam 2008 la 93,4 ty USD. Trong tong so cac khoan chi do, phan danh cho cac hoat dong quan su o Afghanistan se la 12 ty USD, so con lai se chi danh cho cac hoat dong quan su cua My o Iraq. Voi nhung du toan do, den cuoi nam 2008, tong chi phi cua My cho cuoc chien tranh o Iraq se ngang bang voi chi phi ma My da do vao cuoc chien tranh o Viet Nam trong the ky truoc, o muc 661,9 ty USD so voi 660 ty USD.

Theo cac nha phan tich, xu huong tang chi phi cho linh vuc quan su da la xu huong chinh trong bieu do ngan sach hang nam cua My ke tu khi ong Bush len nam quyen. Dieu nay cang khang dinh lap luan cho rang co mot moi lien he dac biet giua nhung nguoi nam quyen hien nay o Nha Trang va cac to hop cong nghiep quan su My.

Chinh cac to hop cong nghiep quan su va quoc phong hung manh da ung ho dang Cong hoa trong cac ky tranh cu gan day nhat va tat nhien phan banh nhieu nhat trong chi tieu cua chinh quyen se thuoc ve ho. Thong ke qua hai nhiem ky cua ong Bush cho thay, ke tu khi len nam quyen nam 2001, ong Bush da tang chi phi quan su My len 62%. Dac biet la muc chi cho quan su hien nay da vuot cho muc chi cho an ninh noi dia My, moi quan tam hang dau cua cu tri My cung nhu cua dang Dan chu doi lap dang nam quyen o Nghi vien.

Cho du ngan sach thuc te tang lien tuc, Nha Trang va nhung nguoi ung ho van cho rang, chi tieu quan su cua My hien nay la o muc chap nhan duoc. Nguoi ta lap luan rang chi phi gia tang gan day la do cac chien dich quan su ma My dang thuc thi o ben ngoai nuoc My va nhung chien dich do se ket thuc trong thoi gian toi khi ma My se gianh chien thang o Afghanistan va Iraq.

Hon nua, gia tang ngan sach quoc phong trong nhung nam qua cung mot phan do lam phat. Trong khi do, neu xet o con so tuong doi, ty le ngan sach quoc phong van o muc duoi 4% GDP, con xa so voi muc 9,5% vao dinh diem cuoc chien tranh cua My o Viet Nam hay so voi muc 5,8% vao thoi diem cuoi cuoc chien tranh lanh.

Phan chia "mieng banh ngan sach" cho sung hay bo? Anh: msnbc.com

Va bo se it hon

Nha Trang cung lap luan rang, viec tang ngan sach cho hoat dong quan su nam 2008 mot phan la do viec gia tang quan so thuong truc cua luc quan (tu 482400 len 547000) va cua hai quan (175000 len 202000) tu nay den nam 2012 va mot phan khac la do chuong trinh tai co cau cac luc luong quan doi (khoang 7,5 ty USD) hoac chuong trinh tang cuong kha nang chien dau cua cac luc luong dac biet (6,2 ty USD).

Tuy nhien, voi muc tang chung cua du toan ngan sach la 1%, viec danh uu tien cho linh vuc quan su lai dong nghia voi viec phai cat giam ngan sach cho cac chinh sach khac, dac biet trong linh vuc tao viec lam moi va an sinh xa hoi.

Ngay sau khi ban du thao ngan sach nam 2008 duoc cong bo da co nhung phan ung chinh tu trong gioi quan su My khi mot loat cac chuong trinh quan su khong trong diem da bi cat giam kinh phi nhu chuong trinh ve tinh cong nghe cao Tsat, chuong trinh tai trang bi may bay chien dau the he moi cho khong quan va hai quan My...

Cung o tren linh vuc an ninh, do chinh quyen Bush dat trong tam vao cuoc chien chong khung bo toan cau ma uu tien la cuoc chien o Iraq va Afghanistan, ngan sach danh cho an ninh noi dia, linh vuc uu tien cua dang Dan chu cung khong duoc dap ung. Ban du tru ngan sach cua ong Bush chi du chi cho an ninh noi dia 58,3 ty USD, thap hon 21 ty USD nhu du kien trong Chuong trinh tang cuong an ninh hang khong va kiem soat cac cang container do dang Dan chu de xuong.

Nhung khac biet lon nhat giua Washington va dang Dan chu trong du toan ngan sach la tren linh vuc xa hoi. Dang Dan chu da chi trich ong Bush hi sinh loi ich cua cu tri My, nhung nguoi dang dong thue cho chinh quyen, khi qua chu trong vao cuoc chien chong khung bo ma dung hon la cuoc chien o Afghanistan va Iraq. Noi mot cach vi von, Nha Trang da chon sung thay vi chon bo cho cu tri My.

Ve viec lam, du toan ngan sach 2008 cua ong Bush du kien se tao ra 40.000 viec lam moi trong nam tai khoa. Nhung phan lon nhung vi tri nay se o trong linh vuc an ninh va chong khung bo trong khi do, theo to Washington Post, se it nhat co 5.000 cong chuc trong linh vuc nong nghiep se bi mat viec lam do cat giam ngan sach.

Trong linh vuc bao hiem va an sinh xa hoi, cho du co nhung loi le xoa diu duoc dua ra trong ban Thong diep Lien bang, ong Bush du dinh se cat giam 100 ty USD ngan sach danh cho cac quy bao hiem nhu Quy tro giup nguoi tan tat va nguoi ve huu Medicare (voi hon 40 trieu nguoi dang huong loi), Quy tro giup y te cho nhung nguoi it duoc uu dai Medicaid...

Theo ong Bush, viec cat giam nay la can thiet trong boi canh ong dang huong toi can bang ngan sach va tham chi la mot muc thang du dang ke vao nam 2012. Dieu nghich ly la trong khi huong toi can bang ngan sach, ong Bush lai van kien dinh trong viec gia tang chi phi cho chien tranh va quan doi, dong thoi khong nhan nhuong truoc doi hoi cham dut cat giam thue thu nhap, dac biet la thue danh vao tang lop co thu nhap cao va vao cac hoat dong thu loi tu dau khi. Chinh vi vay, gio day, nhung nguoi it duoc uu dai nhat trong xa hoi My, nhung nguoi thu nhap thap, nghi huu se phai ganh chiu them phi ton cua can can ngan sach nay.

Ong Bush du dinh se tiep tuc keo dai chinh sach giam thue thu nhap duoc thong qua trong cac nam 2001 va 2003. Ong cho rang day la dieu khong the dao nguoc va no se khong ngan can viec ngan sach My se duoc can bang vao nam 2012. Trong khi do, dang Dan chu cho rang chinh sach cat giam thue cua ong Bush da lam hut thu ngan sach cua My hon 1.000 ty USD tu nam 2001 den nay.

Trong tinh the cua mot Tong thong vit que, nhieu nguoi cho rang ong Bush se gap nhieu kho khan trong viec thong qua du thao ngan sach nam 2008. Nhung tren thuc te, ong da rat kheo leo day qua bong sang san cua nhung nghi si dang Dan chu. Trong nam then chot cua ky bau cu Tong thong 2008, dang Dan chu kho long tu choi khoan ngan sach tang them danh cho quan doi My dang hoat dong o Iraq va Afghanistan vi neu lam nhu vay ho se bi len an la bo roi cac binh si My tren chien truong.

Hon nua, dang Dan chu duong nhu chua tim duoc tieng noi chung va chua co mot du an phan bien thuyet phuc dac biet la truoc yeu cau nhanh chong tai lap can bang ngan sach va cung nhu mot doi hoi cham dut chinh sach giam thue thu nhap cho tang lop co thu nhap cao.

Giua sung va bo, nam bau cu Tong thong 2008 o My se tiep tuc cuoc tranh luan nhu chua bao gio ket thuc cua chinh truong My. Chi co mot dieu chac chan rang du la sung hay bo, do van chinh la tien cua cac cu tri My. Va khi tieng sung cua nguoi My con no o Iraq va o nhung noi khac thi mau cua con cai cac cu tri My van tiep tuc do xuong. Mot con so nho de minh hoa cho ket luan nay: tinh tu khi My bat dau tan cong Iraq den dau thang 2 nay da co 3.155 linh My thiet mang va 23.417 nguoi khac bi thuong (tinh den 09/02/2007).

• Hong Ha