Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau

Tags: Trung Quoc, Edmund Backhouse, Bac Kinh, Lao Phat, Tu Hy Thai Hau, Quan he dong tinh, nguoi dan ong, moi quan he, dac biet la, nguoi phuong tay, anh quoc, nguoi tinh, mot nguoi, minh


Suot 6 nam troi, mot thanh nien Anh quoc da thuong xuyen ra vao cung cam cua Tu Hy, phuc vu chan goi cho vi thai hau tuoi 70.


Bat dau tu nam 2008, khi cac nha lich su quyet dinh lat lai bi su trieu Thanh, nguoi ta da nghe phong thanh chuyen Tu Hy, vi Thai hau quyen uy va noi tieng dam loan, co mot moi tinh “hoi xuan” bi an voi mot nguoi dan ong den tu Anh quoc. Vao thoi diem do, ba thai hau tai tieng da o tuoi “that thap co lai hy”.
Gan day, khi cuon tu truyen cua chinh “nguoi tinh Anh quoc” bi an duoc xuat ban thi nguoi ta moi te ngua ra rang, hoa ra, trong chon cam cung, chang co dieu gi la khong the…

Tu cuon tu truyen gay tranh cai...

Thang 4 vua roi, cuon tu truyen “Thai hau va toi” cua Edmund Backhouse xuat ban cung luc voi hai thu tieng tai Anh va Hong Kong, ngay lap tuc gay cu soc. Toan bo cuon sach cua Edmund tran ngap nhung chuyen tham cung bi su Thanh trieu, dac biet la nhung chuyen nam nu phong luu voi nhan vat chinh khong ai khac, chinh la Thai hau Tu Hy. Edmund khang dinh rang, ong da co mot moi tinh bi an keo dai  toi 6 nam voi vi “nu hoang” trieu Thanh. 

Tu Hy la mot trong nhung nhan vat gay ra nhieu tranh cai nhat trong lich su Trung Quoc.  Trong con mat cua nhieu nguoi, ba ta bung da hep hoi, ban nuoc cau vinh, lai xa hoa, tan bao, cay nghiet va vo tinh. Tuy nhien, chua ai tung ke ve doi song goi chan cua vi nu hoang nay mot cach chi tiet va ti mi nhu Edmund Backhouse. Va cung vi le ay ma cuon sach gay ra tranh cai, dac biet la tu phia cac su gia Trung Quoc.

Nhieu nguoi cho rang, nhung gi ma Edmund ke la thuc va co gia tri boi le ong co moi quan he gan gui voi tang lop cao trong xa hoi trieu Thanh luc bay gio. Con chuyen Edmund co quan he dac biet voi thai hau cung chang co gi la la. Mot so nguoi khac lai cho rang cuon tu truyen la bia dat nham thoa man su to mo cua nguoi phuong Tay ve nhung cau chuyen tham cung bi su o Trung Quoc ma thoi.


Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau
Bia cuon sach gay tranh cai.

Edmund Backhouse sinh nam 1873 tai Anh quoc, trong gia toc Quaker vo cung hien hach. Nam 26 tuoi, ong den Bac Kinh. Nho thong thao ca tieng Han, tieng Man lan tieng Mong Co, Edmund duoc vao lam cong tac dich thuat cho bao The Times va Bo Ngoai giao Anh quoc dat tai Bac Kinh. Nam 30 tuoi, trieu dinh nha Thanh moi ong lam giao su phap luat va van hoc tai Dai hoc Bac Kinh. Mot nam sau, Edmund tro thanh chuyen vien cua So Ngoai vu Anh quoc. Nam 1918 ong duoc Hoang gia Anh trao tang danh hieu Nam tuoc. Tuy nhien, hau het phan doi cua Edmund song tai Bac Kinh.

Trong hoi uc cua nhung nguoi ban Edmund, ong la mot nguoi tinh tinh rat co quai, lam nhung gi minh muon, noi nang on hoa, duoc nhieu nguoi men. Bat cu ai tung tiep xuc voi Edmund deu noi ong la nguoi co tai an noi, thu phuc nhan tam. Tuy nhien, Edmund dong thoi cung la mot “an si”.

Trong 45 nam song tai Bac Kinh, Edmund tranh xa khu vuc su quan ngoai quoc, khong mac theo kieu Anh ma mac giong nhu nguoi Trung Quoc. Dieu dac biet la Edmund luon tim moi cach de tranh tiep xuc voi nguoi phuong Tay. Tham chi, moi lan muon den mot noi nao do, Edmund lai sai nguoi hau di truoc “tham thinh”, mot khi chac chan rang khong co nguoi phuong Tay moi bat dau xuat phat.

Ban than Edmund Backhouse la mot nguoi song tinh luyen ai. Ngoai moi quan he khac gioi, ong con co xu huong quan he dong tinh nam. Truoc khi sang Trung Quoc va song nhu mot “ke an dat”, Edmund tung noi tieng vi "yeu" nhieu nguoi dan ong noi tieng nhu Lord Rosebery, tung la thu tuong nuoc Anh, hay Oscar Wilde, nha van noi tieng Ireland.

Nam 1895, Oscar Wilde bi cao buoc “cung nhung nguoi dan ong khac lam chuyen thuong phong bai tuc” va bi ket an tu hinh. Edmund da bon ba khap noi de minh oan cho Oscar Wilde. Co le su khac nghiet cua phuong Tay doi voi moi quan he dong tinh nam luc bay gio la ly do khien Edmund lua chon manh dat Trung Quoc lam noi “an doi o kiep” suot phan doi con lai.
Thang 01/1944, Edmund Backhouse qua doi tai Bac Kinh o tuoi 71. Mot nam truoc khi mat, duoc su giup do cua mot nguoi ban la bac si R. Hoeppli, nguoi Thuy Si, Edmund da viet hai cuon hoi ky “Nhung ngay troi qua” va “Thai hau va toi”. Hoeppli  la nguoi bien tap nhung khong muon cho xuat ban khi minh con song.

Tinh thong Han hoc, “Thai hau va toi” khong phai la cuon sach duy nhat Edmund Backhouse viet ve Trung Quoc. Nam 1910, ong cong tac voi J.O.P. Bland, ky gia bao The Times, viet cuon “Trung Quoc duoi ach thong tri cua thai hau”, sau khi xuat ban tung noi tieng the gioi. It lau sau, ong lai cung J.O.P. Bland viet tac “Hoi uc ve cung dinh Bac Kinh” rat duoc ca ngoi.



Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau
Edmund Backhouse.

Cho toi tan nam 1973 khi R. Hoeppi tu tran, mot nguoi ban than cua ong mang hai tac pham nay den thu vien Bodleian cua Dai hoc Oxford, noi sinh thoi Edmund thuong hay lui toi. Truoc khi mat, bac si R. Hoeppi cung tung sao luc tac pham do thanh nhieu ban gui cho Vien Bao tang Anh quoc, thu vien Dai hoc Harvard.

Va mai 67 nam sau khi Emund qua doi, tac pham “Thai hau va toi” moi duoc xuat ban cung luc bang ca hai thu tieng, Anh va Trung Quoc. Do cung la luc chuyen tinh bi mat cua vi “nu hoang” Trung Quoc voi nguoi tinh ben kia dai duong Edmund Backhouse duoc he lo.

... den moi tinh bi an voi thai hau

Trong cuon tu truyen cua minh, Edmund Backhouse noi rang, moi quan he dac biet giua minh va Tu Hy bat dau vao nam 1902, hai nam truoc khi ong chinh thuc tro thanh mot chuyen vien So Ngoai vu Anh quoc. Luc bay gio, trong thanh Bac Kinh co mot phong tam cong cong goi la “Tan Tinh”. Thuc chat day la chon lam an cua bon “diem duc” tra hinh, cac vuong cong quy toc thuong xuyen lui toi.
Tuy moi toi Bac Kinh chua day ba nam nhung ban tinh hieu ky, ban than Edmund cung la dong tinh nam nen phong tam Tan Tinh la chon vieng tham thuong xuyen cua vi nam tuoc Anh quoc. Lan do, khi Edmund dang “may mua” voi mot nhung nguoi dan ong tai phong tam Tan Tinh thi Tu Hy cai trang thanh nam gioi dot ngot xuat hien. Moi nguoi so xanh mat.  “Lao Phat gia” nhin nhung ke dan ong dang tran nhu nhong truoc mat minh, on ton noi: “Ta den day khong phai la de thuc hien le nghi ma muon mo mang tam mat. Ta muon xem hai ke dan ong lam cach nao de lam tinh voi nhau duoc. Cac nguoi, it nhat la vai nguoi trong so cac nguoi hay bieu dien that tot de ta xem…”.

Nhung nguoi dan ong co mat tai day khong the khong bieu dien. Sau khi xem chan che, “Lao Phat gia” ban cho moi "dien vien phim cap ba" mot tram lang bac lam phan thuong. Cung trong buoi “bieu dien” ay, vi thai hau da de y chang trai “mat xanh, mui lo” khoe manh, khoi ngo den tu nuoc Anh. Ngay trong buoi toi hom do, ong nhan duoc “mat lenh” cua thai hau vao cung de “phuc vu” ba. Cung tu do, Edmund bat dau moi quan he dac biet voi thai hau Tu Hy, tro thanh nguoi tinh “xuyen bien gioi” duy nhat trong cuoc doi vi thai hau tai tieng nay.

Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau
Tu Hy thai hau.

Phan lon cuon sach cua Edmund Backhouse ke ve nhung lan gap go va “may mua” voi Tu Hy va qua do tiet lo nhung bi mat chua bao gio duoc nhac toi ve vi thai hau nhieu tai tieng. Edmund ke lai rang, vi biet minh la mot nguoi song tinh luyen ai nen moi lan duoc dua vao cung phuc vu thai hau, thao giam Ly Lien Anh lai dua cho ong uong mot loai “xuan duoc” dac biet duoc dieu che trong cung giup ong khoe manh va phan chan hon. Nhung luc "may mua" cao hung, “Lao Phat gia” thuong noi nhung loi tuc tiu va dam dang. Ba con doi ong noi chuyen ve nhung tu the lam tinh khac nhau…
Ong viet: “Tu Hy Thai hau mac du da gan buoc sang tuoi 70 nhung van co mot khuon mat sang dep va tre trung. Voc dang ba thon nho, duyen dang, doi ban tay voi nhung ngon thon dai, mem mai, mai toc dai van den muot. Khi ba cuoi thi khien ai cung si me…”.

Tren thuc te, su tre trung cua Tu Hy Thai hau da duoc cac nha su hoc khang dinh tu lau. Nguoi ta noi rang, Tu Hy Thai hau du da o do tuoi “that thap co lai hy” song ba ta van giu duoc lan da trang min va mem mai nhu da thieu nu. Theo cach nhin cua nguoi Trung Quoc xua, Tu Hy duoc coi la mot phu nu dep. Diem thu hut nhat cua ba chinh la doi mat. Cac nha su hoc Trung Quoc danh gia: "Doi mat do nhu nuoc ho mua thu xanh biec va trong mat. Ai nhin vao do cung bi hut hon ma kho co the thoat ra duoc".

Them nua, luc bay gio Tu Hy lai la nguoi phu nu uy quyen nhat tai Trung Quoc, menh lenh cua ba ta thuc su la mot dieu kho cuong doi voi mot nguoi nhu Edmund. Ca hai yeu to do khien Edmund gan bo voi nguoi tinh gia cua minh trong suot 6 nam.

Voi mot nguoi phu nu noi tieng la dam loan nhu thai hau Tu Hy, chuyen si me mot nguoi dan ong khoe manh va dep trai nhu Edmund Backhouse hoan toan co the xay ra. Them vao do, thoi diem nam 1902 la luc Tu Hy bat dau thuc hien chien dich “ngoai giao” cua minh, thuong xuyen qua lai voi nhung cac cong su va vo cua ho. Mot nguoi gioi tieng Han lai thuoc dong doi quy toc nhu Edmund rat co the lot vao “mat xanh” cua thai hau tu khi ay. Theo nhung gi Edmund ke lai thi khong chi mot minh ong si me Tu Hy ma nguoc lai, vi thai hau Thanh trieu cung het suc chieu chuong nguoi tinh. Tu Hy thuong xuyen tang cho ong cac mon qua nho de the hien tinh cam cua minh. Chang han nhu co lan thai hau da tang cho Edmund mot buc tranh chu thu phap cua vua Can Long vo cung quy gia.

Ngoai ra, vi thai hau con cho phep Edmund biet rat nhieu chuyen bi mat trong hau cung cung nhu trieu dinh nha Thanh luc bay gio. Chinh nho co moi tinh voi thai hau ma Edmund da co duoc mot nguon tu lieu phong phu de viet nhung cuon sach ve Trung Quoc nhung nam cuoi cung cua trieu Thanh.

Edmund Backhouse cung tiet lo, mac du moi tinh giua minh va Tu Hy keo dai trong suot 6 nam, nhung khong phai ai trong trieu dinh cung duoc biet. Chi co mot so nguoi than can voi thai hau moi hieu ro ngon nganh.

Nhung bi mat dong troi trong Tu Cam thanh

Cuon tu truyen cua Edmund Backhouse cung ghi lai mot cach day du ve cuoc song tinh duc muon mau muon ve trong chon hau cung trieu Thanh. Ngoai cuoc tinh trang hoa voi “nhan vat nam chinh" la ban than minh, Edmund con mieu ta cuoc song tinh duc cua Tu Hy voi rat nhieu nhung nguoi tinh khac ma ong nghe ke hoac duoc chung kien.

Edmund noi rang, thai giam Ly Lien Anh tiet lo co vo so dan ong phuc vu cho nhu cau chan goi rat “dat dao” cua vi thai hau 68 tuoi, lam du moi nghe trong thien ha: lam banh, ky lung trong phong tam cong cong, cat toc, dua thu… Duong nhien, nhung dao kep hay bon “diem duc” noi tieng trong chon kinh thanh deu khong thoat khoi thai hau.

Quan he dong tinh nam trong hau cung cung nhu tang lop vuong cong quy toc Thanh trieu luc bay gio cung duoc Edmund mieu ta rat dam net. La mot nguoi dong tinh va da phai chiu nhieu “oan khuat” tai Anh quoc vi chuyen nay, Edmund cam thay thich thu voi su “thong thoang” cua quy toc trieu Thanh voi quan he dong tinh va da mieu ta no nhu mot su doi lap voi nhung luat le ha khac o phuong Tay luc bay gio.

Tat ca nhung gi duoc mieu ta trong cuon sach cua Edmund deu khac mot troi mot vuc so voi chinh su Trung Quoc. Day co le la nguyen nhan khien nhieu su gia Trung Quoc noi gian. Tuy nhien, nhieu nguoi lai cho rang, chi co su dam loan, hu bai den cung cuc duoc Edmund Backhouse mieu ta trong cuon sach cua minh moi co the ly giai vi sao trieu Thanh lai co the sup do nhanh chong den nhu vay, va rang mot con nguoi song cach ngay nay ca tram nam nhu Edmund at se khong nghi toi chuyen tao scandal de ban cuon sach cua minh.

Viet Bao (Theo Dat Viet)
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Trung Quoc, Edmund Backhouse, Bac Kinh, Lao Phat, Tu Hy Thai Hau, Quan he dong tinh, nguoi dan ong, moi quan he, dac biet la, nguoi phuong tay, anh quoc, nguoi tinh, mot nguoi, minh

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Người tình trẻ ngoại quốc của Từ Hy thái hậu

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Người tình trẻ ngoại quốc của Từ Hy thái hậu bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau

Nhan xet, hay lien he ve tin Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nguoi tinh tre ngoai quoc cua Tu Hy thai hau de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhan Vat trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhan Vat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0