Mot the ky giai Nobel Hoa binh

Tags: Lien Hop Quoc, Thuy Dien, Hoi Quoc, My Jimmy Carter, Nam Phi, Bac Ireland, Uy ban Chu thap do Quoc te, Giai Nobel Hoa Binh, uy ban thuong truc, chu tich hoi dong, sang lap vien, Tong thong My, nguoi khoi xuong, cho hai nguoi, to chuc, nam


Afred Nobel, ong to cua cac giai Nobel cao quy.
Afred Nobel, ong to cua cac giai Nobel cao quy.

Hom qua, Uy ban trao giai Nobel Hoa binh da cong bo cuu tong thong My Jimmy Carter la nguoi gianh giai nam 2002 . Trong suot 101 nam ke tu ngay ra doi, nhieu to chuc va ca nhan nhan giai deu co chung mot diem la nhung dong gop tich cuc cho nen hoa binh the gioi.

Jean Henry Dunant, nguoi dau tien nhan giai Nobel Hoa binh.
Jean Henry Dunant, nguoi dau tien nhan giai Nobel Hoa binh.
1901: Giai duoc chia cho hai nguoi: Jean Henry Dunant (1828-1910), nguoi Thuy Sy, sang lap vien cua Uy ban Chu thap do quoc te va Frederic Passy (1822-1912), nguoi Phap, sang lap vien va Chu tich dau tien cua Hoi hoa binh Phap.

1902: Hai nguoi Thuy Sy cung nhan giai la Elie Ducommun (1833-1906), Thu ky danh du cua Uy ban thuong truc ve hoa binh quoc te (tru so tai thanh pho Bern, Thuy Si) va Charles Albert Gobat (1843-1914), Tong thu ky Lien minh Nghi vien The gioi (IPU), cung co tru so tai thanh pho Bern.

Elie Ducommun.
Elie Ducommun.
1903: Sir William Randal Cremer (1838-1908), nguoi Anh. Ong la nghi si quoc hoi va thu ky Lien doan Trong tai Quoc te (IAL).

1904: Vien Luat Quoc te (Institut de Droit International) dong tru so tai Gent, Bi. To chuc khoa hoc nay ra doi nam 1873.

1905: Baroness Bertha Sophie Felicita von nee Countess Kinsky von Chinic und Tettau Suttner (1843-1914), nguoi Ao (sinh tai thanh pho Prague, luc do thuoc Ao). Ong la nha van, tac gia cua cuon sach noi tieng "Hay ha vu khi" (Die Waffen nieder). Ong duoc phong lam chu tich danh du cua Uy ban thuong truc ve hoa binh quoc te.

Tong thong My Theodore Roosevelt.
Tong thong My Theodore Roosevelt.
1906: Theodore Roosevelt (1858-1919), tong thong My, nguoi da vach ra hiep uoc hoa binh giua Nga va Nhat nam 1905.

1907: Giai duoc chia se giua Ernesto Teodoro Moneta (1833-1918), nguoi Italy, chu tich Lien doan Hoa binh Lombard (Societa internazionale per la pace: Unione Lombarda); va Louis Renault (1843-1918), nguoi Phap, giao su giang day mon luat quoc te tai Dai hoc Sorbonne, Paris.

1908: Hai nguoi dong nhan giai la Klas Pontus Arnoldsonm (1844-1916), nguoi Thuy Dien, va Fredrik Bajer (1837-1922), nguoi Dan Mach. Arnoldson la nha van kiem nghi si quoc hoi, sang lap vien cua Lien doan Phan xu va Hoa binh Thuy Dien (Svenska freds- og skiljedomsföreningen). Bajer cung la nghi si quoc hoi Dan Mach, chu tich danh du cua Uy ban thuong truc ve hoa binh quoc te.

1909: Giai duoc chia cho hai nguoi la Auguste Marie François Beernaert (1829-1912), cuu thu tuong Bi, thanh vien Toa an Phan xu Quoc te (Cour Internationale d"Arbitrage); va Baron De Constant de Rebecque Paul Henri Benjamin Balluet d"Estournelles de Constant (1852-1924), nghi si Phap, sang lap vien kiem chu tich Nhom nghi si Phap ve phan xu quoc te (Groupe parlementaire de l"arbitrage international), sang lap vien Uy ban bao ve quyen loi quoc gia va hoa giai quoc te (Comite de defense des interets nationaux et de conciliation internationale).

1910: Giai duoc trao cho Uy ban thuong truc ve hoa binh quoc te, co tru so tai Bern, ra doi nam 1891.

Mot the ky giai Nobel Hoa binh
Nha bao Alfred Hermann Fried.
1911: Hai nguoi cung duoc trao la Tobias Michael Carel Asser (1838-1913), luat su Ha Lan, thanh vien noi cac, nguoi khoi xuong Hoi nghi ve luat tu nhan quoc te (Conferences de droit international prive); va Alfred Hermann Fried (1864-1921), nha bao nguoi Ao, sang lap vien to bao ve hoa binh Die Waffen Nieder (sau doi ten la Die Friedenswarte).

1912: Khong trao.

1913: Trao giai cho nam 1912 cho Elihu Root (1845-1937), cuu ngoai truong My, nguoi khoi xuong mot so hiep dinh ve van de phan xu.

1913: Henri La Fontaine (1854-1943), nghi si Bi, Chu tich Uy ban thuong truc ve hoa binh quoc te.

1914-1916: Khong trao.

1917: Giai trao cho Uy ban Chu thap do Quoc te dong tai Geneva. To chuc nay duoc thanh lap nam 1863.

1918-1919: Khong trao.

1920: Trao giai nam 1919 cho Thomas Woodrow Wilson (1856-1924), tong thong My, sang lap vien Hoi Quoc lien (League of Nations).

Leon Bourgeois.
Leon Bourgeois.
1920: Leon Victor Auguste Bourgeois (1851-1925), tung nam cac chuc vu cao cap trong chinh quyen Phap nhu: bo truong Van hoa, bo truong Tu phap, thu tuong, chu tich Quoc hoi va chu tich Hoi dong cua Hoi Quoc lien.

1921: Giai duoc trao cho hai nguoi la Karl Hjalmar Branting (1860-1925), thu tuong Thuy Dien, dai bieu cua nuoc nay trong Hoi dong cua Hoi Quoc lien; va Christian Lous Lange (1869-1938), nguoi Nauy, tong thu ky Lien minh Nghi vien the gioi (IPU), co tru so tai Brussels, Bi.

1922: Fridtjof Nansen (1861-1930), nha tham hiem, nha khoa hoc va nguoi hoat dong nhan dao tich cuc cua Nauy. Ong la dai bieu cua nuoc nay tai Hoi Quoc lien, nguoi khoi xuong su dung Ho chieu Nansen cho nhung nguoi ti nan.

1923-1925: Khong trao.

1926: Trao giai nam 1925 cho hai nguoi la Sir Austen Chamberlain (1863-1937), ngoai truong Anh, mot nha thuong thuyet cua Hiep uoc Locarno; va Charles Gates Dawes (1865-1951), pho tong thong My, chu tich Hoi dong ve boi thuong chien tranh cua cac nuoc dong minh. Ong cung la nguoi khoi xuong ke hoach mang ten ong, Ke hoach Dawes.

Gustav Stressmann.
Gustav Stressmann.
1926: Hai nguoi cung nhan giai la Aristide Briand (1862-1932), Ngoai truong Phap, nha thuong thuyet cua Hiep uoc Locarno va Cong uoc Briand-Kellogg; va Gustav Stresemann, (1878-1929), cuu thu tuong va ngoai truong Duc, nguoi tham gia dam phan Hiep uoc Locarno.

1927: Giai duoc trao cho hai nguoi Ferdinand Edouard Buisson (1841-1932), giao su Phap tai Dai hoc Sorbonne Paris, sang lap vien kiem chu tich Lien doan Nhan quyen (Ligue des droits de l"homme); va Ludwig Quidde (1858-1941), su gia Duc, thanh vien Quoc hoi Bavaria, thanh vien Hoi dong Lap hien Duc nam 1919, dai bieu tham du nhieu hoi nghi ve hoa binh the gioi.

1928-1929: Khong trao.

1930: Trao giai nam 1929 cho Frank Billings Kellogg, (1856-1937), cuu ngoai truong My, tham gia dam phan Cong uoc Briand-Kellogg.

1930: Lars Olof Jonathan Söderblom, (1866-1931), Tong giam muc Thuy Dien, thu linh cua phong trao giao hoi toan the gioi.

Jane Addams.
Jane Addams.
1931: Hai nguoi My cung nhan giai la Jane Addams, (1860-1935), nha xa hoi hoc, chu tich Lien doan Quoc te ve Hoa binh va Tu do cua Phu nu; va Nicholas Murray Bufler, (1862-1947), hieu truong Dai hoc Columbia, nguoi khoi xuong Cong uoc Briand-Kellogg.

1932-1933: Khong trao.

1934: Trao giai nam 1933 cho Sir Norman Angell (Lance) (1874-1967), nha van Anh, thanh vien Uy ban Dieu hanh cua Hoi Quoc lien va Hoi dong Hoa binh Quoc gia Anh. Ong la tac gia cua cuon sach Ao tuong lon (The Great Illusion) cung nhieu tac pham khac.

1934: Arthur Henderson, (1863-1935), cuu ngoai truong Anh, chu tich Lien doan ve Hoi nghi giai tru quan bi cac nuoc giai doan 1932-1934.

1935: Khong trao.

1936: Trao giai nam 1935 cho Carl von Ossietzky (1889-1938), nha bao Duc cong tac tai bao Die Weltbühne va nhieu to khac, mot nguoi theo chu nghia hoa binh.

1936: Carlos Saavedra Lamas (1878-1959), ngoai truong Argentina, chu tich Hoi Quoc lien, nguoi dung ra phan xu cuoc tranh chap giua Paraguay va Bolivia nam 1935.

1937: Tu tuoc Edgar Algernon Robert Gascoyne Cecil (1864-1958), nha van Anh, sang lap vien kiem chu tich cua To chuc Van dong Hoa binh Quoc te (IPC).

1938: Giai duoc trao cho Van phong Quoc te Nansen ve nguoi ti nan, dong tai Geneva. Day la mot to chuc vien tro quoc te do Fridtjof Nansen thanh lap nam 1921.

1939-1943: Giai doan nay, 1/3 so tien thuong cua giai duoc chuyen cho Quy chinh cua Vien Nobel, con lai giao cho Quy dac biet quan ly.

1944: Khong trao.

1945: Trao giai nam 1944 cho Uy ban Chu thap do Quoc te.

Cordell Hull.
Cordell Hull.
1945: Cordell Hull (1871-1955), Cuu ngoai truong My, mot trong nhung nguoi khoi xuong thanh lap Lien Hop Quoc.

1946: Giai duoc chia cho hai nguoi My la Emily Greene Balch (1867-1961), giao su su hoc va xa hoi hoc, Chu tich Lien doan Quoc te ve Hoa binh va Tu do cua Phu nu; va John Raleigh Mott (1865-1955), Chu tich dau tien cua Hoi dong Truyen giao Quoc te, Chu tich Lien minh The gioi cua nhung tin do co doc tre tuoi.

1947: Hai to chuc cung nhan giai la Hoi dong Giup do Nhung nguoi ban, dong tru so tai London, ra doi tu nam 1647; va Uy ban Giup do Nhung nguoi ban My (Quakers), dong tai Washington, thanh lap nam 1672.

1948: Khong trao.

1949: Baron John Boyd (1880-1971), nha vat ly, nha dinh duong hoc Anh, Tong giam doc To chuc Luong thuc va Nong nghiep cua Lien Hop Quoc, Chu tich Hoi dong Hoa binh Quoc gia va Lien minh cac to chuc hoa binh the gioi.

1950: Ralph Bunche (1904-1971), giao su My tai Dai hoc Harvard, Cambridge va Mass, giam doc co quan Uy thac Lien Hop Quoc, nguoi dan xep hoa binh o Palestine nam 1948.

1951: Leon Jouhaux, (1879-1954), nguoi Phap, chu tich Uy ban Quoc te cua Hoi dong chau Au, pho chu tich Lien minh Quoc te ve tu do thuong mai, pho chu tich, thanh vien Hoi dong ILO va dai bieu tham du cac ky hop cua Lien Hop Quoc.

1952: Khong trao.

1953: Trao giai nam 1952 cho Albert Schweitzer (1875-1965), nha vat ly va truyen giao Phap, sang lap vien benh vien Lambarene o Gabon.

1953: George Catlett Marshall (1880-1959), tuong quan, chu tich Hoi chu thap do My, cuu ngoai truong va bo truong Quoc phong, dai bieu tham du cac ky hop cua Lien Hop Quoc, nguoi khoi xuong Ke hoach Marshall.

1954: Khong trao.

1955: Trao giai nam 1954 cho Van phong cua Cao Uy Lien Hop Quoc ve nguoi ti nan (dong tai Geneva), mot to chuc vien tro quoc te do Lien Hop Quoc lap ra nam 1951.

1955-1956: Khong trao.

Lester Bowles Pearson.
Lester Bowles Pearson.
1957: Lester Bowles Pearson (1897-1972), cuu ngoai truong Canada, chu tich Dai hoi dong Lien Hop Quoc nam 1952.

1958: Georges Pire (1910-1969), thay tu nguoi Bi dong Dominican, nguoi dung dau to chuc vien tro cho nguoi ti nan mang ten L"Europe du coeur au service du monde.

1959: Philip John Noel-Baker (1889-1982), nghi si Anh, nguoi tich cuc tham gia van dong cho hoa binh va hop tac quoc te.

1960: Khong trao.

1961: Trao giai nam 1960 cho Albert John Lutuni (1898-1967), Chu tich phong trao giai phong Nam Phi ANC.

1961: Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (1905-1961), nguoi Thuy Dien, Tong thu ky Lien Hop Quoc. Ong duoc trao giai sau khi tu nan may bay.

1962: Khong trao.

1963: Trao giai nam 1962 cho Linus Carl Pauling (1901-1994), nguoi My cong tac tai Hoc vien Cong nghe California. Ong la nguoi hoat dong dac biet tich cuc cho viec cham dut cac vu thu vu khi hat nhan.

1963: Hai to chuc dong nhan giai la Uy ban Chu thap do quoc te va Lien doan cac hoi Chu thap do.

Martin Luther King.
Martin Luther King.
1964: Martin Luther King (1929-1968), lanh dao phong trao dau tranh cho van de nhan quyen va binh dang giua nguoi da den va da trang o My.

1965: Quy Nhi dong Lien Hop Quoc (UNICEF), ra doi nam 1946.

1966-1967: Khong trao.

1968: Rene Cassin (1887-1976), nguoi Phap, Chu tich Toa an Nhan quyen chau Au.

1969: To chuc Lao dong Quoc te (ILO), dong tru so tai Geneva, Thuy Sy.

1970: Norman Ernest Borlaug, nguoi My, lanh dao nhom nghien cuu tai Trung tam cai tien lua mi va ngo, dat tai thanh pho Mexico.

1971: Willy Brandt, (1913-1992), cuu thu tuong CHLB Duc, ong la hien than cua quan diem moi ve Dong Au va Dong Duc.

1972: Khong trao.

Nha ngoai giao Le Duc Tho va Henry Kissinger.
Nha ngoai giao Le Duc Tho va Henry Kissinger.
1973: Hai nguoi cung duoc trao giai la Le Duc Tho (1911-1990), nha ngoai giao Viet Nam, va Henry A. Kissinger (sinh nam 1923), cuu ngoai truong My. Hai ong da tham gia dam phan de tien toi ky Hiep dinh Paris nam 1973. Nhung ong Le Duc Tho da tu choi nhan giai.

1974: Giai duoc chia cho hai nguoi la Sean MacBride (1904-1988), nguoi Ireland, Chu tich To chuc Hoa binh Quoc te dong tai Geneva, kiem Uy nhiem vien cua Lien Hop Quoc ve van de Namibia; va Eisaku Sato (1901-1975), cuu thu tuong Nhat Ban.

1975: Andrei Sakharov (1921-1989), nha hoat dong ve van de nhan quyen cua Lien Xo.

1976: Khong trao.

1977: Trao giai nam 1976 cho hai nguoi Bac Ireland dong sang lap To chuc Nhung nguoi Hoa binh la: Betty Williams (sinh nam 1943) va Mairead Corrigan (sinh nam 1944).

1977: To chuc An xa Quoc te, dong tai London. Day la to chuc co pham vi hoat dong tren toan the gioi chuyen bao ve quyen cua cac tu nhan.

Answar al-Sadat.
Answar al-Sadat.
1978: Hai nguoi cung nhan giai la Mohammad Anwar Al-Sadat (1918-1981), tong thong Ai Cap, va Menachem Begin (1913-1992), thu tuong Israel. Hai nguoi da cung tham gia dam phan hoa binh giua Ai Cap va Israel.

1979: Me Teresa (1914-1997), nguoi An Do, dung dau phong trao nhan dao cua nhung nguoi truyen giao.

1980: Adolfo Perez Esquivel (sinh nam 1931), kien truc su nguoi Argentina, hoat dong tich cuc cho van de nhan quyen.

1981: Van phong Cao Uy ve Nguoi ti nan cua Lien Hop Quoc duoc trao giai.

1982: Giai duoc chia se giua Alva Myrdal (1902-1986), cuu thu tuong Thuy Dien, nha ngoai giao va dai bieu tham du cac hoi nghi ve giai tru quan bi cua Lien Hop Quoc va Alfonso Garcia Robles (1911-1991), nha ngoai giao Mexico, hoat dong tich cuc cho van de giai tru quan bi.

1983: Lech Walesa (sinh nam 1943), chinh tri gia Ba Lan, nguoi hoat dong cho nhan quyen. Sau nay ong tro thanh Tong thong Ba Lan.

Desmond Mpilo Tutu.
Desmond Mpilo Tutu.
1984: Desmond Mpilo Tutu (sinh nam 1931), giam muc Nam Phi, cuu tong thu ky cua Hoi dong Nha tho Nam Phi.

1985: To chuc Thay thuoc Quoc te ve Phong ngua Chien tranh hat nhan, dong tai Boston, My, duoc trao giai.

1986: Elie Wiesel (sinh nam 1928), nha van My, nha hoat dong nhan dao tich cuc duoc trao giai.

1987: Oscar Arias Sanchez (sinh nam 1941), tong thong Costa Rica, nguoi khoi xuong cac vong dam phan hoa binh o Trung My.

1988: Luc luong gin giu hoa binh cua Lien Hop Quoc nhan giai.

1989: Dalai Lama thu 14 Tenzin Gyatso, (sinh nam 1935), lanh tu ton giao va nha hoat dong chinh tri tai Tay Tang, Trung Quoc, duoc nhan giai.

1990: Mikhail Sergeyevich Gorbachev (sinh nam 1931), Tong thong Lien Xo, nguoi duoc coi la nhan vat co cong trong viec cham dut Chien tranh Lanh.

1991: Aung San Suu Kyi (sinh nam 1945), thu linh phe doi lap o Myanmar.

1992: Rigoberta Menchu Tum (sinh nam 1959), nha hoat dong cho nhan quyen cua Guatemala, dau tranh cho nhung nguoi dan toc thieu so.

Nelson Mandela.
Nelson Mandela.
1993: Hai chinh khach Nam Phi cung nhan giai la Nelson Madela (sinh nam 1918), Thu linh to chuc ANC va Frederik Willem de Klerk (sinh nam 1936), Tong thong Nam Phi.

1994: Ba chinh khach co cong trong tien trinh hoa binh o Trung Dong cung chia nhau giai la: Chu tich To chuc Giai phong Palestine (PLO) Yasser Arafat (sinh nam 1929); Ngoai truong Israel Shimon Peres (sinh nam 1923), va Thu tuong Israel Yitzhak Rabin (1922-1995).

1995: Joseph Rofblat (sinh nam 1908), nguoi Anh va Hoi nghi Pugwash ve Khoa hoc va cac van de The gioi cung nhan giai, vi nhung dong gop trong viec giam bot vai tro cua vu khi hat nhan trong nen chinh tri quoc te.

Carlos Filipe Ximenes.
Carlos Filipe Ximenes.
1996: Hai nguoi Dong Timor cung duoc trao giai la Carlos Filipe Ximenes Belo (sinh nam 1948) va Jose Ramos-Horta (sinh nam 1949) vi nhung cong hien cua ho cho mot giai phap hoa binh trong cuoc xung dot o Dong Timor.

1997: To chuc Quoc te van dong cam su dung min sat thuong (ICBL) va Jody Williams (sinh nam 1950), mot nguoi My, cung duoc nhan giai.

1998: Giai duoc trao cho 2 nguoi Bac Ireland la John Hume (sinh nam 1937) va David Trimble (sinh nam 1944) vi nhung dong gop cua ho trong viec tim mot giai phap hoa binh cho van de Bac Ireland.

1999: To chuc Thay thuoc khong bien gioi duoc nhan giai do nhung dong gop trong van de nhan dao.

2000: Tong thong Han Quoc Kim Te Chung (sinh nam 1925) duoc nhan giai vi cong lao cua ong trong van de dan chu, nhan quyen o nuoc minh va khu vuc Dong A noi chung, dac biet la quan diem hoa giai voi CHDCND Trieu Tien.

Tong thu ky Lien Hop Quoc Kofi Annan.
Tong thu ky Lien Hop Quoc Kofi Annan.
2001: Giai duoc trao cho Lien Hop Quoc (UN) va Tong thu ky cua to chuc nay, ong Kofi Annan (sinh nam 1938), nguoi Ghana, do nhung dong gop cho hoa binh the gioi.

2002: Cuu tong thong My Jimmy Carter (sinh nam 1924), duoc trao giai nho “hang thap ky no luc tim kiem giai phap hoa binh cho cac cuoc xung dot quoc te, day manh dan chu va nhan quyen, thuc day tien bo kinh te va xa hoi”.

Dinh Chinh (theo Norwegian Nobel Institute)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN Thế Giới NỔI BẬT

TQ làm gì, khi Mỹ- Nhật điều quân tập trận chung phòng thủ đảo?

 Lực lượng phòng vệ Nhật Bản hôm 21-10 cho hay, vào tháng 11 tới Nhật và Mỹ sẽ tổ chức một cuộc tập trận quân sự chung phòng thủ đảo, phỏng theo kịch bản nước Nhật bị tấn công vũ trang tại các hòn đảo xa.

Tìm hiểu: Lien Hop Quoc, Thuy Dien, Hoi Quoc, My Jimmy Carter, Nam Phi, Bac Ireland, Uy ban Chu thap do Quoc te, Giai Nobel Hoa Binh, uy ban thuong truc, chu tich hoi dong, sang lap vien, Tong thong My, nguoi khoi xuong, cho hai nguoi, to chuc, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Một thế kỷ giải Nobel Hòa bình

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Một thế kỷ giải Nobel Hòa bình bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Mot the ky giai Nobel Hoa binh

Nhan xet, hay lien he ve tin Mot the ky giai Nobel Hoa binh co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Mot the ky giai Nobel Hoa binh de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0