Lich su ra doi cua vu khi sinh hoc

Tags: Lien Xo, Vu khi sinh hoc, vi khuan gay benh, thoi ky chien tranh, benh dau mua, nha khoa hoc, co trong tay, nguoi da do, ra doi, lich su, phat trien, san xuat, benh tat, the gioi, loai


Khuan gay benh dau mua nhin qua kinh hien vi.
Khuan gay benh dau mua nhin qua kinh hien vi.

Hien nay, mot trong nhung loai cong cu giet nguoi hang loat ma My cao buoc Iraq dang co trong tay la vu khi sinh hoc. Loai vu khi gieo rac benh tat nay da ra doi tu may the ky truoc va dac biet phat trien trong thoi ky Chien tranh Lanh.

Nam 1992, mot cuu diep vien KGB dao ngu sang phuong Tay da tiet lo ve mot chuong trinh phat trien vu khi sinh hoc phat tan benh dau mua cua Lien Xo (cu). Anh va My tuyen bo thuc su bi soc boi tiet lo nay, nhung thuc ra chinh ho la nhung nguoi di tien phong trong viec san xuat va su dung vu khi sinh hoc. Anh co the duoc coi la quoc gia dau tien su dung vi khuan gay benh dau mua de tieu diet doi phuong.

Nhung tam chan cua dai ta Bouquet

Sir Jeffrey Amherst.
Sir Jeffrey Amherst.

Nam 1763, nguoi da do o Pontiac, Canada noi day chong quan Anh. Ngai Jeffrey Amherst (1717-1797), Tong tu lenh quan doi Anh o Bac My luc do, da viet thu cho dai ta Henry Bouquet, nguoi chi huy truc tiep tai Pontiac, trong do co doan: “Ong khong the gieo rac benh dau mua cho bon tho dan bat tri nay hay sao? Chung ta phai dung moi cach co the de giam so luong bon chung cang nhieu cang tot!”.

Dai ta Bouquet da ra lenh dung nhung cai chan mang day vi khuan gay benh duoc bo tri “ngau nhien” de roi vao tay nguoi da do. Hau qua la nguoi da do o Bac My da bi thiet hai 1/10 dan so vi benh dau mua sau am muu cua Bouquet.

Dai ta Henry Bouquet.
Dai ta Henry Bouquet.

Trong chien tranh gianh doc lap cua My (1775-1783), phuong thuc gieo rac benh dau mua cung duoc su dung nhu mot loai vu khi. Mua dong nam 1775, quan My mo nhung cuoc tan cong lon nham giai phong Quebec khoi su do ho cua Anh quoc. Sau khi chiem duoc Montreal, co ve nhu ho da gan den thanh cong. Nhung thang 12/1775, chi huy quan Anh tai Quebec da tien hanh cac bien phap mien dich doi voi binh linh, sau do dung vi khuan gay benh de tan cong quan My.

Vai tuan sau do, dich dau mua lon lan rong, khien mot nua trong so 10.000 linh My bi mac. Ho da phai voi va rut lui trong hon loan sau khi chon cat hang nghin binh linh xau so trong nhung ngoi mo tap the. Lich su ra doi cua loai vu khi sinh hoc da danh dau bang nhung trang mo dau nhu vay.

Vu khi sinh hoc trong va sau Chien tranh the gioi thu hai

Trong Chien tranh the gioi thu hai, cac nha khoa hoc Anh va My tiep tuc tap trung nghien cuu cach phat tan benh dau mua.

Sang thap ky 60, nguoi My da nhan thuc duoc muc do khung khiep cua vu khi hoa hoc trong chien tranh Viet Nam va gay suc ep, buoc chinh phu My phai tu bo viec nghien cuu loai vu khi nay cung voi vu khi sinh hoc. Thang 11/1969, Tong thong Richard Nixon tuyen bo dinh chi chuong trinh nghien cuu vu khi sinh hoc cua quan doi My.

Sau tuyen bo cua Nha Trang, cac nuoc lon da thao luan ve mot hiep uoc quoc te cam phat trien va san xuat cac loai vu khi sinh hoc. Nam 1972, My, Anh va Lien Xo cung ky Hiep uoc ve vu khi sinh hoc, trong do nghiem cam tat ca cac nuoc tren the gioi san xuat loai vu khi huy diet nay.

Nhung tiet lo ve vu khi sinh hoc cua Lien Xo

Lich su ra doi cua vu khi sinh hoc
Tien si Ken Alibek.

Do hiep uoc tren, van de vu khi sinh hoc da tam lang xuong tren truong quoc te. Nhung nam 1989, mot nha khoa hoc cao cap ve vu khi sinh hoc cua Lien Xo la Vladimir Pasechnik (qua doi nam 2001 o tuoi 64) da dao ngu sang Anh. Theo loi tiet lo cua Pasechnik, mot cong ty san xuat y te dan su co ten goi Biopreparat xay dung nam 1973 chinh la co so bi mat lon nhat trong chuong trinh san xuat vu khi sinh hoc cua Lien Xo.

Thang 10/1992, them tien si Ken Alibek (con goi la Kanatjan Alibekov), nguyen la truong nhom cac nha khoa hoc tai Biopreparat cung chay sang My. Alibek da khai voi CIA ve viec quan doi Lien Xo su dung cac bac si de bien benh dau mua tro thanh mot thu vu khi nhu the nao.

Noi de doa ve vu khi sinh hoc hien nay

Lich su ra doi cua vu khi sinh hoc
Nhung lo ngai vu khi sinh hoc gay benh than o My sau ngay 11/9.

Khong co bang chung ro rang nhung cac co quan tinh bao phuong Tay van tuyen bo rang co it nhat ba nuoc hien van trien khai nghien cuu vu khi sinh hoc la CHDCND Trieu Tien, Iraq va Nga. Mot so nuoc khac cung bi ho nghi ngo la Trung Quoc, Cuba, An Do, Pakistan va Iran.

Ke tu khi no ra su kien 11/9/2001, du luan tren the gioi, dac biet la o My to ra lo ngai ve viec cong nghe vu khi sinh hoc da roi vao tay quan khung bo.

Phan loai vu khi sinh hoc

Thanh phan chinh cua vu khi sinh hoc gom cac vi sinh vat (nhu virus va vi khuan) gay ra benh tat. Vu khi sinh hoc co the phan loai bang nhieu cach khac nhau, thong thuong dua tren muc tieu cua no la gay mam benh cho con nguoi, vat nuoi hay cay trong.

Trong do vu khi sinh hoc gay benh cho con nguoi duoc danh gia la nguy hiem nhat. Loai nay gom cac tac nhan chinh:

- Vi khuan: La nhung sinh vat don bao co the gay ra benh tat, vi du nhu khuan hinh que anthracis (gay benh than), khuan gay benh dich hach …

- Trung ran (Riketsi): La nhung nhom vi khuan song ky sinh nhu Coxiella burnetii, Rickettsia prowazekii va Rickettsia rickettsii.

- Virus: La loai vi sinh vat co trong tat ca cac co the song tu vi khuan, nam cho den cac loai dong vat va cay coi. Virus thuc chat la loai vi trung nho nhat the gioi voi nhieu hinh dang khac nhau. Mot so loai virus nguy hiem cho con nguoi tieu bieu nhu virus Ebola, virus Marburg, virus benh dau mua va virus benh viem nao Venezuelan equine.

- Doc to: La nhung chat doc do sinh vat song tao ra (nhu dong vat, vi khuan, nam, cay coi …). Vi du co doc to Aflatoxin, doc to saxitoxin va trichothecene mycotoxin (do nam tao ra), doc to Botulinus (Clostridium botulinum), doc to ricin (do loai hai ly tao ra).

Dinh Chinh (theo Atlantic Monthly Press)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Trung Quốc mở rộng Bãi đá Chữ Thập là bất hợp pháp

'Việt Nam có chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa và mọi hoạt động của các bên tại hai quần đảo này mà không được sự cho phép của Việt Nam là bất hợp pháp và vô giá trị.'

Tìm hiểu: Lien Xo, Vu khi sinh hoc, vi khuan gay benh, thoi ky chien tranh, benh dau mua, nha khoa hoc, co trong tay, nguoi da do, ra doi, lich su, phat trien, san xuat, benh tat, the gioi, loai

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lịch sử ra đời của vũ khí sinh học

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lịch sử ra đời của vũ khí sinh học bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Lich su ra doi cua vu khi sinh hoc

Nhan xet, hay lien he ve tin Lich su ra doi cua vu khi sinh hoc co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Lich su ra doi cua vu khi sinh hoc de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0