Lich su bi an cua su chia cat Giao hoi La Ma va Chinh thong giao
Giao hoang Benedict XVI den Istanbul lan nay co mot nhiem vu quan trong la han gan moi quan he giua Giao hoi La Ma va Chinh thong giao, von ngay cang cach xa ke tu sau cuoc Dai ly giao lich su, cach day gan 1.000 nam, vao nam 1054 va bi che phu boi nhung bi tich va suong mu ton giao.
Giao hoang Benedict XVI, nguoi lanh dao tinh than cua Giato giao the gioi, se gap Giao chu Bartholomew - nguoi co vi tri tuong duong trong gioi lanh dao nha tho Thien chua dong Chinh thong - tai Istanbul, Tho Nhi ky Quan he giua Giato giao va Chinh thong giao da tro nen nhay cam va chat chua xung dot do nhung su khac biet, tham chi truoc ca khi hai he thong nha tho nay chia re nhau gan 1.000 nam truoc. Voi mong muon han gan moi quan he nay, Giao hoang Benedict cung den tham nha tho Haghia Sofia. Tuy nhien hanh dong nay cung mang san trong no nhung su nhay cam. Mot bieu tuong bi danh mat Xay dung nen gan 1.500 nam truoc boi Hoang de Justinian cua de che Byzantine (Dong La Ma), nha tho Haghia Sofia cung duoc biet den duoi cai ten Holy Wisdom (Thanh Tri). Nhung bo toc Tho sau khi chiem duoc vung dat nay da bien nha tho nay thanh mot thanh duong Hoi giao vao nam 1453, nha tho nay da tro thanh bao tang vao nam 1920. Nha tho tro thanh mot trong nhung trung tam gay tranh cai. Voi nhieu nguoi Chinh thong giao, no van ton tai nhu mot bieu tuong cua long kien tin. Con mot vai nhom Hoi giao lai muon bien no tro thanh mot giao duong mot lan nua. Neu Benedict XVI dinh den cau nguyen o day, ket qua co the la mot su kien gay chan dong ve mat ton giao. Lich su cua Istanbul, tung duoc biet den duoi cai ten Constantinople - la mot minh chung ve lich su chinh chien, nhung tieng guom khua cua ton giao, chinh tri va cac quyen luc bao tan. Giato giao va Chinh thong giao la hai mat cua Thien chua giao, hinh thanh duoi de che La Ma sau nhung thang tram vao the ky thu 4. Giato giao phat trien manh me o phia Tay La Ma, trong long nhung dan toc noi tieng Latin trong khi Chinh thong giao lai co anh huong tai phia Dong - vung noi tieng Hy Lap. Qua nhieu the ky, su khac biet ve giao ly than hoc, van hoa va chinh tri ngay cang lon cho den khi 2 he thong nha tho nay chinh thuc tach roi vao nam 1054. Nam 1204, nhung dao quan Thap tu chinh Giato bi day khoi Constantinople. Cung co the chinh tu su phan ra nay, lich su cua Thien chua giao cang luc cang chim trong suong mu cua nhung bi tich, chien tranh, hien thuc va huyen thoai lan lon Tim kiem su hoa giai Mot trong nhung tin dieu va thanh kien kho vuot qua nhat hien nay la su khong thua nhan cua nha tho Chinh thong giao va nha tho Kito giao Vatican. Nhieu dong Chinh thong giao van tiep tuc keu goi thai do chong Giato tai cac nuoc Chinh thong giao truyen thong nhu Hy Lap va Nga. Cho du da no luc de thuc hien su hoa giai va thong nhat hon, nhung van con rat nhieu tro ngai. Mot ben la vi the cua giao hoang - duoc nhung nguoi theo dao Giato nhin nhan nhu nguoi phan xu toi thuong ve tin dieu dao duc va than hoc. Ben kia la trong xac tin cua cac nha tho chinh thong giao, quyen uy tu 7 cong dong dau tien cua nha tho - xuat the lan cuoi cung vao nam 787 sau cong nguyen, nhung luat le cua ho khong duoc thay doi hay bo sung. Van con ca nhung khac biet trong quan niem thuoc ve ban chat cua Dang Ba ngoi, quan he giua khoa hoc va tin dieu, su ton tai cua toi to tong. Cung co the la su bat dong nay sinh tu tinh trang cang thang giua ban than cac nha tho Chinh thong giao khac nhau trong viec ganh dua vi tri so mot hay va mot vai de xuat cua Giao chu cua Constantinople co the de gay ton thuong cho quan he cua ong voi Giao hoi Rome.
T.T.V |
|||
| Viet Bao |
