Hinh anh tra tan lam bung len su tuc gian cua cuu tu Iraq

Tags: Abu Ghraib, su tuc gian, cuoc hop bao, bi nhiem trung, nguoi dan ong, Linh My, nha tu, nhung nguoi, buc anh, mot nguoi, nhan quyen, Iraq, noi, den, chet


Qusay Mowhoush noi rang anh da bi linh My danh khi tham van va cha anh da chet trong nha tu My.
Qusay Mowhoush noi rang anh da bi linh My danh khi tham van va cha anh da chet trong nha tu My.

Tai trung tam nhan quyen Iraq, co cac buc anh chup nhung ngon tay bi nhiem trung va bang to tuong; hinh mot nguoi chong bi bo tu; anh thi the mot cuu tuong Iraq chet trong nha tu My nam ngoai, vet khau hinh khoa keo dai tu xuong ham cho den co. Va co ca nhung tieng keu than.

“Toi khong muon den bu. Toi chi can chong toi thoi!” Hadiya Taha, 45 tuoi het len. Taha khong nhin thay Badr Hassan Ali, chong ba, ke tu khi ong ay bi linh My bat giu hoi thang gieng. “Toi khong biet ho gan cho anh ay toi gi! Toi khong biet gi het!”, nguoi phu nu noi.

Tai cuoc hop bao cua to chuc Nhan quyen Iraq, nhung cuu tu va gia dinh cua hang nghin nguoi hien bi giam cam trong cac nha tu do nguoi My quan ly da den de bay to su tuc gian. Cuoc hop bao duoc to chuc sau khi nhung buc anh chup canh tu nhan bi lam nhuc va nguoc dai tai nha tu Abu Ghraib duoc cong bo.

Trong nhieu thang lien, cac to chuc nhan quyen va cac nha lanh dao Iraq noi rang ho da khieu nai len cac quan chuc My ve tinh trang nguoc dai tu nhan. Tuy nhien, nhung loi phan nan do khong duoc chu y va ho thua nhan la khong biet nhieu ve cac truong hop nghiem trong nhu vu cac tu nhan bi lot quan ao va buoc phai lam cac dong tac o nhuc.

Nhung gio day, vu scandal da tao ra mot dien dan moi cho nhung nguoi khieu nai. Va Bo truong Quoc phong My Donald Rumsfeld da hua trong phien dieu tran tai Thuong vien tuan truoc la se den bu cho cac tu nhan bi nguoc dai. Dong thai do da khuyen khich nguoi ta dung ra to cao, mac du ngay cang kho phan biet dau la nan nhan thuc su va dau la nhung ke co hoi.

Nguyen nhan cua su tuc gian la nhung buc anh chup duoc tai nha tu Abu Ghraib duong nhu cung co niem tin cua nguoi Iraq rang linh My, nhung nguoi van vac sung di tuan tren pho, thuong lam dung vu luc doi voi nguoi dan Iraq.

“Cac doi xu hung du da tro thanh thong le”, Stewart Vriesinga, mot quan chuc cua Doi gin giu hoa binh Thien chua - to chuc nhan dao do My va Canada thanh lap - noi.

To chuc Nhan quyen Iraq noi rang ho moi chi nhan duoc 2 la don cua cac cuu tu Iraq phan nan ve linh My mac du con so nay chac chan se tang len nhanh chong.

Mac du da so loi khieu nai duoc dua ra tai cuoc hop bao hom chu nhat tap trung ve cac cuoc bat giu va than nhan cac tu nhan khong duoc vao tham nguoi nha trong tu, nhieu nguoi cho hay ho la nan nhan cua nhung tro lam dung nghiem trong hon. It nhat 2 nguoi noi rang than nhan cua ho da chet trong trai giam cua My.

3 nguoi con cua cuu tuong Iraq Abed Hamed Mowhoush dua ra nhung buc anh chup thi the cua cha ho. Nhung nguoi nay noi rang thi hai do duoc dua den benh vien cua thanh pho Qaim, gan bien gioi Syria va bi mo kham nghiem. Gay chung tu do benh vien cap noi rang ong chet vi dau tim trong khi tham van. Con nhung buc anh lai cho thay nhung vet bam tim tren mat va chan nguoi dan ong nay.

Mowhoush, chet ngay 26/11/2003, la mot trong so 25 tu nhan thiet mang tai Iraq va Afghanistan ke tu nam 2002 ma gioi chuc quan su My noi rang ho dang dieu tra. “Nhung dieu tuong tu van dang xay den doi voi nhung nguoi khac o trong tu”, Hussam, 27 tuoi, mot trong 3 nguoi con cua Mowhoush noi.

Cac quan chuc quan su My noi rang ho tin tuong la tuong Mowhoush da hau thuan ve tai chinh cho luc luong noi day Iraq. Cac con trai ong bac bo cao buoc do va noi rang 4 nguoi con trai va mot nguoi ho hang nua la vo toi khi bi bat giu trong cac cuoc bo rap o Qaim hoi thang 10 va den luot cha ho bi bat it ngay sau do.

Cac con trai cua ong noi rang nhung nguoi tham van danh dap ho bang gay lua gia suc va bat ho khai ve noi o cua nguoi cha va muon biet lieu ho co lien quan den hoat dong noi day hay khong. Qusay, mot trong 3 nguoi, noi rang cac cuoc tra hoi tro nen dac biet tho bao sau mot cuoc tan cong nham vao linh My trong khi ho dang co mat tai mot can cu quan su Tiger Base gan Qaim. Mot binh si My da bao Qusai: “Chung tao se xu tu tat ca bon may trong ngay hom nay”.

Qusay cho biet sau do anh duoc mot binh si tu nhan la “Devil" (ma quy) dan den mot phong tham van.

“Anh ta dung doi dien voi toi, nam thanh ghe va bao toi la: "Noi cho tao biet cha may dang o dau". Toi bao anh ta la toi khong biet va noi rang co the ong ay cung dang o tu”, Qusay noi.

Sau do, 6 binh si bat dau danh dap anh.

“Devil khong roi khoi chiec ghe. Hinh nhu anh ta thay buon te roi dung len va noi bang tieng Arap, "Ke noi doi, mujahadeen, Mowhoush"”.

Vien linh nay rut sung ra va nham vao thai duong Qusay. “Anh ta len co nhung do chi la mot tieng "cach"”.

Sau 7 thang bi chuyen het nha tu nay sang trai giam khac, tu Haditha va Abu Ghraib gan Baghdad den Bucca tai thanh pho Um Qasr gan bien gioi Kuwait, cuoi cung 3 nguoi con cua Mowhoush da duoc tra tu do.

Hussam Mowhoush noi: “Sau khi chung toi duoc phong thich va cha toi chet, ho noi rang ho khong tim duoc bang chung nao chong lai chung toi va rang ho xin loi”.

Cung trong cuoc hop bao hom chu nhat, Abbas Farhan, 54 tuoi, mang mot tap tai lieu , gom ca giay chung tu cua dua con 26 tuoi cua ong la Mousa den. To giay noi rang Mousa chet tai nha tu Abu Ghraib ngay 14/4 vi mot vet thuong do sung ngan, do la tat ca nhung gi ong biet ve cai chet cua dua con trai.

“Chung toi khong he biet nhung gi da xay ra. Khong gi ca”, Farhan noi.

Ong cho hay Mousa, lam bao ve, bi bat ngay 1/4 khong phai vi tan cong linh My ma vi giup chuyen thi the cua mot nguoi Iraq da bi nhung nguoi My giet hai. Farhan noi rang ong khong biet co phai linh My da gay ra cai chet cua con trai ong hay khong nhung ong khong ngac nhien truoc nhung buc anh, bang chung cua su da man tai nha tu Abu Ghraib.

“Do khong phai la hanh dong hiem gap cua ho”, ong noi.

Abdul Rahman Muhammad Saleh, mot trong 2 nguoi dan ong nop don khieu nai ve su nguoc dai cua linh My, da khong tham du buoi hop bao. Saleh, 38 tuoi, cho hay ly do la anh cho rang hau het nhung nguoi co mat tai do la muon duoc den bu. Nhung de doi lay tinh trang bi lam dung ma anh phai chiu dung trong suot 4 thang trong tu, anh chi muon mot dieu: linh My rut khoi Iraq.

“Do la hinh thuc den bu cho chung toi”, Saleh noi.

Saleh cho hay anh bi bat ngay 18/6/2003 va bi cao buoc tham gia mot nhom vu trang, Saleh bi cong tay va danh ngay trong dem dau tien tai mot can cu quan su My gan nha anh gan Baghdad.

“Mot binh si da da bui vao mieng toi. Mot nguoi khac cho ngon tay vao mieng toi de bat toi mo mieng de nguoi linh kia tiep tuc nhet bui dat vao mieng toi. Toi bat dau non va bat tinh”.

Hai ngay sau, Saleh duoc dua den trai giam tai san bay Baghdad, noi giam giu khoang 400 nguoi Iraq. Anh bi giam 8 ngay trong mot sa lim rong gan mot met vuong va khong the nao duoi noi nguoi.

Sau do, 5 nguoi tham van dan anh den mot can phong rong hon.

“Ho hoi toi rang Saddam Hussein o dau, Uday va Qusay o dau. Toi bao ho rang toi chi la dan thuong, toi khong biet gi ca. Ho noi rang ho se cho toi mot vien dan vi toi bi cao buoc giet linh My”, Saleh noi.

Mot nguoi tham van rut sung ra va ban tu cach do vai met. Saleh cho biet anh cam thay nhu co dong dien chay qua nguoi va ngat di. Sau mot vai gio trong benh vien, anh bi giam tiep trong xa lim 4 ngay nua.

“Vai ngay sau, mot trong so ho mang cho toi mot coc nuoc nong va toi noi voi anh ta rang co le toi sap chet. Toi co gia dinh va do la nhung nguoi toi yeu qui. Neu toi co thong tin gi, toi se bao ong ta”.

3 thang sau do, anh duoc chuyen cho giam hai lan giua san bay Baghdad va trai giam o Umm Qasr. Anh khong bi tham van nua va bat dau mat hy vong duoc tra tu do. Cuoi cung, mot chi huy My tai Umm Qasr xem xet truong hop cua anh va quyet dinh phong thich Saleh tai Baghdad.

Saleh noi rang anh da tro lai lam thanh tra thuc pham cho Bo thuong mai va kiem duoc nhieu tien hon thoi Saddam Hussein. Nhung dieu do khong lam diu di su tuc gian cua nguoi dan ong nay doi voi luc luong chiem dong My.

“Toi nhan ra rang ho den day de pha huy toan bo xa hoi va nen van minh nay. Do la su that. Ho dang tim cach huy hoai xa hoi nay”.

Ngoc Son (theo New York Times)


Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Abu Ghraib, su tuc gian, cuoc hop bao, bi nhiem trung, nguoi dan ong, Linh My, nha tu, nhung nguoi, buc anh, mot nguoi, nhan quyen, Iraq, noi, den, chet

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hình ảnh tra tấn làm bùng lên sự tức giận của cựu tù Iraq

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hình ảnh tra tấn làm bùng lên sự tức giận của cựu tù Iraq bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Hinh anh tra tan lam bung len su tuc gian cua cuu tu Iraq

Nhan xet, hay lien he ve tin Hinh anh tra tan lam bung len su tuc gian cua cuu tu Iraq co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hinh anh tra tan lam bung len su tuc gian cua cuu tu Iraq de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0