Hai buoc ngoat trong doi Tong thong Gadhafi

Tags: Moammar Gadhafi, Pan Am Flight, Ha Lan, A Rap, Saddam Hussein, Tony Blair, Vu khi huy diet hang loat, co quan tinh bao, nha cam quyen, lien hiep quoc, cuoc gap go, tong thong, buoc ngoat, khung bo, lenh cam, my


Hai buoc ngoat trong doi Tong thong Gadhafi
Tong thong Libya: Moammar Gadhafi

Khi tieng xich xe tang cua Su 3 bo binh My lan den Baghdad cung la luc Truong co quan tinh bao Libya - ong Mussa Kussa co cuoc gap go bi mat voi Tony Blair de ban ve viec giai gioi vu khi huy diet hang loat. Nguyen do chinh: nha cam quyen Tripoli e ngai - Tong thong Moammar Gadhafi se la muc tieu ke tiep sau Saddam Hussein.

Buoc ngoat thu nhat: 27 tuoi tro thanh tong thong

Gadhafi co mau "ghet phuong Tay" tu khi con be. Ong noi ong bi thuc dan Y giet nam 1911. Ong danh ca tuoi tre cua minh de hoc cach giai phong nhan dan thoat khoi ach boc lot cua nguoi nuoc ngoai.
La con ut trong mot gia dinh nong dan Bedouin di cu tu sa mac Sirte nam 1942, trong thoi gian theo bac trung hoc o Truong Sebha, Gadhafi va ban be da thanh lap mot nhom lanh dao quan su, co the tiem chiem quyen kiem soat dat nuoc trong tuong lai.

Ong la mot hoc sinh cuc ky noi tieng ve tai nang, song bi truc xuat nam 1961 vi toi hoat dong chinh tri va chiu anh huong sau sac tu tuong cua Gabal Abdul Nasser - mot chinh khach Ai Cap len ghe Tong thong Ai Cap nho tu tuong thong nhat A Rap va bai phuong Tay.

Nam 1963, Gadhafi quyet dinh noi got Nasser bang cach gia nhap Hoc vien Quan su Benghazi. Noi day, ong va mot vai nguoi ban thanh lap mot luc luong bi mat voi tieu chi ro rang - lat do che do quan chu than phuong Tay.

Sau khi tot nghiep hoc vien (1965), ong duoc cu sang Anh hoc them khoa huan luyen 1 nam va tro thanh si quan trong binh chung thong tin.

Ngay 1/9/1969, dai ta Gadhafi va luc luong bi mat cua minh da tien hanh mot cuoc dao chinh khong do mau tai thu do Tripoli, lat do nha vua Idris Senussi I va gianh quyen kiem soat hoan toan dat

Lich su bat hoa My - Libya
1969: Gadhafi, deo ham dai ta, tiem chiem quyen luc bang mot cuoc dao chinh lat do vua Idris Senussi I.
1981: My ban roi 2 may bay Libya tren bau troi vung vinh vi toi "dam thach thuc chien dau co My".
3/1986: Gadhafi keu goi cac quoc gia A Rap tan cong tat ca nhung noi co quyen loi cua nuoc My sau khi hai quan Libya va My "dung do" nhau tai Mediaterranean.
5/4/1986: Bom no tai mot san nhay o Tay Berlin, giet chet 3 nguoi (gom 2 linh My) va lam bi thuong 200 nguoi khac. Tat ca chung cu deu huong ve chinh quyen Libya.
15/4/1986: My cho may bay oanh tac cac can cu quan su, khu dan cu tai Tripoli, Banghazi va nha rieng cua Gadhafi, giet chet 101 nguoi, trong do co con gai Gadhafi. My tuyen bo cuoc tan cong tren nham tra dua vu khung bo vu truong cach do 10 ngay.
12/1988: Bom no tung chiec chuyen co Pan Am Flight 103 tren bau troi Lockerbie, Scotland, giet chet 270 nguoi.
1992: LHQ ra lenh cam van Libya nham gay suc ep buoc nuoc nay dan do 2 cong dan Libya tinh nghi lien quan den vu danh bom chuyen bay tren.
1999: Nhung ke tinh nghi danh bom Pan Am Flight 103 duoc dan do sang xu o mot toa an Ha Lan, theo luat Scotland.
2001: 1 trong 2 ke tinh nghi xac dinh la pham toi, ke con lai duoc tha bong.
2002: Libya tuyen bo san sang boi thuong cho cac gia dinh nan nhan vu no may bay.
8/2003: Libya dat duoc thoa thuan voi cac gia dinh nan nhan, dong y boi thuong 2,7 ti USD va se boi thuong them khi LHQ bai bo lenh cam van.
19/12/2003: Lybia tuyen bo huy bo tat ca vu khi huy diet hang loat nham cai thien moi quan he voi phuong Tay. Tong thong My G.Bush hoan nghenh dong thai nay.

nuoc Libya chi trong vai ngay. Nam do, Gadhafi moi 27 tuoi. Tuy nhien, phai den thang 1/1970 ong moi thau tom toan bo quyen hanh sau khi giai quyet on thoa cuoc tranh chap voi cac si quan khac trong cuoc dao chinh.

Vi tong thong "bao mieng" nhat, nhi the gioi

Tu thoi Ronald Reagan, Washington da "ghim" chinh quyen ong Gadhafi vao danh sach "7 quoc gia tai tro cho khung bo". Bat dong giua Libya - mot quoc gia nho be von ven hon 5 trieu dan va My - mot sieu cuong, boc phat tu su kien nam 1981. Lay co la "dam ngang nhien thach thuc" tren bau troi vinh Sidra, chien dau co My da ban ha 2 may bay Libya.

5 nam sau, tuan duyen My lai tan cong tau chien Libya tren bien Mideterranean. Uc long, ong Gadhafi keu goi cac nuoc A Rap hay tan cong vao bat cu noi nao co quyen loi nuoc My tren toan the gioi.

Ngay 5/4/1986, mot hop dem o Tay Berlin bi no bom khung bo, 2 linh My thiet mang va 200 nguoi khac bi thuong. Chung cu dieu tra deu huong ve phia nha cam quyen Libya. 10 ngay sau, Tong thong Ronald Reagan tra dua bang cach ra lenh oanh tac cac can cu quan su cua Libya, nhieu khu dan cu o Tripoli va Benghazi.

Vu tra dua giet chet 101 nguoi, trong do co mot dua con gai cua Gadhafi vua moi 7 tuoi. Dien tiet, Gadhafi doa: "Libya du kha nang dam vo mui va huy diet hoan toan nuoc My". Ngay 21/12/1988, chiec chuyen co Pan Am Flight 103 roi London duoc 38 phut no tung o do cao 10.300 met tren bau troi Lockerbie. 259 hanh khach va phi hanh doan, trong do co 189 nguoi My thiet mang. Hai cong dan Libya Al-Maegrahi va Fhimah, theo My - la nhan vien tinh bao, bi nghi ngo la thu pham chinh cua vu khung bo. Phia Lybia tu choi khong chiu dan do. My van dong Lien Hiep Quoc ra lenh cam van.

Thang 4/1999, Tong thong Nam Phi Nelson Mandela va Thai tu A Rap Saudi - Abdullah van dong Gadhafi trao Al-Maegrahi va Fhimah cho Toa an quoc te o Ha Lan xet xu theo luat Scotland. Lenh cam van cua Lien Hiep Quoc duoc do bo sau khi Al-Maegrahi va Fhimah den Ha Lan, song lenh cam van cua My van giu nguyen. Theo Ray Takeyh - chuyen gia kinh te nguoi Libya tai Hoc vien Washington, lenh cam van da khien Libya thiet hai 30 ti USD vi khong xuat khau duoc dau hoa va khi dot.

Co le vi the, trong le ky niem 40 nam ngay dao chinh thanh cong, ong Gadhafi da doc bai dien van dai den 2 tieng ruoi, trong do ong goi he thong chinh quyen cua My la "co lo si va can phai nem vao sot rac". Ong bao cac dang phai o Anh chi la "nhung cau lac bo danh cho nhung ke quy toc va vua chua".

"Nuoc My lam gi co nen dan chu... Do la quoc gia dang chiu su cai tri cua khoang 400 gia dinh dang kiem soat quyen luc va sung dan", Gadhafi noi.

Buoc ngoat thu hai: Tro thanh muc tieu cua... khung bo

Hai buoc ngoat trong doi Tong thong Gadhafi
Viec Libya tuyen bo se thao do hoan toan vu khi huy diet hang loat, moi Lien Hiep Quoc thanh sat chuong trinh hat nhan khien ca the gioi sung sot. Bat dau tu thang 3/2003, tuc dung vao dip tieng xich xe tang cua Su 3 bo binh My lan ve Baghdad, Truong co quan tinh bao Libya - ong Musa Kussa da bi mat gap go Thu tuong Anh Tony Blair de thuong thao cac van de tren voi muc dich dua ra la nham cai thien quan he voi My va phuong Tay.

Khong chi the, ong Gadhafi con khuyen cao cac quoc gia tai tro khung bo nen hop tac voi phuong Tay. Thuc te, ong Gadhafi thua hieu: neu khong kheo, so phan ong cung se chang khac gi vi Tong thong Iraq. Nhung,... khi nga sang phuong Tay va My cung la luc Gadhafi tro thanh muc tieu cua chinh nhung ke khung bo. Tong thong Pakistan - ong Musharraf trong 12 ngay da bi am sat hut 2 lan. Va theo thong tin tu Co quan Tinh bao Canada (CSIS), cu ngoat da bien ong Gadhafi tro thanh muc tieu tan cong cua mang luoi khung bo al-Qaeda, von dang muon thiet lap mot nha nuoc Hoi giao tai Libya. Boi le, quan diem hien nay cua ong Gadhafi bi coi la "chong lai Hoi giao".

Theo bao cao cua CSIS, mot nhom vu trang co ten goi Luc luong dau tranh Hoi giao Libya (LIFG) dang phat dong mot cuoc thanh chien chong lai Gadhafi va da trien khai rat nhieu no luc de am sat ong. Chong lai Gadhafi con co 3 luc luong vu trang khac: Luc luong Hoi giao tu vi dao, Luc luong thanh chien Libya va To chuc doi moi Hoi giao.

Ngoc Thinh

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Moammar Gadhafi, Pan Am Flight, Ha Lan, A Rap, Saddam Hussein, Tony Blair, Vu khi huy diet hang loat, co quan tinh bao, nha cam quyen, lien hiep quoc, cuoc gap go, tong thong, buoc ngoat, khung bo, lenh cam, my

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hai bước ngoặt trong đời Tổng thống Gadhafi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hai bước ngoặt trong đời Tổng thống Gadhafi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Hai buoc ngoat trong doi Tong thong Gadhafi

Nhan xet, hay lien he ve tin Hai buoc ngoat trong doi Tong thong Gadhafi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hai buoc ngoat trong doi Tong thong Gadhafi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0