De nhi the chien Hoan canh va nguyen nhan

Tags: Trung Quoc, Nhat Ban, Lien Xo, Dong Au, de nhi the chien, Xung Dot Vu Trang, chu nghia phat xit, duc quoc xa, Phat Xit Duc, Hiep uoc Versailles, chien tranh, cuoc chien, the gioi, mot so, vao ngay, hai


De nhi the chien la mot cuoc xung dot vu trang lon nhat lich su. Khong cuoc xung dot nao truoc do hay sau do bao gom so nuoc tham gia nhieu hon, anh huong dien tich dat lon hon, hay giet nhieu mang nguoi va pha hoai nhieu hon.

De nhi the chien - Hoan canh va nguyen nhan
De nhi the chien la mot cuoc xung dot vu trang lon nhat lich su.

Vai net chinh

De nhi the chien, con duoc goi la Chien tranh the gioi lan thu hai hay Dai chien the gioi lan thu nhi, la mot cuoc chien tranh the gioi tham khoc bat dau tu nam 1939 va cham dut vao nam 1945 giua cac luc luong Dong Minh va Truc. Tat ca moi luc dia tren the gioi deu bi anh huong cua cuoc chien nay, ngoai tru Nam cuc. No la cuoc chien rong lon va tai hai nhat trong lich su nhan loai.

Chua co su thong nhat trong viec tinh ngay bat dau cuoc chien: mot so nguoi cho rang do la ngay Duc xam luoc Ba Lan vao ngay 1/9/1939, mot so nguoi khac tinh ngay Nhat Ban xam luoc Trung Quoc vao ngay 7/7/1937, con mot so khac thi tinh vao mot ngay con som hon nua: ngay Nhat xam lang Man Chau vao nam 1931. Cung mot so nguoi khac cho rang hai the chien chi la mot cuoc chien duoc chia ra boi mot cuoc ngung ban.

Cac chien su da xay ra tai Dai Tay Duong, chau Au, bac Phi Chau, Trung Dong, Dia Trung Hai, Thai Binh Duong va phan lon cua Dong A va Dong Nam A. Cuoc chien ket thuc tai chau Au khi Duc dau hang vao ngay 8/5/1945 nhung van con tiep dien tai chau A cho den khi Nhat dau hang vao ngay 2/9/1945.

Khoang 54 trieu nguoi da bi chet do cuoc chien nay, ke ca cac hanh dong tan sat diet chung cua Duc Quoc Xa (Holocaust). La mot chien tranh toan dien, ke ca dan thuong khong o mat tran cung bi danh bom hang loat. Vu khi nguyen tu, may bay phan luc, va ra-da v.v la mot so phat minh trong cuoc chien.

Sau cuoc chien, chau Au bi chia ra lam hai phai: mot phia chiu anh huong phuong Tay do My dung dau, con phia kia chiu anh huong cua Lien Xo. Cac nuoc chiu su anh huong cua My duoc phuc hoi kinh te sau khi nhan duoc vien tro tu Ke hoach Marshall trong khi cac nuoc khac tro thanh cac nuoc cong san dung ve phia Lien Xo.

Tay Au lien ket dong minh trong Khoi Bac Dai Tay Duong (NATO), trong khi cac nuoc Dong Au lien ket dong minh theo Hiep uoc Warsaw. Cac lien minh nay dong vai tro quan trong trong Chien tranh lanh sau nay. Tai chau A, su chiem dong Nhat Ban cua quan doi My da lam thay doi nhieu mat doi song nuoc nay, trong khi Trung Hoa Dan Quoc truoc day da thanh Cong Hoa Nhan Dan Trung Hoa va vung lanh tho Dai Loan.

Cac giai doan chinh cua De nhi the chien (1939-1945)

Tu 1939 den 1945, De nhi the chien dai de da trai qua 5 giai doan:
1-
Giai doan thu nhat: tu 1/9/1939 (ngay Duc tan cong Ba Lan, mo dau dai chien) den 22/6/1941 (ngay phat xit Duc tan cong Lien Xo).
2-
Giai doan thu hai: Tu ngay 22/6/1941 den ngay 19/11/1942 (ngay mo dau cuoc phan cong o Stalingrad).
3-
Giai doan thu ba: Tu 19/11/1942 den ngay 24/12/1943 (ngay mo dau cuoc tong phan cong cua Hong quan Lien Xo tren khap cac mat tran).
4-
Giai doan thu tu: Tu 24/12/1943 den ngay 9/5/1945 (ngay phat xit Duc dau hang, chien tranh ket thuc o chau Au).
5-
Giai doan thu nam: Tu 9/5/1945 den ngay 14/8/1945 ( ngay phat xit Nhat dau hang, De nhi the chien cham dut).

Tinh hinh the gioi dan den De nhi the chien

Chau Au
Vao thap nien 1920 va 1930, che do phat xit gianh duoc quyen luc tai Y va Duc trong khi cac dang phat xit khac cung co nhieu the luc trong chinh truong Trung Au. Rieng tai Duc, dang Quoc xa va Adolf Hitler dang co hoai bao tao ra mot chinh quyen kieu mau. Duc quoc xa khuyen khich va khai thac niem tu hao dan toc cua nguoi Duc, cung nhu cac nen tang tru cot cua chu nghia phat xit nhu su ton trong quan doi va tuan thu chinh quyen.

Cac su kien nay khien Duc tro thanh mot nuoc hung manh voi quan doi manh duoc xay dung tren nen tang tu tuong chien luoc, mot nen cong nghiep phat trien nhanh trong moi truong khuyen khich thuong mai va su ung ho cua dan chung trong viec gianh lai dat dai da bi mat sau De nhat the chien va danh du quoc gia. Tai Y, Benito Mussolini cung dung thuat hung bien nhu Hitler, nhung it thanh cong hon.

Hitler len nam chinh quyen, dat uu tien vao viec tai tao quan doi. Duc bo tien ra de nghien cuu cac vu khi nguy hiem hon va xay dung cac cong nghiep quan su. Cac thoa thuan voi Lien Xo cho phep Duc huan luyen cac don vi linh trong bi mat, trai phep voi Hiep uoc Versailles. Vao nam 1936, Hitler tai chiem dong Rhineland va vao nam 1938, Duc Quoc Xa sat nhap nuoc Ao.

Sau khi Ao sat nhap voi Duc, Hitler doi hoi vung Sudentenland tu Tiep Khac. Hai nuoc Anh va Phap khong muon tham chien cho nen da vut bo lien minh quan su voi Cong Hoa Tiep Khac va ky Thoa thuan Munich vao ngay 29/ 9 de nhan nhuong Duc. Den ngay 16/3/1939, Duc da chiem dong toan bo Tiep Khac. Y theo guong Duc va sat nhap Anbani vao ngay 12/4.

Vao ngay 22/5, Y va Duc ky Hiep uoc Thep, chinh thuc lien minh quan su giua hai nuoc. Vao ngay 23/8, Duc va Lien Xo ky Hiep uoc Molotov-Ribbentrop, mot thoa thuan khong xam luoc trong do co mot dieu khoan bi mat chia se Dong Au giua hai nuoc nay. Thoa thuan nay lam cac nuoc Tay phuong ngac nhien, neu nho rang hai nuoc nay da ung ho hai phia khac nhau trong Noi chien Tay Ban Nha vua moi ket thuc.

Chau A
Tai chau A, Nhat Ban da co mat tai Trung Quoc khi chien tranh bat dau. Cac khu vuc bi Nhat chiem dong trong quoc gia suy yeu nay ngay cang nhieu trong nhung nam cuoi thap nien 1930. Chien tranh Trung-Nhat (1937-1945) da bung no sau khi hai phia quoc dan dang va cong san dang giam dau tranh voi nhau de tap trung vao viec danh duoi Nhat Ban ra khoi Trung Quoc.

Luc dau, Trung Quoc gianh duoc mot so thang loi, nhung sau nay chieu huong quay sang phia Nhat va ho da chiem dong hau het mien tay Trung Quoc. Trong cuoc tan cong cua Nhat co nhieu su kien khi dan thuong bi tan sat tan nhan, trong do co su kien Tan sat Nam Kinh, da khien du luan quoc te ra ap luc de Nhat roi khoi Trung Quoc. Hoa Ky, trong khi biet lap doi voi chau Au, da bay to su quan tam doi voi cac hoat dong cua Nhat, va bat dau dung cac bien phap trung phat nhu khong cho hang hoa duoc tau cho den Nhat, nhat la dau mo.

Nhat da chiem dong hau het cac khu vuc thanh thi va cong nghiep tai Trung Quoc truoc khi De nhi the chien bat dau. Tuy the, Trung Quoc khong chua dung hai tai nguyen quan trong trong viec phat trien va bao dam an ninh cua Nhat: do la dau mo va cao su. Co hai quan diem trong cac tuong lanh Nhat ve cach dat duoc cac tai nguyen nay: mot la danh vao phia bac, tuc la vao lanh tho Lien Xo va chiem lay mot phan lon cua Siberia va hai la danh xuong phia nam vao cac thuoc dia cua chau Au tai Dong Nam A. Sau Chien tranh ranh gioi Xo-Nhat, nhieu nguoi nghi rang Nhat da cho rang cach danh vao phia bac khong the dat duoc.

Ly do

Cac ly do cuoc chien duoc neu ra thi co nhieu va la mot de tai dang duoc tranh cai, trong do co Hiep uoc Versailles, Khung hoang kinh te toan cau, chu nghia dan toc, va chu nghia quan phiet.

Ly do dan den De nhi the chien khac nhau trong moi noi giao chien. Tai chau Au, ly do nam xung quanh hau qua cua De nhat the chien: Duc muon tranh phai tuan theo cac dieu kien trong Hiep uoc Versailles, chu nghia phat xit ngay cang pho bien va cac lanh tu chu nghia nay co tham vong cao, trong khi tinh hinh khong on dinh tai Trung Au va Dong Au sau khi De quoc Ao-Hungary tan ra lam chien tranh de xay ra.

Tai Thai Binh Duong, y dinh bien thanh cuong quoc cua Nhat Ban va su thang the cua mot so thu lanh quan phiet da khien nuoc nay co y do chiem Trung Quoc va cac nuoc lan can de thoa man nhu cau tai nguyen ma nuoc dao nho be nay khong tu dap ung duoc, cuoi cung da cuon Nhat Ban vao chien tranh.

Tuy nhien, qua dien bien cua quan he quoc te tu 1929 – 1939, co the thay:

Nguyen nhan sau xa hay la nguon goc cua De nhi the chien la tac dong cua quy luat phat trien khong deu ve kinh te va chinh tri giua cac nuoc tu ban trong thoi dai de quoc chu nghia. Su phat trien khong deu do da lam cho luc luong so sanh trong the gioi tu ban thay doi can ban, lam cho viec to chuc va phan chia the gioi theo he thong Versailles-Washington do ket qua cua Chien tranh the gioi thu nhat khong con phu hop nua. Dieu do nhat dinh phai dan den mot cuoc chien tranh moi giua cac nuoc de quoc de phan chia lai the gioi.

Nguyen nhan truc tiep cua De nhi the chien la cuoc khung hoang kinh te the gioi 1929 - 1939 lam nhung mau thuan tren them sau sac, dan toi viec len cam quyen cua chu nghia phat xit o mot so nuoc voi y do gay chien tranh de phan chia lai the gioi.

Thu pham gay chien la phat xit Duc, quan phiet Nhat Ban va phat xit Italia. Nhung cac cuong quoc phuong Tay, do chinh sach hai mat cua ho, da tao dieu kien cho phe phat xit gay ra cuoc De nhi the chien tan sat nhan loai.

(NHQ - Theo Wikemedia, LSTG-NXBGD)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Trung Quoc, Nhat Ban, Lien Xo, Dong Au, de nhi the chien, Xung Dot Vu Trang, chu nghia phat xit, duc quoc xa, Phat Xit Duc, Hiep uoc Versailles, chien tranh, cuoc chien, the gioi, mot so, vao ngay, hai
Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0