Cuoc doan tu cua ky uc

Doi giay bot cua mot linh khong quan My chet tran (1967) - Anh: Tim Page

TTCN - Nhung nha bao va phong vien anh tung lan lon o cac chien truong mien Nam cho den thang 4-1974, lan luot hanh huong tham lai Sai Gon nhan ky niem 30 nam ngay 30-4 lich su.

Voi hau het nhung cuu binh cua lang anh bao chi quoc te, cuoc chien tai VN da la noi cho ho thai nghen hang loat giai thuong anh bao chi Pulitzer, World Press Photo (WPP) va nhieu danh hieu tot dinh khac.

Malcom Browne cua Hang tin AP voi buc anh chup hoa thuong Thich Quang Duc tu thieu nam 1963 da gianh duoc ca giai thuong lon WPP cung nam lan giai anh bao chi Pulitzer mot nam sau do; Kyochi Sawada cua Hang tin UPI doat giai Pulitzer va WPP 1965 voi buc anh mot gia dinh boi qua song tranh bom My va nam sau lai giat giai thuong lon WPP lan nua voi buc anh xe tang My keo le xac mot chien si giai phong.

Chien dich Prairy-Hill cua thuy quan luc chien My tai Khe Sanh (1966) - Anh: Larry Burrows

Horst Faas cua Hang tin AP voi vinh du hai lan doat giai Pulitzer thi giai dau tien nam 1965 trao cho nhung hinh anh chien tranh VN. Roi hinh anh tuong nguy Nguyen Ngoc Loan cam sung ban vao dau chien si biet dong Bay Lop trong cuoc tong tien cong xuan Mau Than 1968 bat tu qua ong kinh cua Eddie Adams (AP). Va hinh anh co be Kim Phuc gao khoc vi bong bom napalm o Trang Bang nam 1972 da mai gan lien voi tren tuoi cua Nick Ut.

Nhung buc anh ay da gop phan gianh duoc su ung ho cua the gioi doi voi cong cuoc giai phong mien Nam, gop phan lam thay doi cuc dien chien tranh. Nhung phong vien anh ay nhieu nguoi da tra gia bang mau cho nhung tac pham day tinh to cao cua minh. Phong vien anh tu do Tim Page bi min phat mat mot mieng nao to bang trai cam, co luc tuong chung da mat tri. Bi thuong vi manh dan khong lam Horst Faas dau don bang nhung lan phai di nhat xac dong nghiep vua tu nan tren duong tac nghiep. Kyochi Sawada mat mang nam 1970 tai Lao.

Phong vien anh huyen thoai Larry Burrows cung ba dong nghiep khac bi tu nan cung chuyen truc thang bi roi tren khong phan Lao nam 1971. Va nha bao phuong Tay cuoi cung thiet mang tai VN la phong vien anh nguoi Phap Michel Laurent trung dan tren duong tu Xuan Loc ve Sai Gon ngay 28-4-1975. Danh sach sinh nghe tu nghiep ay con dai.

Hoa thuong Thich Quang Duc tu thieu phan doi chinh quyen Ngo Dinh Diem (1963) - Anh: Malcom Browne	Nguoi cha om xac dua con bi chet khi quan Sai Gon can quet vao mot ngoi lang gan bien gioi Campuchia (1964) - Anh: Horst Faas

Ba me va cac con vuot song chay tron bom My o Binh Dinh (1965) - Anh: Kyochi Sawada	Tuong nguy Nguyen Ngoc Loan ban vao dau chien si biet dong Bay Lop (1968) -Anh: Eddie Adams

Cung nhu moi lan truoc (1995 va 2000), ho hen gap nhau tren tang thuong khach san Rex cung uong can ly ruou hoi uc. Ben canh nhung dong nghiep da “nua chung bo cuoc choi” giua khoi dan chien tranh, nhung ky niem ve Eddie Adams vua tu tran may thang truoc day chac chan se lam nong cay nhieu khoe mat. Voi nhieu nguoi bay gio tuoi da ngoai 60 hay gia hon nua, day co the la cuoc doan tu cuoi cung.

Nhung lich su se mai tri an ho vi nhung buc anh lam chung tich ma khong co chung moi ky uc roi se nhat nhoa. Nhung tac pham anh bao chi tren hai trang bao nay cung la mot cuoc doan tu cua nhung phong vien anh con song hay da mat ngay ay.

HOANG THAO