Cuoc chien 6 ngay o Trung Dong

Trong luc do quan Hezbolah cung tan cong lai Israel gay dau thuong cho dan lanh

Quyet dinh chinh xac

Vao mua he nam 1967, tinh hinh tai Trung Dong cuc ky cang thang: Ai Cap tang cuong suc manh quan su cua minh sau khi de nghi quan doi Lien Hiep Quoc rut quan khoi vung ban dao Sinai, noi ma ho don tru tu cuoc chien tranh hoi nam 1956. Ngoai ra Ai Cap con ky hiep uoc quan su lien minh voi hang loat cac nuoc A Rap khac de chong Israel.

Tong thong Ai Cap Gamal Abdel Naser trong cac bai phat bieu cua minh khong he giau giem y do dat dau cham het doi voi Israel. Cac nuoc A Rap khac cung huong ung y tuong nay. Abdel Naser cam thay su hau thuan manh me cua Lien Xo, boi cac nha lanh dao quoc gia rong 1/6 the gioi nay cung khong co thien cam voi Israel va nhin thay Naser la nguoi co the bat Nha nuoc Do Thai dau hang. Chinh vi the Lien Xo khong tiec tien cua, trang bi khi tai cho Ai Cap.

Trong luc do tinh bao Israel da nhan thong tin ve quan doi cua Naser tien vao ban dao Sinai, ap sat bien gioi Israel. Cung luc cac nhom vu trang Palestine an nau tai cac nuoc A Rap dung chien thuat vuot bien gioi tan cong vao nguoi Israel.

Trong nhung dieu kien nhu the, Israel quyet dinh mot nuoc co chinh xac: Chu dong tan cong cac doi thu tiem nang. Chien tranh bat dau va duoc Israel goi la "Chien dich quy thuat".

Danh nhanh thang nhanh

Vao sang som ngay 5.6, cac may bay chien dau cua Israel tan cong 1 san bay cua Syria, 3 san bay cua Jordani va 11 san bay cua Ai Cap. Ket qua: Phan lon may bay cua cac nuoc nay dang do tren duong bang hay trong cac ham tru bi tieu diet, hang chuc phi cong bi chet. San bay cua ca 3 nuoc nay bi te liet va hau nhu khong con kha nang chien dau trong nhung ngay sau do. Chi rieng Ai Cap trong nhung gio phut dau tien mat hon 300 may bay cac loai. Con ve phia Israel ho bi mat 19 may bay ma phan lon la do hu hong ky thuat.

Sau khi su dung khong luc, Israel dung bo binh: Cac xe tang, thiet giap cua nuoc nay tien den bien gioi Ai Cap. Sau mot ngay giao tranh ac liet, quan Israel danh chiem vai cu diem kien co cua doi phuong va tien sau vao lanh tho Ai Cap vai chuc km.

Cac tran danh dien ra tai cac vung phu can cua Jerusalem - noi ma truoc do chia lam hai phan cho Israel va Jordani. Dao quan cua Israel nam quyen kiem soat cac vi tri chien luoc quanh thanh pho va tien vao khu pho co. Quan Jordani dap tra bang cach ban phao tam xa vao Tel-Aviv nhung khong mang lai hieu qua quan su nao.

Libanon bi tan pha sau khi Israel tan cong vao nam 2006 - Anh: WPP & Wikipedia

Ngay thu hai giao chien tai mat tran Sinai da mang them that bai moi cho Ai Cap. Duoc khong quan ho tro toi da, bo binh Israel tien sau vao Sinai. Luc do gioi lanh dao quan doi Ai Cap hieu rang that bai la dieu khong the tranh khoi va bat dau rut lui. Binh linh Ai Cap nhan lenh phai vut bo vu khi hang nang de rut lui nhanh chong.

Dieu nay gay nen su hoang loan cho quan doi Ai Cap, ho thao chay voi va, bi giet, bi thuong va bi bat lam tu binh rat nhieu. Den cuoi ngay nay, Israel chiem toan bo Dai Gaza va day phan con lai cua quan doi Ai Cap den vinh Suez. Chien thang tai day cho phep Israel dieu quan den vung Bo Tay va Jerusalem de giao chien voi quan Jordani. Den chieu ngay 6.6, Israel da chiem thanh pho Hebron va Bethlehem. Trong ngay nay, quan doi Syria phan cong tai cao nguyen Golan. Sau khi na phao don dap, ho tien cong vao bien gioi Israel nhung bi quan bien phong Israel day lui. Cung ngay nay, Hoi dong Bao an Lien Hiep Quoc nhom hop, My de nghi lap lai hoa binh khan cap va quan doi cac nuoc quay ve lai vi tri truoc khi chien tranh xay ra. Tuy nhien, Lien Xo van hy vong quan A Rap co the tru duoc nen phu quyet de nghi nay.

Buoc sang ngay thu ba cua cuoc chien, Israel hau nhu danh bai quan Ai Cap o ban dao Sinai, chiem thanh pho cang Sharm el-Sheikh va tien vao vung vinh Suez, duong dan den Cairo bi bo ngo. Trong khi do quan doi Jordani bi danh bat khoi Jaricho. Su kien chinh trong ngay nay la quan doi don tru o Jerusalem dau hang va Israel chiem giu Nui Thanh - noi thieng lieng cua nhung nguoi theo dao Do Thai.

Ngay 8.6, quan doi Ai Cap that thu tai ban dao Sinai, Cairo thua nhan that bai va chieu ngay nay thoa thuan hoa binh, cham dut chien tranh giua Ai Cap - Israel co hieu luc. Cung ngay 8.6, luc luong khong quan Israel tan cong tau USS Liberty cua My, lam 34 thuy thu bi chet, 172 nguoi bi thuong. Quan he ngoai giao My - Israel dung truoc nguy co do vo. Israel dua ra loi xin loi chinh thuc, bien minh khong quan cua minh nham do la tau cua Ai Cap.

Hau qua nang ne

Ngay 9.6, Tong thong Ai Cap Abdel Naser len ti vi thong bao ve quyet dinh tu chuc cua minh. Tuy nhien Quoc hoi Ai Cap tu choi don tu chuc cua ong ta.

Danh bai Ai Cap va Jordani, Israel tap trung vao tran chien voi Syria. Sau vai gioa khi phia Syria chap nhan de nghi cua Lien Hiep Quoc ve ky ket hiep dinh hoa binh, may bay Israel nem bom Damask va mot so vi tri quan su cua Syria. Quan doi Israel tien cong vao cao nguyen Golan, linh Syria bo chay hoang loan. Duong den Damask chi con 60 km, trong khi phia Syria khang cu yeu ot. Tuy nhien do Israel quan ngai Lien Xo se can thiep, nen ho ngung tan cong. Vao buoi chieu nay Hiep dinh hoa binh co hieu luc va chien tranh ket thuc.

Abdel Naser (giua) va Tong bi thu Dang Cong san Lien Xo Khrushchev nam 1964

Israel tuyen bo co 776 binh si cua minh thiet mang trong chien tranh. Cac nuoc A Rap khong cong bo so lieu nay, nhung theo vai nguon tin thi Ai Cap mat 11.500 linh, Jordani gan 6.000 va Syria gan 1.000 binh linh bi chet.

Danh bai cac nuoc A Rap, quan doi Israel duoc coi la mot trong nhung dao quan thien chien nhat the gioi. Lien Xo phat y vi cac dong minh cua minh thua tran nen da cat dut quan he ngoai giao voi nha nuoc Israel.

Sau nay Israel con tien hanh giao tranh voi vai nuoc A Rap ma tieu bieu nhat la vao nam 1982 ho danh chiem Libanon. Luc do chi trong vong 1 tuan, quan doi Israel tien sau 40 km vao lanh tho Libanon. Cuoc chien nam 2006 voi Hezbollah lam Israel thiet mang 119 nguoi ma khong dat duoc ket qua nhu y.

40 nam da troi qua ke tu khi Cuoc chien tranh 6 ngay ket thuc, nhung hoa binh van chua mot ngay den voi Trung Dong. Cac vung lanh tho cao nguyen Golan, Dai Gaza, Bo Tay ma Israel chiem dong van luon la nguyen nhan cua cac cuoc xung dot vu trang. Cao nguyen Golan chua duoc dua ra ban bac voi Syria, Bo Tay va Dai Gaza luon gay tranh cai trong cong dong nguoi Israel. Chien tranh khong the giai quyet cac bat dong, nhung cac giai phap khac van chua mang lai hoa binh cho Trung Dong.

Hoang Hoai Son