Chien tranh giua cac vi sao tap moi

Cuoc chay dua ngoai khong gian gio co them ten cua Trung Quoc. (Anh: The Hollywood Hill)

Mot quan chuc Bo Quoc phong My cho biet vao ngay Trung Quoc tien hanh vu ban thu ve tinh, My da khong the lien lac duoc voi chiec ve tinh do tham ma Co quan Do tham Quoc gia cua Lau Nam Goc phong thu nghiem hoi nam ngoai...

Tu hom 11/1 Trung Quoc da su dung mot ten lua dan dao pha huy thanh cong mot ve tinh thoi tiet dang bay tren quy dao cach Trai Dat tren 800 km. Ngay 18/1, sau mot thoi gian nghien ngam ve tac dong cua vu viec, My moi ra mot thong bao tiet lo ve vu thu nay cua Trung Quoc. Tuy nhien, bat chat su phan doi am i va cac yeu cau doi giai thich dong co cua cac nuoc lang gieng va Phuong Tay, Trung Quoc van ap dung chinh sach “an binh bat dong”.

Dang sau su bat binh de dat

Mai toi ngay 23/1, Trung Quoc moi chinh thuc thua nhan viec tien hanh vu thu tren va tuyen bo rang nuoc nay van cam ket su dung vu tru cho muc dich hoa binh.

Khong can phai quan sat nhieu cung co the thay vu viec nay da "gay soc" cho gioi quan su My. Vay la su thong tri khong phai ban cai cua My trong linh vuc vu tru da chinh thuc bi nguoi khong lo chau A thach thuc. Phat trien kha nang ban ha ve tinh tu giua nhung nam 1980, My luon tu tin ve uu the nay cua minh vi tren thuc te, chi co Lien Xo truoc day moi co kha nang tuong tu. Gio day, Trung Quoc da noi len la mot nuoc thu ba so huu cac kha nang chong ve tinh tu mat dat, buoc My phai nghi toi viec huy dong cac nguon luc de phat trien cac kha nang ung pho.

Hanh dong nay be ngoai cung da lam day len mot loat nhung loi phan doi manh me tu cac nuoc nhu Canada, Nhat Ban va Australia... nhung tren thuc te no chi la phan noi cua mot cuoc canh tranh chinh phuc va chiem linh vu tru ma cac cuong quoc tren the gioi dang ngam ngam theo duoi.

Phat ngon vien Hoi dong An ninh Quoc gia My Gordon Johndroe cho biet viec Trung Quoc su dung ten lua pha huy mot ve tinh dang bay tren quy dao cach be mat Trai Dat khoang 860 km la nguy co de doa doi voi he thong ve tinh quan su cua My va co the lam ton hai toi quan he giua Trung Quoc voi Phuong Tay.

Thuc ra, chinh quyen Bush da giu im lang ve vu thu nghiem nay trong mot tuan khi can nhac ve tam quan trong cua no. Theo cac nha phan tich, cac ve tinh thoi tiet cua Trung Quoc hoat dong o cung do cao quy dao voi cac ve tinh do tham cua My, do vay cuoc thu nghiem gian tiep de doa toi cac he thong phong thu cua nuoc nay.

My da tien hanh vu thu vu khi chong ve tinh lan cuoi vao ngay 13/9/1985, sau do da cham dut nhung thu nghiem kieu nay vi lo rang cac manh vo cua ve tinh co the gay phuong hai cho hoat dong cua cac ve tinh quan su va dan su, von la cac phuong tien ma Phuong Tay ngay cang dua vao nhieu hon trong moi linh vuc, tu dinh vi hang hai, truy cap Internet cho toi cac may tra tien tu dong. Ke tu do toi nay My dang nghien cuu, thi nghiem su dung laser tren mat dat de vo hieu hoa va pha huy ve tinh.

Phan tich cua Co quan Khong gian Phap (CNES) cho thay khong nuoc nao tren the gioi lai phu thuoc nhieu vao ve tinh hon My, va cac ve tinh do la tai la mat cua nuoc nay. Theo co quan tren tinh tu nam 1999 den nay, 95% tin tuc tinh bao ma My co duoc la nho he thong ve tinh.

Mot quan chuc Bo Quoc phong My cho biet vao ngay Trung Quoc tien hanh vu ban thu tren, My da khong the lien lac duoc voi chiec ve tinh do tham ma Co quan Do tham Quoc gia cua Lau Nam Goc phong thu nghiem hoi nam ngoai. Tuy nhien, hien chua co dau hieu chung to su mat lien lac tren la do hau qua tu vu thu ten lua chong ve tinh cua Trung Quoc.

Mat khac, kha nang chong ve tinh ma Trung Quoc pho dien khong co gi dang ngac nhien doi voi chinh quyen Bush, mot chinh quyen da sua doi chinh sach khong gian quoc gia hoi thang 10 nam ngoai nham bao ve cac loi ich cua nuoc nay trong khong gian vu tru. Tai lieu chien luoc 10 trang nay tuyen bo: "An ninh quoc gia My phu thuoc rat nhieu vao nang luc vu tru va su phu thuoc nay se tang len. My se bao ve cac quyen, nang luc va tu do hanh dong trong khong gian vu tru... va phu nhan, neu can, viec cac doi phuong su dung cac nang luc khong gian vu tru thu dich voi cac quyen loi quoc gia cua My"". Mot mat, Nha Trang cho biet chinh sach nay khong keu goi viec phat trien hay trien khai vu khi trong khong gian vu tru song lai bac bo moi de xuat cam vu khi khong gian.

Ngay 13/12 vua qua, trong mot dien van quan trong noi ve chinh sach nay, ong Robert Joseph, Thu truong Ngoai giao My phu trach kiem soat vu khi va an ninh quoc te, cho rang cac nuoc khac va co the ca cac nhom khung bo "dang tim cach co duoc kha nang ngan chan, tan cong va danh bai cac he thong khong gian cua My. Va My se khong dung thu cho viec phu nhan quyen cua nuoc nay trong viec su dung khong gian vi cac muc dich hoa binh".

Trong bai phat bieu thuong nien truoc Quoc hoi ve cac moi de doa, Giam doc Co quan Tinh bao quoc phong, Trung tuong Michael Maples tuan truoc da cho rang Nga va Trung Quoc la ""nhung quoc gia dang ngai chinh"" ve cac chuong trinh quan su trong khong gian vu tru cua My.

Van con do cac tham vong

Trong thoi ky chien tranh lanh, Cuu Tong thong My Ronald Reagan da de xuat mot tam chan phong ve bang cach su dung cong nghe laser de ""chan va pha huy"" cac ten lua mang dau dan hat nhan dang bay toi My. Mac du, sang kien phong thu chien luoc hay con goi la chuong trinh ""Chien tranh giua cac vi sao"" nay da bi bo roi vao nam 1993, nhung tren thuc te My chua bao gio tu bo tham vong kiem soat khong gian vi loi ich quan su, kinh te, va chien luoc nay.

Gioi khoa hoc va quan su the gioi cho rang ke hoach ma Tong thong My George W. Bush cong bo hoi thang 1/2004, theo do se dat tram khong gian tren Mat Trang vao nam 2015 va tiep do se dua nguoi len Sao Hoa chi la su noi tiep cua ke hoach cua ong Reagan va cua ke hoach tham hiem khong gian cua cuu Tong thong Bin Clinton.

Cuoc chien chinh phuc vu tru khong chi co y nghia thuan tuy ve mat quan su, ma con co y nghia ve kinh te. Cac nha khoa hoc cho biet Mat Trang co chua mot nguon nang luong bat tan la Helium 3 - mot chat dot hoan hao, manh, khong o nhiem, khong phong xa.

Vien Fusion Technology thuoc Dai hoc Wisconsin uoc tinh, neu so voi dau mo, mot tan helium co gia 4 ty USD. Tru luong helium cua Mat Trang neu khai thac het se dat hang trieu tan, du cho tat ca cac nuoc tren the gioi su dung trong ca nghin nam.

Cac chuyen gia ve linh vuc vu tru cho rang hanh dong cua Trung Quoc se duoc Lau Nam Goc tan dung triet de nham thuc day cac cac chuong trinh quan su hoa vu tru. Dieu co the day the gioi toi nguy co cua mot cuoc chay dua vu trang moi day ton kem va phieu luu.

Tu lau, Wasinhton luon cho rang Trung Quoc thuong xuyen "co nhung bieu hien" chay dua quan su voi My. Chang han, Trung Quoc da can du vao Chien tranh Trieu Tien khi nhin nhan an ninh cua minh bi cac luc luong My don tru o ban dao Trieu Tien de doa. Tiep do, Trung Quoc quyet dinh tro thanh cuong quoc hat nhan vao nam 1964 de khuech truong long tu hao dan toc khi goi cac kha nang hat nhan cua minh la "tu luc, tu cuong". Gan day, Bac Kinh chua bao gio quen nhac nho My rang Trung Quoc se khong loai tru lua chon quan su de thong nhat Dai Loan. Nam 1996, Trung Quoc da ban ten lua ve phia Dai Loan trong khuon kho "Cuoc tap tran tren khong va tren bien".

Vu pho truong vu khi pha ve tinh duoc nhieu quan chuc quan su o Wasinhton coi la mot bang chung moi ve "su ganh dua" cho du muc dich thuc su moi chi la rut ngan khoang cach canh tranh voi My trong khong gian vu tru. Tuy chua co ai goi Trung Quoc la mot "doi thu canh tranh dong dang" cua My trong linh vuc nay, nhung cung it nguoi nghi ngo ve mot cuoc chay dua moi duoc bat dau tu ngay 11/1/2007.

Kien Van