Chien tranh My Iran co xay ra



Chien tranh My - Iran co xay ra?

Chinh quyen cua tong thong Khatami moi la muc tieu cua My?

Trong suot hon hai tuan nay, cuoc tranh cai hat nhan giua My va Iran dang gay su chu y lon cua du luan the gioi. Nhieu nguoi dang dem lui nac thoi gian du bao ve kha nang cuoc chien tranh thu 3 ma My co the se tien hanh trong vong 3 nam. Ho lo lang dem tung ngay, tung ngay, yen lang nhung ben bi, giong nhu nhung tieng tich tac cua chiec dong ho. Co the se rat som, tieng chuong bao hieu chien tranh se rung len? Lieu co kha nang Washington va Tehran se tham gia vao mot cuoc chien tranh moi?

Nhung dong thai chuan bi cho mot cuoc chien tranh bat dau tu luc nao? Co the noi cach day da 25 nam, khi hoang de Iran sup do. Hoac cung co the noi la ngay nam nay, khi che do Saddam Hussein tan ra. Ban cung co the lay dau moc khac cho chiec dong ho dem lui thoi gian, do la khi mot vai ten dong bon cua Osama Bin Laden tim duoc noi tru an o Iran, hoac la ngay nguoi ta phat hien ra nhung dau hieu ve chuong trinh vu khi hat nhan cua Iran. Noi tom lai, bat ke la thoi diem nao di nua thi duong nhu mot cuoc chien tranh moi dang duoc ngam ngam khoi dong.

My: "Chung toi khong the chiu dung...!"

Khong giong nhu CHDCND Trieu Tien, Iran khong cong khai tuyen bo ve cac chuong trinh hat nhan cua ho. Tuy nhien, cac cuoc dieu tra cua IAEA cho thay Iran co so huu nhung thiet bi lam giau uranium, va uy ban giam sat nguyen tu LHQ da thuc giuc Iran ky hiep uoc cho phep cac cuoc thanh tra vu khi duoc tien hanh tren lanh tho nuoc nay truoc han chot 31/10. Mac du Washington da dua van de hat nhan cua Iran vao ho so cua IAEA, nhung Tong thong Bush van canh bao rang My se "khong the chiu dung" viec Iran tien hanh xay dung cac chuong trinh vu khi hat nhan.

Ngay 22/10, Iran da dong y cho phep IAEA tien hanh cac cuoc thanh sat vu khi hat nhan, va chap thuan ngung cac chuong trinh lam giau uranium o nuoc nay. Day la mot nhuong bo quan trong cua Iran trong chuyen tham cua ngoai truong ba nuoc Anh, Phap, va Duc toi Iran. Tuy nhien, tuan truoc, mot so nhan vat dieu hau cua chinh quyen Bush, trong do co Thu truong Ngoai giao phu trach van de khong pho bien vu khi John Bolton, da canh bao rang nhung dong thai hop tac cua Tehran gan day chi don gian la "tung hoa mu" che mat cong dong quoc te nham tranh su doi dau gay bat loi cho ho.

Bay gio, nhung dau hieu cua mot cuoc chien tranh lai duoc the hien duoi nhieu hinh thuc. Co the la nhung dau hieu tran trui nhu kieu mot tro choi de doa cua tre em o truong "Tao se dem tu mot den ba!". Cung co luc tro choi de doa bi ngung lai. Nhung doi voi cuoc chien tranh nao cung vay, cang gan den gio G, cong viec chuan bi lai cang kho khan hon. Su mong doi tang len, tien cua do ra nhieu hon, quan doi duoc trien khai moi luc mot dong. Khi nguoi ta cang tien gan den thoi diem cao trao sap no ra mot cuoc chien tranh, nguoi ta cang vuot xa cai moc quay lai.

Do cung la mot ly do dan den cuoc chien tranh Iraq vao mua xuan nam ngoai. Luc do, chinh quyen Bush khong muon bo lo thoi diem chin muoi ma ho da om som chuan bi de lat do Saddam, ngay ca khi ho phai dung den thu doan xuyen tac su that ve Saddam. Vi the:

Co vu khi huy diet hang loat u? - Hay kiem tra!

Co lien quan den Al Qaeda u? - Hay kiem tra!

Co su ung ho cua Lien Hop Quoc hay khong u? – (Im lang mot lat) Khong can thiet!!

Quan doi My da vao vi tri chua u? – Hay kiem tra!

Da san sang de hanh dong? – OK!

Co su ung ho cua du luan o Iraq? – Do chi la nhung gi ho noi ma thoi!

Co su ung ho cua du luan o My? – Hay nhin vao nhung la phieu xem!

Doi voi Iran, su dien tien cung dang xay ra tuong tu, chi khac mot dieu la nhung "bang chung" dua ra chong lai cac thu linh Hoi giao o Iran to ra khac nghiet hon

Chien tranh My - Iran co xay ra?

Xuong che tao nang luong hat nhan Bushehr cua Iran.

Co vu khi huy diet hang loat? My cho rang Iran co vu khi hoa hoc va co the da co vu khi sinh hoc, nhung nhung vi trung va chat doc sinh hoa con khong nguy hiem bang nhung qua bom ma co the Iran da che tao trong suot thoi gian qua. Rat nhieu bang chung duoc My dua ra de chung to dieu do. Mot doi chuyen gia thanh sat vu khi cua Uy ban nang luong nguyen tu IAEA da den Iran hoi dau thang 10. IAEA da dua ra han chot 31/10 cho Iran chung minh rang nuoc nay khong co tham vong che tao bom nguyen tu. Hien cac chuyen gia thanh sat van con o Iran, van tiep tuc dao boi tim kiem. Vay lieu Iran co vu khi huy diet hat nhan khong? Hay kiem tra!

Lien quan den khung bo? Iran ung ho cac cuoc tan cong cam tu vao nguoi Israel. Nhung cau hoi lon duoc dat ra la lieu Iran co lien quan den Al Qaeda hay khong. Vai tuan truoc, cac nguon tin tinh bao duoc tiet lo tu Washington, chau Au, va mot so nuoc Arap cho hay Iran thuc su co lien he voi mang luoi khung bo quoc te nay. Nguon tin nay cho biet con trai cua Osama la Saad cung voi mot ten thu linh Al Qaeda la Seif al-Adel da lam viec voi mot don vi dac biet cua Quan doi cach mang Iran, con goi la Luc luong Jerusalem. Voi su giup do cua don vi noi tren, nhom khung bo nay gan day da am muu thuc hien mot so vu tan cong o Arap Xeut va mot vai noi khac. Nguon tin nay van chua dua ra mot ket luan gi, nhung co ve nhu no cung cap nhieu thong tin chi tiet hon nhung loi buoc toi mo ho ve su lien he giua Saddam va Al Qaeda ma phuong Tay tung ra hoi nam ngoai. Vay lieu Iran co lien he voi khung bo? Hay kiem tra!

"Su nghiep thay doi" Iran? Nhieu nguoi nhin nhan nguyen nhan sau xa cua van de Iran va CHDCND Trieu Tien chinh la che do chinh tri o cac nuoc nay, chu khong phai la nhung gi cac nuoc nay co trong kho vu khi cua ho. Canh dieu hau trong chinh quyen Bush dang ung ho mot "su thay doi che do" o Iran. Duoi con mat cua My, nguoi Iran dang rat mong muon co mot su thay doi che do. Dieu nay, theo luan dieu cua My, duoc chung to qua nhung ky bau cu tu nam 1997 den nay. Trong mot vai cuoc bau cu o cac don vi hanh chinh nho thuoc Tehran gan day, chi co khoang 12% dai cu tri xuat hien. Tuan truoc, sau su kien giai Nobel Hoa binh duoc trao cho Shirin Ebadi - mot phu nu Iran hoat dong nhan quyen, thi loi keu goi cai cach trong dan chung Iran cang tang cao.

The con tam trang cua dan chung My? Nhung thay doi trong su ung ho cua dan chung My doi voi Tong thong Bush la mot "bang chung" nuc cuoi ma chinh quyen My dua ra: Khi chinh quyen tham gia chien tranh, su ung ho doi voi tong thong Bush tang len, khi ong ta khong tham chien, su ung ho lai giam sut!

Neu cuoi thang nay, IAEA dua ra mot ban thong bao khong co loi cho Iran, thi My se keu goi LHQ thong qua lenh cam van Iran. Va My se co gang lam cho lenh cam van tro thanh mot cong cu anh huong nghiem trong den Iran – giang manh vao nen cong nghiep dau mo cua Iran nhu tung lam voi Iraq. Manh hon nua, My se buoc LHQ gay suc ep bang cach de doa trien khai quan doi truc tiep. Mot so quan chuc Hoa Ky con tiet lo thong tin rang dong minh Israel cua My da bat dau khoi dong cac ten lua hat nhan ngam duoi nuoc, nham du tru kha nang Israel se phat dong mot cuoc tan cong phu dau nham vao Iran, de "day" cho Tehran mot bai hoc neu nuoc nay van khang khang theo duoi cac chuong trinh vu khi hat nhan.

Kho khan doi voi Washington…

Nhung tinh toan tren cua My duong nhu khong khien cac thu linh Hoi giao Iran lo so. Boi vi ho nghi den Iraq. Mac du vi du ve Iraq co the la mot loi canh bao Iran va CHDCND Trieu Tien rang so phan dang cho hai quoc gia nay, nhung chinh bai hoc ve Iraq cung boc lo cho hai quoc gia nay thay nhung kho khan va han che cua "su nghiep" phu dau nham thay doi che do chinh tri o cac nuoc "ma quy" ma My dang theo duoi. Hien My dang phai tray trat mot minh ganh chiu nhung ganh nang khi don phuong tien hanh chien tranh bat chap su phan doi cua cong dong quoc te. My da va se phai cu ½ so quan tinh nhue cua quan doi My "cam" o Iraq trong nhieu thang, tham chi la trong nhieu nam. Chi phi uoc tinh so luoc cua cuoc chien tranh Iraq la 166 ty USD. Trong khi do, luc luong quan doi cua My hien dang dong tai Iraq rat de la mieng moi cho cac cuoc tan cong du kich, cac vu khung bo, hay tham chi ca nhung nguoi dan thuong, neu duoc cac thu linh Hoi giao giat giay. Nhung nguoi Iran co lien he voi nguoi Kurd, ho co the mua chuoc nhung nguoi thuoc nhanh Xu-ni va ho quen biet voi tat ca cac nhan vat quan trong cua nguoi Shiite da so o Iraq. Mot quan chuc phuong Tay vua tro ve chau Au sau cac cuoc dam phan voi nhung nguoi co the luc o Najaf va Karbala da phat bieu rang Tehran ket noi duoc mang luoi cua cac thanh pho thanh dia Trung Dong. Ong nay ke rang khi ong noi chuyen voi nhung nguoi Iran, ho biet den nguyen van tung chu trong cuoc doi thoai giua ong vao cac thu linh Hoi giao o Iraq.

Mat khac, Iran va CHDCND Trieu Tien van khong to thai do hieu chien, va cuoc bau cu tong thong My dang den gan, vi the chinh quyen se kho co the thuyet phuc dan chung My do tien cua va sinh mang vao mot cuoc chien tranh thu ba trong vong 3 nam. Nhung nguoi Iran theo duong loi cung ran cho rang cuoc chien tranh Iraq da lam My roi vao tinh trang "cang trai qua muc" khong the du suc tan cong them mot ke thu moi. Co the ho dung. Hon nua, Iran co den 500.000 quan linh va dia hinh doi nui hiem tro. Iran co vu khi sinh hoa. Them vao do, Iran da co mot bai hoc tu CHDCND Trieu Tien rang neu ho cang co gang phat trien vu khi hat nhan thi ho se khong bi xam luoc.

Ngoai ra, My se gap kho khan boi vi ngay ca cac dong minh cua My cung se khong ung ho tinh hieu chien cua sieu cuong hung hang nay. Nho lai, truoc khi My tan cong Iraq, chinh Thu tuong Anh Tony Blair da canh bao rang cac dong thai cua My dang day My va dong minh cuon vao tro choi "ben mieng ho chien tranh" - dieu ma cac dong minh khong he muon. Vay lan nay lieu co ai tin ong Bush nua hay khong? Hon nua, viec Anh gan day tich cuc tham gia thuc day Iran ky Nghi dinh thu bo sung cua Hiep uoc khong pho bien hat nhan da chung to rang vi dong minh than can nhat cua My nay khong hung thu gi viec tien hanh trung phat quan su doi voi Iran. Nhung loi de doa "thay doi che do" cua Washington va su kien Iraq gan day da giup cho cac nuoc chau Au co co hoi dong vai tro "canh sat thien chi" de kiem che ga khong lo Washington hieu chien. It nhat thi cac nuoc chau Au da danh lac huong chu y cua Washington tu cho quan tam den chinh tri noi bo cua Iran sang cho tranh cai ve van de hat nhan. Cac nha phan tich nhin nhan rang doi voi Iran, nhung thay doi quan trong thuong dien ra o Tehran hon la o Washington, voi su giup do cua cac nha lanh dao chau Au, trong do co Thu tuong Anh Tony Blair, va co the la ca quoc vuong Jordani Abdullah - nguoi dong vai tro hau thuan cho cac cuoc tiep xuc giua Washington va Tehran.

Tat nhien, van de hat nhan chi la mot trong nhieu van de nhay cam trong ho so quan he giua Washington va Tehran. Mot van de quan trong khac la so phan cua mot so thanh vien al-Qaeda hien nam trong tay chinh quyen Iran. Van de quan trong khac nua la Iraq - kha nang luc luong quan My va dong minh chiem dong tai day co the kiem soat duoc cac cuoc noi day cua nhung nguoi Shiite o nuoc nay hay khong phuc thuoc phan lon vao thai do cua Iran doi voi qua trinh chuyen giao quyen luc hien dang duoc My xuc tien o nuoc nay. Nhung tien trien trong van de hat nhan se giup ca My va Iran hieu nhau hon trong cac van de khac.

Trien vong?

Trong noi bo Iran, nhung nguoi theo duong loi cung ran thuc giuc chinh quyen hay cu tuyet IAEA, nhung cac nha cai cach cua Tong thong Mohammed Khatami lai canh bao rang neu Tehran nen chap thuan cac yeu cau cua IAEA du cho nhung yeu cau do co bat cong di chang nua, boi vi neu khong dat nuoc Cong hoa Hoi giao nay se roi vao tinh the nguy hiem chet nguoi, khong chi phai chiu lenh cam van nghiet nga ma con phai lam vao chien tranh.

Trong boi canh chinh quyen Bush dang phai chiu suc ep nang ne cua chi phi quan su va su giam sut cua uy tin ngoai giao, My co the se "xuong nuoc" - co the My se hua dam bao an toan cho cac thu linh Hoi giao Iran de doi lai Iran se cam ket tu bo cac chuong trinh che tao vu khi huy diet hang loat va ky mot nghi dinh thu cho phep thanh sat vu khi quoc te vao lam viec, khong nhung tay vao cong viec o Iraq, va giao nop cac nhom Al Qaeda.

Do khong han la mot giai phap on thoa. Co the no se kich dong nhung nhan to nguy hiem tiem tang trong tang lop ton giao o Iran. Tuy nhien, giai phap do se la cach keo dai thoi gian trong khi cho doi tim ra mot giai phap khac tot hon, va it nhat, no se tam thoi lam ngung chiec dong ho dem nguoc den thoi diem dien ra cuoc chien tranh lan thu ba cua My trong vong 3 nam. Khi ca Washington va Tehran deu nhan thay rang doi dau chi lam cho ho mat nhieu hon duoc, kha nang dam phan se mo ra. Den luc do, su nghiep xoa bo "ma quy" cua Washington se phai ngung lai!

Hien nay, cuoc choi dang tam thoi ngung tre - theo nhieu nguoi,do la mot su tam ngung day nguy hiem, boi vi khoanh khac bao hieu cuoc chien tranh moi van dang co nguy co den trong tung tich tac dong ho.

(Tran Hien - Tong hop)

Viet Bao

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chiến tranh Mỹ - Iran có xảy ra?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chiến tranh Mỹ - Iran có xảy ra? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chien tranh My Iran co xay ra

Nhan xet, hay lien he ve tin Chien tranh My Iran co xay ra co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chien tranh My Iran co xay ra de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin the gioi trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin the gioi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0