Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Tags: Wilbur Wright, Dai Tay Duong, Orville Wright, Wright Flyer, Anh em nha Wright, may bay phan luc, nganh hang khong, loai may bay, The ky 20, che tao may, dau tien, the gioi, chuyen bay, dong co, co the, hai


Tu xa xua, con nguoi da mo uoc bay duoc nhu chim va khat vong nay luon am anh ho. Cuoi cung, dau the ky 20, anh em nha Wright da bien mo uoc nay thanh hien thuc, roi mat dat tren nhung co may nang hon khong khi.

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Wilbur Wright va Orville.

Wilbur Wright (1867-1912) va Orville Wright (1871 - 1948) la con cua giam muc Milton Wright. Ho duoc sinh ra tai mot nong truong nho gan Millville, bang Indiana, My. Con duong su nghiep va giao duc cua hai anh em nay giong nhau toi muc mac du Orville song lau hon Wilbur 36 nam song ho luon duoc de cap toi cung nhau. Ca hai deu hoc toi bac trung hoc song khong lay duoc bang tot nghiep. Nguyen nhan la do Wilbur bo lo le phat bang do gia dinh chuyen noi o va Orville nghien cuu cac mon hoc dac biet chu khong phai giao trinh binh thuong o nam trung hoc thu hai.

Tu xe dap toi... tau luon

Sau khi roi truong trung hoc, Orville xay dung va dieu hanh mot xuong in. Hai anh em xuat ban mot to tuan bao va Wilbur lam bien tap. Orville da tung la nha vo dich dua xe dap. Nam 1892, ho mo mot cua hang ban va cho thue xe. Khong lau sau, chinh ho bat dau che tao loai phuong tien nay va mo Cong ty Wright Cycle tai Dayton, Ohio. Vao nam 1896, anh em nha Wright quan tam toi bay. O thoi diem do, bay co nghia la luon. Ho doc moi thu co the tim thay ve de tai nay. Voi nhung kien thuc moi, hai anh em da che tao va thu nghiem chiec tau luon dau tien cua ho gan Kitty Hawk, bac Carolina, vao nam 1900, va thu nghiem chiec thu hai vao nam 1901. So di ho chon lang chai nay boi gio deu tai day se giup ho bay len khong trung va bai bien nhieu cat se lam dem cho nhung lan ha canh.

Vao dau the ky 20, nhieu nguoi da tim du moi cach de tro thanh ca nhan dau tien co the bay len khong trung. Phan lon cac nha phat minh thoi do thuong hap tap va khong duoc giao duc. Ho thuong che tao may bay trong mot ngay va co bay tren do ngay ngay hom sau. Phan thuong doi voi ho la tham hoa hoac con so khong. Trai lai, anh em nha Wright lam viec co tinh khoa hoc va tinh phuong phap khi tiep can voi kien thuc moi nay. Voi tu cach la tho che tao xe dap, hai anh em tin vao viec thu nghiem cac y tuong mot cach ky luong. De danh gia tien bo dat duoc, ho lam mot chiec ong gio - ong dau tien duoc che tao nham kiem tra mot mau canh may bay.

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Chiec Wright Flyer vao ngay 17/12/1903.

Trong nhung nam truoc khi tien hanh chuyen bay dau tien, anh em nha Wright da tien hanh thanh cong gan 1.000 chuyen bay bang tau luon truoc khi cam thay san sang che tao mot chiec may bay co dong co. Do cac nha san xuat oto luc do khong the cung cap dong co du nhe va manh nen hai anh em quyet dinh tu che tao dong co may bay. Dieu quan trong khac la sau 4 nam, Orville va Wilbur Wright cuoi cung cung da san sang thu nghiem chiec may bay co dong co dau tien mang ten Wright Flyer. Nhieu dac diem cua may bay ma hai anh em thiet ke van duoc su dung trong nhieu loai may bay ngay nay. Vao buoi sang ngay 17/12/1903, ho dung tren bai bien o Kitty Hawk, bac Carolina va tung dong xu de quyet dinh ai trong so hai anh em la nguoi dau tien thu nghiem chiec may bay nay. So phan da lua chon Orville.

Khai sinh nganh hang khong the gioi

Wright Flyer:
Sai canh: 12,3m
Chieu dai: 6,4m
Chieu cao: 2,7m
Trong luong: 274kg
Toc do toi da:16 km/h
1 dong co xang 12 ma luc, 4 xy lanh
1 nguoi lai, 2 tang canh.

Chuyen bay dau tien nay chi keo dai 12 giay voi quang duong 37m song la chuyen bay co nguoi lai, su dung dong co dau tien tren the gioi. Trong ngay hom do, hai anh em thay phien nhau dieu khien may bay va ho da thuc hien nhieu chuyen bay thanh cong. Chuyen bay dai nhat la 59s voi quang duong bay 260m. Tuy nhien, anh em nha Wright co le khong biet phat minh cua ho se lam thay doi the gioi nhieu nhu the nao. Ky nguyen hang khong da bat dau.

Su that la anh em nha Wright da giau kin phat minh cua ho, lui ve cua hang xe dap o Dayton, khong thich lam cho moi nguoi chu y toi ky tich mang tinh lich su ma ho da dat duoc. Do lo ngai phat minh co the bi nguoi khac danh cap neu ho chung kien chuyen bay thu dau tien, hai anh em nghi toi viec xin cap bang sang che cho Wright Flyer. Trong 5 nam tiep theo, anh em nha Wright hiem khi bay va neu co nhung chuyen bay do chi danh cho chinh ho chu khong phai tai cac cuoc trinh dien truoc cong chung.

Trong khi Orville va Wilbur tu co lap ban than thi cac phi cong khac bat dau say me voi bau troi va thanh tich cua ho duoc bao chi dua tin rong rai. Alberto Santos-Dumont nguoi Brazil xuat hien tren cac trang dau cua nhieu to bao chau Au voi chuyen bay ngan ngui vao nam 1906 tai Phap. Vao ngay 4/7/1908, Glenn Curtiss nguoi My gianh cup bac James Gordon Bennett tai Reims voi tu cach la nguoi bay nhanh nhat va su hoan nghenh cua cong chung My khi bay duoc 1km tren chiec may bay June Bug. Su ca ngoi ma cong chung va bao chi danh cho nhung phi cong nay nhu mot chiec gai nhon dam vao suon anh em nha Wright, nguoi da bay xa hon va cao hon nhieu so voi tat ca cac phi cong noi tren.

Hoai nghi va than phuc

Ngay khi duoc cap bang sang che, anh em nha Wright cam thay yen tam de chung minh voi the gioi rang ho la nhung nguoi mo duong thuc su cua nganh hang khong. Noi ho chon la Phap. Tai day, ho lam cho gioi hang khong chau Au sung sot.

Vao thoi diem do, nhieu nguoi chau Au to ra hoai nghi ve cac ban thong bao lien quan toi kha nang bay cua anh em nha Wright. Ho muon tan mat chung kien hai cong dan My nay bay len bau troi. Wilbur di thuyen toi Phap cung voi phien ban thao roi cua mot trong nhung chiec may bay cua ho.

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Buc dien hai anh em gui cho cha thong bao ve chuyen bay thanh cong.

Vao ngay 8/8/1908, truoc su chung kien cua nhieu phong vien va cac quan chuc Phap tai Le Mans, Wilbur Wright da treo len chiec may bay cua minh va cat canh. Nguoi Phap luc do chi quen nhin nhung chuyen bay keo dai vai giay ngan ngui. Anh em nha Wright co the o tren khong trong nhieu phut, tham chi la hang gio. Trong mot cuoc trinh dien ky thuat bay phi thuong cung ngay, Wilbur Wright da bay vong tron trong hon 2,5 gio. Cong nghe cua hai anh em vuot xa so voi tat ca nhung nguoi khac. Ho roi nuoc Phap voi nhung loi ngoi ca la chu nhan cua nganh hang khong. Ngay sau do, ho ky hop dong voi Chinh phu My de che tao chiec may bay quan su dau tien. Thanh cong cua ho da thuc day nganh hang khong.

Trong nhung nam sau do, hai anh em chinh thuc thanh lap cong ty che tao may bay Wright Company. Tuy nhien, thay vi tap trung vao viec cai tien mo hinh may bay hai tang canh ban dau, ho lien tiep tien hanh dam don kien cac cong ty che tao may bay khac chang han nhu Glenn Curtiss. Anh em nha Wright khang dinh nhung nha san xuat do vi pham bang sang che ma ho so huu. Viec kien tung keo dai nhieu nam. Cuoi cung, vu kien duoc quyet dinh vao nam 1914. Mac du toa an ra phan quyet co loi cho hai anh em song chien thang cua ho thuc su la chien thang trong rong.

Wilbur qua doi do sot thuong han vao nam 1912. Orville ban co phieu cua minh trong Cong ty Wright 3 nam sau do va tiep tuc nghien cuu hang khong hoc trong phong thi nghiem rieng. Nam 1929, huan chuong Guggenheim dau tien duoc trao cho Orville do nhung dong gop cua hai anh em cho nganh hang khong. Orville qua doi vao nam 1948. Orville Wright noi: ""Chung toi may man khi lon len trong mot moi truong luon luon co nhieu su khuyen khich de tre em theo duoi nhung dieu thich thu ve tri thuc, kham pha moi thu khoi day su to mo"".

Vuot bien

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

May bay cua Louis (tren) va Spirit of St Louis.

Sau khi theo doi chuyen bay cua anh em nha Wright o Le Mans, Louis Bleriot nguoi Phap da che tao chiec may bay mot lop canh. Chiec may bay nay da tro thanh hinh mau cho nhung thiet ke tuong lai. Khoang cach giua cac quoc gia tren the gioi da ngan lai vao ngay 25/7/1909 khi Louis ha canh xuong mot san gon gan Dover, Anh, tro thanh nguoi dau tien bay qua Eo bien Anh trong mot chiec may bay. 2 thap ky sau do, Charles Lindbergh dua nganh hang khong the gioi toi nhung do cao moi bang cach bay mot minh khong ngung nghi qua Dai Tay Duong, tu New York toi Paris. Chiec may bay mang ten Spirit of St Louis da hoan tat chuyen di trong chua day 34 gio.

Binh dang gioi

Amy Johnson tro thanh nguoi phu nu dau tien tren the gioi bay tu Anh toi Australia vao nam 1930 trong chiec may bay Gypsy Moth. Chuyen bay keo dai 19 ngay. 2 nam sau, Amelia Earhart nguoi My tro thanh nguoi phu nu dau tien bay qua Dai Tay Duong. Johnson qua doi trong mot vu tai nan may bay vao nam 1941. Earhart khong bao gio duoc tim thay sau khi may bay cua ba bien mat vao nam 1937.

May bay va chien tranh

Cuoi Dai chien the gioi lan thu nhat, Orville Wright tiet lo voi mot nguoi ban: ""May bay da lam cho chien tranh kinh khung toi muc toi khong tin la co bat ky quoc gia nao lai muon khieu chien"". Tuy nhien, hon 20 nam sau, Anh va Duc tien hanh chien tranh, danh dau buoc ngoat trong Dai chien the gioi lan thu hai cung nhu viec su dung may bay lam cong cu giet nguoi. Chi tinh rieng trong mua he va mua thu nam 1940, 2.000 may bay da bi pha huy.

Truc thang

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Chiec truc thang VS-300.

Igor Sikorsky roi Kiev vao nam 1919 toi ""mien dat hua"". Trong vong 20 nam, ong da che tao va lai chiec truc thang mot canh quat thanh cong dau tien tren the gioi. Ong tiep tuc dat ra nhung tieu chuan moi ve toc do, do cao va suc ben. Vi tri cua ong trong lich su hang khong duoc bao dam khi chiec truc thang VS-300 bay lieng vai giay tren bau troi Connecticut, My, vao nam 1939. VS-300 da giup cong ty cua ong co duoc danh tieng ve san xuat truc thang hang loat.

May bay dan dung

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Chiec Boeing 707 dau tien.

Nganh hang khong the gioi mac no Frank Whittle, nguoi che tao ra dong co phan luc. Loai dong co nay da lam thay doi nganh hang khong, giup cong chung co the di lai bang may bay. Nhung chiec may bay dan dung co lon, toc do nhanh va hieu qua, co the cho hang tram hanh khach va hang hoa cong kenh, da tao ra mot nganh moi. Dan dau cac loai may bay cho khach la Boeing 707. Chiec Boeing 707 nguyen mau dau tien, kieu 367-80, cat canh vao ngay 15/7/ 1954 tu Renton Field, Seattle, toi Baltimore trong thoi gian 3 gio 48 phut voi van toc 989 km/h.

Vao nam 1957, Boeing 707 tro thanh may bay phan luc dau tien cung cap dich vu cho khach thuong xuyen. Boeing 707 nhanh chong cho thanh than tuong xuyen Dai Tay Duong. Lon hon, nhanh hon va em hon nhieu so voi may bay canh quat ma no dang thay the, Boeing 707 nhanh chong lam thay doi bo mat cua nganh van tai quoc te. Hon 1.000 chiec may bay loai nay thuoc nhieu kieu da duoc ban tren the gioi, bao gom mot phien ban lien tuc chuyen cho cac tong thong My cho toi nam 1990. Day chuyen san xuat Boeing 707 bi dong cua vao thang 5/1991.

Tiep theo thanh cong cua 707, hang Boeing da phat trien mot dong may bay phan luc thuong mai. Moi kieu Boeing duoc thiet ke sao cho phu hop voi yeu cau cua cac lo trinh cu the. Tinh cho toi nay, co hon 14.000 chiec Boeing cac loai da duoc san xuat va Boeing chiem gan 30% tong so may bay phan luc thuong mai tren the gioi.

Phan luc len thang

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Harrier (tren) va B-2.

Kha nang cat canh va ha canh theo phuong thang dung cua may bay phan luc la mot buoc dot pha lon trong nganh hang khong. Duoc che tao lan dau tien vao nhung nam 1950, may bay phan luc len thang Harrier cat canh vao nam 1966 va phuc vu trong Luc luong Khong quan Hoang gia Anh 3 nam sau do. Tinh linh hoat va kha nang cat canh tu cac hang khong mau ham da lam cho loai may bay nay tro thanh vu khi then chot trong cuoc chien tranh Falklands giua Anh va Tay Ban Nha vao nam 1982. 10 nam sau, Khong luc My bat dau su dung may bay nem bom B-2 Stealth. No co the xam nham vao cac tuyen phong khong phuc tap o nhieu do cao.

May bay sieu am

Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Concord.

May bay sieu am thuong mai Concord ra doi nham dap ung mong muon di lai nhanh hon cua con nguoi. Vao nam 1956, Anh va Phap bat dau che tao loai may bay co the di voi toc do gap 2 lan toc do am thanh. Chiec Concord dau tien cat canh tu Toulouse, Phap, vao nam 1969. No o trong khong trung 27 phut, dat toi do cao 3.000m song chi bay voi toc do duoi 480 km/h.

Voi canh hinh tam giac nham giup no bay voi toc do sieu am cung nhu mot dong co su dung thung nhien lieu phu de cung cap luc day can thiet, Concord la mot ky cong cua nganh co khi. Concord mat 3,5 gio bay tu chau Au toi My, chua bang mot nua thoi gian bay binh thuong cua Boeing 747. Toc do cua no la 2.160 km/h va do cao la 18.288km, gap 2 lan do cao cua cac may bay phan luc khac.

Tuy nhien, vao Hang British Airways cua Anh va Air France cua Phap da ra tuyen bo chung vao thang 4/2003 ve cham dut su hoat dong cua Concord do loai may bay nay khong con mang lai loi nhuan. Chuyen bay cuoi cung cua Concord Phap dien ra vao thang 5 vua qua. Chuyen bay cuoi cung xuyen Dai Tay duong dien ra vao ngay 24/10/2003, ha canh xuong phi truong Healthrow cua Anh.

(Minh Son - Tong hop)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Wilbur Wright, Dai Tay Duong, Orville Wright, Wright Flyer, Anh em nha Wright, may bay phan luc, nganh hang khong, loai may bay, The ky 20, che tao may, dau tien, the gioi, chuyen bay, dong co, co the, hai

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Anh em nhà Wright và lịch sử hàng không thế giới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Anh em nhà Wright và lịch sử hàng không thế giới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi

Nhan xet, hay lien he ve tin Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Anh em nha Wright va lich su hang khong the gioi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tim hieu trong chuyen muc The gioi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tim hieu
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0