10 dot pha cua khoa hoc the gioi nam 2012
Tags: nha khoa hoc, nha nghien cuu, kham pha ra, ngoai ra con, the gioi, dot pha, pha cua, te bao, dieu khien, quan trong, nam, benh, 10, viec, ADN
Dan dau trong so 10 dot pha cua khoa hoc the gioi nam nay chinh la viec kham pha ra "hat cua Chua". Ngoai ra con co nhieu phat kien quan trong khac hua hen mo ra nhieu buoc tien lon trong tuong lai.
1. Hat ha nguyen tu Higgs bozon – “Hat cua Chua”
Kham pha ra “hat cua Chua” la su kien trong dai cua khoa hoc the gioi
Ngay 4/7, cac nha khoa hoc tai Trung tam nghien cuu hat nhan chau Au (CERN), tai Geneva thong bao ho da tim thay mot hat co ten Higgs bozon. Day la mot loai hat co kich thuoc nho hon nguyen tu (ha nguyen tu). Kham pha co tinh buoc ngoat boi no la bang chung cho thay co su ton tai cua mot truong vo hinh khien cac vat chat co khoi luong.
Ly thuyet nay tung duoc dua ra hon 40 nam truoc, giai thich cach cac phan tu tuong tac voi nhau thong qua cac luc dien tu, cac luc hat nhan yeu va luc hat nhan manh de tao thanh vat chat trong vu tru.
2. Dung y nghi dieu khien canh tay robot
Ngay 17/12, cac nha khoa hoc tai dai hoc Pittsburgh, bang Pennsylvania, My cong bo da che tao thanh cong canh tay robot dieu khien bang tri nao hien dai nhat tu truoc den nay. Thong qua mot cam bien duoc cay vao vo nao benh nhan, cac nha khoa hoc da bien tin hieu cua nao thanh tin hieu dieu khien may tinh truyen toi canh tay robot co ten Hector.
Scheuermann dieu khien robot dua thanh socola vao mieng
Chi sau 2 tuan duoc cay ghep va trong ngay luyen tap thu hai, benh nhan tham gia thu nghiem Jan Scheuermann, mot nguoi liet tu chi, co the di chuyen canh tay robot de dang bang y nghi. Va sau 13 tuan luyen tap Scheuermann co the dieu khien robot lay cac do vat voi nhieu hinh dang, kich co khac nhau rat thuan thuc.
3. Cong cu giup can thiep vao gen
Trong nam qua, cac nha nghien cuu da tao ra duoc mot loai protein co the su dung de thay doi cac gen cua mot te bao dang dang di chuyen. Duoc biet den voi cai ten TALENs, protein nay cho phep cac nha nghien cuu co the thay doi hoac vo hieu hoa nhung gen nhat dinh o vat nuoi va cac loai dong vat khac, tham chi la cac te bao tu nguoi benh.
Cac TALEN nay co the duoc hieu chinh de tim kiem va dieu chinh bat ky chuoi ADN nao. Protein nay cung co the duoc dung de cat bo nhung gen xau va thay the no, hoac dung trong nghien cuu de tim hieu cac ADN hoat dong ra sao tren cac ca the khoe manh hoac nhiem benh.
4. Du an ENCODE
Nhung ket qua cua du an sinh hoc khong lo co ten ENCODE da duoc cong bo hoi thang 9 sau 10 nam no luc nghien cuu cua 400 nha khoa hoc. Cac du lieu tu du an van dang duoc phan tich nhung no se giup con nguoi hieu ro hon ve bo di truyen cua minh, khong chi dua tren cac chuoi ky tu tren ma ADN ma con ca cach cac ADN tuong tac voi cac protein va cac soi ADN va ARN khac.
5. Tim ra hat Majorana fermion huyen thoai
Theo ly thuyet, moi hat deu co mot phan hat, la mot hat co cung khoi luong nhung trai dau dien tich hoac luc tu. Du vay mot nhom cac nha vat ly Ha Lan moi day da dua ra bang chung dau tien cho thay Majorana Fermion, mot hat duy nhat la phan hat cua chinh minh thuc su co ton tai.
Cac nha khoa hoc cho rang “nhung mau luong tu” duoc tao thanh tu nhung hat bi an nay co the giup tao ra dot pha trong viec tang kha nang luu tru va xu ly du lieu o may tinh.
6. Giai ma bo gen cua nguoi co xua Denisovian
Trong qua trinh giai ma bo gen cua nguoi Neandectan, cac nha nghien cuu cung da giai ma bo gen cua mot nhom nguoi co, co ten Denisovian, song cach day 41.000 nam tai Siberia. Ho da tach ADN tu mot manh xuong ngon tay tung thuoc ve mot phu nu co mat nau, toc nau va da nau song tai Siberia khoang tu 74.000 nam – 82.000 nam truoc.
Bang viec so sanh cac bo gen di truyen cua nhung nguoi co dai voi con nguoi ngay nay cung nhu nhung ho hang thoi tien su cua con nguoi, cac nha nghien cuu da biet ro hon ve doi song, hanh vi va su tien hoa cua cac loai co dai. Cac ADN con cho thay, con nguoi co the da co giao phoi voi ca hai chung nguoi xua nay boi den nay ADN cua chung van con duoc tim thay trong bo gen cua mot so nguoi hien dai.
7. Quan sat su bien doi cua hat neutrino
Mot so cac phan ung hat nhan, bao gom cac phan ung ben trong mat troi, thuong tao ra cac neutrino, co kich thuoc nho hon nguyen tu. Cac neutrino va phan neutrino tuong ung thuong xuat hien o 3 dang la: electron, muon va tau.
Cac do dac tu phong thi nghiem Daya Bay Neutrino Experiment tai Trung Quoc cho thay cach cac electron phan neutrino bien doi thanh cac dang khac khi chung di chuyen o toc do gan bang toc do anh sang. Ket qua nay giup li giai vi sao vu tru gom nhieu vat chat hon phan vat chat.
8. Kham pha ve su lay truyen benh buon ngu chau Phi
Moi te bao tren co the con nguoi deu co lop mang protein bao phu ben ngoai vo. Nhung mang nay gui di nhung tin hieu va chuyen thong tin giua ben trong va ben ngoai te bao. Cac protein nay giu vai tro quan trong trong hau het moi hoat dong cua te va va co vai tro thiet yeu trong viec lay truyen benh cung nhu cac loai thuoc chua benh. Do do viec tim hieu cau truc cua cac mang protein do co y nghia quan trong voi viec bao che thuoc.
Moi nam co khoang 30.000 nguoi chet vi benh buon ngu chau Phi, mot chung benh gay ra do su lay truyen cua cac sinh vat ky sinh. Bang viec su dung mot tia X laze sang gap 1 ty lan tia X thong thuong, cac nha nghien cuu da phat hien ra cau truc chi tiet ve lop mang protein co vai tro quan trong trong su truyen nhiem sinh vat ky sinh gay ra benh nay.
9. Lan dau tao ra trung tu te bao goc cua chuot
Cac nha nghien cuu Nhat Ban da cho thay cac te bao goc phoi thai lay tu chuot co the duoc dung de tao thanh cac te bao trung song, ma khi thu tinh se phat trien thanh tre so sinh khoe manh. Trong thi nghiem, nhung con chuot con da duoc sinh ra tu nhung trung do cac nha khoa hoc tao ra. Mac du chua duoc thi nghiem tren nguoi nhung mot ngay nao do kham pha nay duoc tin rang se giup dieu tri benh vo sinh.
10. Tau tham do sao Hoa “To mo” ha canh an toan
Mot he thong ha canh dac biet dang “can cau tren khong” da giup tau tham do sao Hoa co ten To mo ha canh xuong “hanh tinh do” hom 5/8. Su phuc tap trong viec dieu khien thiet bi tiep dat tung duoc cac ky su cua NASA menh danh la “7 phut khung bo” boi do cung la thoi gian de dua To mo tu bau khi quyen sao Hoa xuong toi mat dat cua hanh tinh nay.
Nhom dieu khien da tung mat hoan toan tin hieu voi thiet bi nang 1 tan nay trong suot khoang thoi gian tren. Du vay To mo da tiep dat thanh cong voi 100% thiet bi hoat dong tot va dang “song khoe” sau 5 thang dap xuong day, gui ve nhieu hinh anh va du lieu quy gia trong mot nhiem vu keo dai 2 nam.
--------------------------------
Co the ban quan tam:
» Nhung be boi rung dong nam 2012
» Nhung buc anh an tuong nam 2012
» Nhung nuoc tham nhung nhat the gioi
» 18 su kien thien nhien ky thu nam 2012
