Ve noi ran va nguoi la ban

Tags: Vinh Son, Dong Au, Vinh Tuong, Tinh Vinh Phuc, trung tam huyen, Quoc lo 2, noc ran, chung toi, con ran, co the, nguoi ta, chi can, nuoi, den


Ve noi ran va nguoi la... ban
Tim den noi nuoi va cung cap nhieu ran nhat khu vuc mien Bac, chung toi den xa Vinh Son. Xa nam o trung tam huyen Vinh Tuong, tinh Vinh Phuc cach Quoc lo 2 khoang 4km ve phia nam. O day, nguoi ta chu yeu lam ruong va… nuoi ran.

It ai co the ngo, trong nhung can nha khang trang cao tang trai dai hai ben con duong be tong qua xa Vinh Son lai toan ran la ran. Theo cac cu cao nien o day ke lai, ngay xua, nguoi lang thuong di bat ran, lam thit chu chang may ai nuoi. Nhung tu khi trai ran thanh lap, nguoi dan lai lao vao tim toi cach nuoi ran. Con ran tu cho la su so hai, kinh khiep cua nhieu nguoi gio da tro thanh nguoi ban trong moi gia dinh Vinh Son.

Thuong pham ran

Theo ong Phung Duy Hung, can bo UBND xa Vinh Son cho biet: “Ca xa hien co 1.295 ho voi 5.483 nhan khau thi da co den hon 800 ho nuoi ran, 500 ho trong so do co mo hinh nuoi ran sinh san, du suc cung cap ran giong ra thi truong. Ran thuong pham cua Vinh Son moi nam xuat ra thi truong 200 tan, ngoai ra con co ruou ran, noc ran. Vinh Son la lang nghe dac thu chan nuoi ran. Boi the, tu ong chu tich xa cho den nhung ho moi tach cung deu nuoi ran. Ran chinh la mui nhon kinh te, la nguon thu chinh cua toan xa”.

Ong Nguyen Van Thinh, mot ho nuoi ran co kinh nghiem vao bac nhat nhi xa, cho hay, moi nam gia dinh ban duoc ca chuc nghin con ran giong, trung binh moi con gia 25-30 nghin dong, ran thuong pham cung duoc chung vai tan, gia moi tan cung 60-70 trieu dong.

Con nha anh Hung moi nam cung thu duoc vai tram trieu dong tu ran. Anh Hung thanh that: “Minh da tung lam cong chuc Nha nuoc, di buon ban, co luc con lam tho chup anh nhung sau cung van phai van quay ve nuoi ran vi no dem lai loi nhuan cao ma khong may vat va”.

Loi nhuan cao nhung nghe nuoi ran cung day ray nguy hiem. Quen voi con ran la vay nhung ty le bi ran can o xa con rat cao, ai tung nuoi ran cung da phai vai lan gap tai nan. May man thi ran khong doc, neu bi ran co doc can nhe cung phai dieu tri mat vai tuan ma nang co the dan den tu vong. Cung theo ong Hung, ca xa tinh nham ra cung phai co den 5, 6 nguoi da phai sinh nghe tu nghiep theo ran.

O lang ran, thu duoc nhin thay nhieu nhat duong nhien la ran, hang ran nhieu den noi toi co cam giac cho nao cung co ran, buoc chan xuong duong cung so dam phai ran. Quanh lang vao mua thu hoach, ran to, ran nho, cu nhung nhuc, con nao con nay deu nhu chi truc can nguoi. Chung toi nhin canh dan ran giong de den hang tram con ma khong khoi kinh hai.

Ran la loai nguy hiem, the nhung nguoi ta mua ran nhu mua mo rau, cu tung nam ma voc len. Thay chung toi co ve kinh hai, anh Vu Manh Hung, Giam doc Cong ty co phan Dich vu va Thuong mai ran Vinh Son tran an: “Ran nay khong co doc nen nguoi ta ban ran giong dung tay khong cung duoc”. Anh con chia se mot kinh nghiem, ran doc la ran co 2 rang nanh. Doc ran cung chinh nho qua 2 chiec rang nay ma xam nhap vao co the con moi. Ran co nhieu rang thi khong phai ran doc.

Theo anh Hung, doc nhat la ho mang chua. Nhung loai nay nam trong danh muc cam san bat, giet mo the nen ca xa van co nguoi nuoi nhung khong dang ky. Noi vay chu muon kiem tra cung kho, nha nao cung nuoi, it cung 100-200m2, rong hon nua len den vai nghin m2. Ma moi chuong ran lon chi rong chung 40 phan, cu the chuong noi chuong, ho nao cung vay sao ma kiem tra het. Chua ke co nhieu ho nuoi ran ngay duoi gam giuong, anh Hung ke: “Co nguoi nuoi ran ngay trong buong, dem nam ran bo qua nguoi la chuyen thuong. Nguoi dan o day hieu ran, biet no chi can de tu ve the nen cung tap duoc thoi quen khong giat minh khi ran den gan, boi ho biet, cang chuyen dong nhieu, cang lam cho ran so thi cang de bi can”.

Noi vay nhung kinh nghiem chi la mot phan, cai can nhat la su can than, rat nhieu nguoi bi thuong chi vi chu quan. Gap anh Tien, mot nguoi tung bi ran can tay phai thao mat mot dot ngon tay cai, chung toi moi rung minh ghe so, that kho tuong tuong noi tai sao nguoi ta co bi ran can ma van co the song chung voi ran. Nguoi xa Vinh Son co mot dac diem de nhan ra, tay ai nhieu seo tuc la nha nguoi ay co nuoi ran.

Dan chung toi tham trang trai cua minh, anh Hung chi cho chung toi nhung day chuong ran, khu ap trung, cach cho an, bat ran. Anh con nhiet tinh bieu dien cho chung toi cach bat mot con ran, tham chi bang… tay khong. Con ran ho trau dai gan 2m nhe nhang quan dan tren tay anh mot cach thuan phuc, ngoan ngoan. Day chuong ran duoc xay het suc don gian, chi can op hai hang gach chi vao tuong, xay chia thanh cac o vuong nho nhu o tu, khong can phai trat vua, son voi. Chi can luon giu cho chuong toi la duoc. Ben tren chi can lam cua bang go va luoi thep cung mot cai chot de chan lai la xong.

Con ran nuoi cung de, cho an cang de hon, chi can mua ga con, vit con loai thai co gia tu 7 den 8 nghin/kg dem ve cho vao may vat long roi chat nho cho ran an. Khi cho an, chi can deo gang tay, dung kim dai de tang tinh an toan.

Loay hoay tim dau ra

Mot con ran co the che bien tat ca cac bo phan, tu tim, mat, than cho den xuong, da, thit… Ve co ban, tac dung cua cac san pham che bien tu ran phu thuoc vao tung loai chu khong phu thuoc vao qua trinh che bien. Nhin chung, thit ran giau chat dinh duong va co mot so chat dam ma loai khac khong co. Ruou ran va thit ran tot cho he gan co, bo than, giup chua tri cac benh ve khop, dau lung.

Co nhieu nguoi cho rang, noc ran la chat kich doc, khong ngam ruou lau nam de trung hoa het thi cung chi co nuoc vut di. Nhung nhung nguoi bat ran, nuoi ran hieu ro rang, noc ran chinh la do quy hiem. Boi moi kg ran cung chi lay duoc 1cc noc tuoi, cu 2,8cc nay cung chi che duoc thanh 1g noc dong kho.

Theo loi ke lai cua mot so vi cao tuoi, ngay xua, nguoi bat ran va nuoi ran van truyen tai nhau ve cong dung cua noc ran. Nguoi thi cho rang noc doc ran ho chua giup tang kha nang sinh ly cua dan ong. Nguoi lai noi rang, chi can an noc ran thuong xuyen se giup boi bo, co the khang lai bat cu loai doc nao. Loi ke van luon chi la loi ke, hu hu thuc thuc, ve phan tram tinh chan thuc trong cau chuyen nay chung toi van con nhieu hoai nghi. Duy chi co dieu, noc ran o Trai ran Vinh Son da tung la mot loai thuong pham thu hut cac doi tac den tu Lien Xo cu cung nhu Dong Au la dieu xac thuc.

It ai biet duoc noc ran con co the dung lam duoc lieu. Ma gia thi khong he re chut nao. 1g dong kho noc ran thoi nhung nam 1990 co gia bang ca chi vang. Nam 1979 sau khi thanh lap, Trai ran Vinh Son da bat dau ket hop giua kinh nghiem trong dan gian voi nhung nghien cuu cua cac nha khoa hoc de cho tim ra cach lay noc, bao quan lanh va dem di dong kho de bao quan.

Ngay do, thi truong Dong Au van nhap noc ran o trai voi so luong rat lon, gia cao. Nhung ke tu nam 1991, 1992, Lien Xo sup do, Dong Au tan ra, thi truong tieu thu noc ran cung vi the mat han. Truoc day, cung da tung co nhieu cach de noi lai thi truong cho noc ran. The nhung, mot phan vi nguoi nong dan khong biet cach bao quan, phan khac vi tham lam ma nhieu nguoi pha che them nuoc che loang vao noc ran de truc loi khien chat luong noc ran roi the tham. Doi tac cung vi the ma khong con man ma.

Ong Phung Duy Hung cho biet: “Truoc day, xa cung nhu huyen da nhieu lan tim kiem dau ra cho noc ran nhung cho den gio van chua co hoi am. Noc ran de lai trong dan con qua nhieu, hon nua, neu de noc khong lay rat nguy hiem cho nguoi nuoi boi luong noc con nhieu khi bi can neu khong cap cuu kip thoi se nguy hiem den tinh mang”. Con anh Manh Hung cung tung manh dan gui noc ran di nhieu noi de tim dau ra cho san pham boi theo anh, neu tan dung duoc nguon nay se tang dang ke thu nhap cho nguoi nuoi ran.

Con duong tu Vinh Son tro ve Ha Noi con dai, khi di qua chung toi da nhan thay duoc su doi thay tu vung dat nay, nha cao tang khong con hiem, con duong lang gio da duoc to, dep, khang trang. The nhung, chung toi cam thay Vinh Son van con dau dau mot suy nghi de tim duong ra cho noc ran noi day.

Chung toi len duong tro ve, bo lai mot vung que con bao tran tro. Toi nghe ben tai van con vang vang nhung tieng “phi… phi…”, am thanh ghe ron cua loai ran phat ra. Nho lai canh nhung con ran dang cuon tron trong hang, thay nguoi di phia tren thi phat ra nhung tieng canh bao, toi bong nhien thay chanh long.

Nguoi dan Vinh Son hay nhieu noi khac nuoi ran tren dat nuoc con kho, con nhieu lo toan. Dau phai ai cung song an binh voi cai nghe nuoi ran cha truyen con noi nay. Cuoc doi ho cung loanh quanh, luan quan di tim mot huong phat trien, tim mot duong ra cho noc ran nhu nhung con ran trong hang kia, cuon ra roi lai cuon vao.

(Theo An ninh thu do)
Viet Bao

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Vụ 7 người chết cháy: Những tiếng khóc xé lòng trong nhà tang lễ

Chiều 17-9, tại nhà tang lễ Nguyễn Tri Phương, nhìn 7 linh cữu chết cháy được đặt sát vào nhau, nhiều người vẫn bàng hoàng trước sự thật đau đớn này. Ngoài bà con họ hàng của các nạn nhân, có nhiều người quen, hàng xóm và bạn bè của hai chị em, một đang học đại học năm cuối và một sắp bước vào cánh cửa đại học.

Tìm hiểu: Vinh Son, Dong Au, Vinh Tuong, Tinh Vinh Phuc, trung tam huyen, Quoc lo 2, noc ran, chung toi, con ran, co the, nguoi ta, chi can, nuoi, den

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Về nơi rắn và người là... bạn

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Về nơi rắn và người là... bạn bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ve noi ran va nguoi la ban

Nhan xet, hay lien he ve tin Ve noi ran va nguoi la ban co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ve noi ran va nguoi la ban de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0