Tim mo o Van Nam

Lop van thien bang go Ngoc Am sau bon chuc nam van con nguyen, den nhanh va toa mui huong ngai ngai. Hai chi em ba Khanh bat khoc khi gat sach dat tren nap van va nhin thay mot diem go bi muc nho khoang 2 centimet vuong o mep van thien phia Dong Nam. Nhung gi co Nguyen noi hoan toan chinh xac...

Gia dinh ong Tap la nguoi VN nhung vi sinh nhai nen co mot thoi gian song o Mong Tu, Van Nam, Trung Quoc. Luc ba Tap mat, vi hoan canh kho khan, ong Tap phai chon cat vo noi dat khach que nguoi va dua cac con ve co huong voi tam niem se som quay lai dua ba ve nuoc.

Nhung roi ong mat nam 1954, khi chua thuc hien duoc niem mong moi ay. Cac con ong la ba Khanh va cau em ten Nien mai den nam 1998 moi co dieu kien di tim me. Luc nay ba Khanh da 80 tuoi. Hai chi em sang Van Nam, lan tim lai nhung thong tin xung quanh viec an tang me nhung nhung gi hai chi em nhan duoc khong chua nhieu hy vong: ca khu nghia dia da bi san phang, khong co "diem chuan" nao de xac dinh noi xua ba Tap nam. Ngay xua, day von la khu nghia dia danh rieng cho Viet kieu (ngay ay con goi la nguoi An Nam), mo cua ba Tap duoc xay to dep nhu mot cai am tho, chi dung sau ngoi mo cua vien co dao nguoi Phap. Sau Cach mang Van hoa Trung Quoc, tat ca da bi pha lay het gach da, giua binh dia chi con co co. That vong, hai chi em quay ve, trong long rat buon va nuoi hy vong vao mot dip khac.

Nghe ban be mach bao, thang 7/2000, hai chi em ba Khanh tim den Ban ngoai cam tim mo thuoc Lien hiep khoa hoc cong nghe tin hoc ung dung UIA gap duoc co Nguyen Thi Nguyen (thuong goi la "cau" Nguyen). Cam dong truoc tam su cua hai nguoi con da bac toc huong ve nguoi me da khuat, nha ngoai cam Nguyen Thi Nguyen da nhan loi tim giup.

Sau khi nghe ba Khanh, cau Nien ke ti mi gia the va nhung gi con sot lai tren manh dat nghia dia, co Nguyen bat tay vao ve so do. Nhin nhung con duong, song, suoi, cay coi, chua... lan luot hien len duoi net ve cua co Nguyen, chi em ba Khanh khong khoi nghi ngai khi thay mot nguoi ngoi o Ha Noi ma ve ban do mot dia diem cach gan 1.000 km o tan Van Nam, Trung Quoc ro rang den tung chi tiet. (Sau do, ba Khanh dua tam ban do nay cho mot nguoi ban la Viet kieu o Mong Tu xem va doi chieu dia hinh dia vat, anh ban nay thot len:
"That tuyet! Ngoi cach Trung Quoc gan 1.000 km ma ve duoc the nay thi that la ky la". Va ong xac nhan ban ve nay dung toi tren 80%).

Co Nguyen con dan do: tren duong di den nghia dia se thay mot ngoi chua, o do co mot nguoi Hoa ho Chu se dan di tim mo. Khu nghia dia doi dien con suoi lon, canh day nui dat Hac Long Dam, truon tu Dong Nam len Tay Bac... co mieu tho, cay to va 2 ngoi mo cua ho Nguyen... Tu suoi len chung gan 90 m, ngoi nam dat tran co bong hoa cay, la giong hoa hong nhung khong phai hoa hong, phia ben duoi dat trung, me ben Tay co goc gai dung gan... chinh la mo ba Tap.

Niem tin duoc cung co, chi em ba Khanh lai khan goi len duong...

Sau nhung thu tuc hanh chinh o cua khau Lao Cai, chua day mot ngay, chi em ba da toi huyen Mong Tu, Van Nam.

Khu nghia dia khoi Thu Trai nay bo hoang khoang 40 nam nay, nam trong khu vuc dia hinh doi nui kho xac dinh, nguoi dan quanh vung lai khong cung tieng noi nen viec tham do, hoi duong cua chi em ba Khanh gap rat nhieu kho khan. Bang tri nho va nhung thong tin thu thap duoc ve ngoi mo me, ket hop voi so do co Nguyen cung cap, ba Khanh bat day tim kiem. Het cuoc lai den khoan, ca mot buoi chieu day met nhoc qua di ma chua he tim thay dau vet.

Ong Nien chot nho den nguoi ban cu, ong Dao Dinh Quang, Chu tich phan hoi Viet Kieu tu nhung nam 60, voi y dinh nho dan duong chi loi. Du gio day khong con o cuong vi ay nhung ong van duoc moi nguoi quy men. Ong Quang la tho cong o dat nay, nen ong Nien bat day hy vong. Hai ong tim ngay den ngoi chua theo so do chi dan voi hy vong gap duoc nguoi Hoa ho Chu nhung chua thi co ma nguoi chang thay dau. Dan o day cho biet ngoi chua da bi niem phong hon mot nam do hoat dong Phap luan cong, nguoi trong chua cung tu tan khong ai biet.

Dau hieu dau tien khong mang lai ket qua, danh phai bam vao so do. Ho tim den khu nghia dia doi dien con suoi lon, canh day nui dat Hac Long Dam, truon tu Dong Nam len Tay Bac nhung cung khong thay 2 ngoi mo cua ho Nguyen nhu co Nguyen noi.

Trong khi ong Nien con dang lo lang, buon rau thi da nghe tieng ong Quang mung ro reo len: "Day roi!". Ong da nhan ra net quen thuoc o ngay cai nen mo ngay xua cua vien co dao nguoi Phap (truoc day, co lan giup mot Viet kieu tim mo, ong cung da phai lay ngoi mo nay lam chuan). Bat lai bang ghi am loi co trong bang ghi am, thay hien truong voi nhung cay la, dia hinh dung nhu co Nguyen da ta, ca nha mung ro vi da tim duoc mo ba. Vet tich cua mot ngoi mo xay to nhu cai am tho da bi san bang ngay ben trai nen mo cu cua vien co dao da dan dan hien len.

Sang som hom sau, chi em ba Khanh thue 3 nguoi dan trong xom ra dao. Nhung dao dau cung thay gach, ca buoi sang troi qua van khong thay gi. Ong Nien bat dau hoang mang nhung suy xet lai: nhung nguoi dao thue chi gat dat xac dinh pham vi phan mo, khi thay gach ma ho khong nay gach len de dao sau them thi lam sao thay duoc? Ong muon ho dao sau hon nhung do bat dong ngon ngu, ca nha danh chiu.

Mai qua trua, khi ong Quang toi "phien dich" thi cong viec moi tiep tuc nhu y muon. Toi chieu toi, cho dao boi hien ra mot khuon hinh chu nhat khoang 4m x 3m. Theo chi dan trong bang ghi am cua co Nguyen: "Chan quay Dong Nam, dau quay Tay Bac" doi chieu thi thay chinh xac nen cho dao den 6 gio toi thi xac dinh duoc dung phan dat co mo. Du lam tich cuc, cong viec van phai dung den ngay mai voi ke hoach se dao khoi rong va sau them.

Trong luc con dang ban bac, mot nguoi lam thue cuoc them mot nhat nua, bong nghe tieng bap vao go. Tat ca ua lai. Ho gat dat, thay lo ra phan van thien den nhanh. "Ba chua sang cat. Van quan tai bang go dac biet, go tot lam, con nguyen, nhung co muc mot ty", loi co Nguyen vang vang. Chuyen ba Tap chua duoc sang cat la dung that, dieu nay chi em ba Khanh biet. Nhung, co quan tai bang go dac biet, go tot lam, sau 82 nam trong long dat van "con nguyen", dieu nay thi chi co rieng chi em ong moi hieu duoc tai sao.

Khi ong Tap con song, ong thuong ke lai cho hai con nghe ve thoi ky con sinh song tai Van Nam. Ong lam trong nha thuong huyen cua nguoi Phap o Mong Tu (vao dau the ky XX). Nho co tam duc, lai duoc troi phu cho biet tai cuu chua nguoi benh qua con hiem ngheo nen mot lan, ong da giup vo vien quan tri huyen duoc "me tron con vuong". De tra on, vien quan huyen bieu ong mot tam voc do rat quy. Ong dem vuong vai ay may ao cho vo. Chang ngo dau chinh ong phai mac tam ao ay cho ba vao luc tien ba "ve noi chin suoi" sau khi ba sinh con duoc 12 ngay. Cam cai on cua ong, vien quan tri huyen da bieu mot co quan tai bang go Ngoc Am de kham liem ba (cay go nay tren tram tuoi), va giup ong xay cho ba ngoi mo lon, dep vao hang nhat nhi o khu nghia dia khoi Thu Trai...

Chi tiet "go tot, con nguyen" da duoc xac dinh nhanh chong. Chi em ba Khanh mung lam. Ong Nien can than xem xet phan go, lay thu mot manh nho, ong ngui thay mui con thom ngai. Ca hai chi em lang nguoi vi xuc dong. Moi thong tin dung qua, duy co chi tiet "go muc mot it" thi phai de den ngay mai moi xac dinh duoc, vi troi da qua toi. Vay la, lai lap dat len tam qua dem.

Ngay thu ba. Lop dat phu lai quan tai dem qua duoc gat ra. Gia dinh phai thue them 3 nguoi dan nua cung xuong ho xuc dat chuyen len de noi rong pham vi chon hai cot. Ong Nien de y thay nap quan tai khong he han gi. Su lo lang, met nhoc den gio phut nay da voi di 7 phan. Moi nguoi ai nay deu phan chan. Duy co ong Nien van canh canh noi ban khoan. Theo co Nguyen noi: "go tot, trang phuc con, nguoi con, nhung neu mo ra chi sau 10-15 phut se tan het". Trong tham tam ong Nien, voi quan tai bang go Ngoc Am, ong tin rang thi the me van ven nguyen nhu loi co Nguyen du bao, va truoc khi di, gia dinh da ban bac, thong nhat: neu tim thay dung la quan tai cua me bang go Ngoc Am, se khong mo quan tai nua, chi xac dinh va xay len. Nhung ngay bay gio, ong can tim cho duoc vet "muc mot ty" de xua bang het moi nghi ngo.

Gat sach lop dat tren mat van, hai chi em lan tim tung cm.. Ong phat hien ra diem muc khoang 2 cm x 2 cm o mep van thien phia Dong Nam. Tho phao, ong nhu vua trut duoc mot ganh nang. Ba Khanh bat khoc. Con tim duoc me, chau tim duoc ba. Tat ca khong ai cam duoc nuoc mat.

Du con mot vai chi tiet do co Nguyen cung cap ma gia dinh chua xac dinh duoc het, nhung nho vao nhung thong tin co ban va ca biet co mot khong hai gia dinh ba Khanh da khang dinh duoc day dung la phan mo cua me.Voi tren 80% so thong tin co Nguyen cung cap deu dung ve co ban, gia dinh ba quyet dinh xay mo cho me.

Theo nen cu, gia dinh quyet dinh xay tu mat quan tai len mat dat 1m va xay cao them 1m ve phia dau, 50cm ve phia chan. Voi 8 xe da hoc (moi xe chung hon 1m3 ) ngoi mo duoc xay chac chan: Buc tuong phia bo suoi xay day 80cm, 3 phia con lai tu day 40-50cm. Sau 6 ngay, "ngoi nha" cua nguoi me than yeu da hoan tat. Ngoi mo be the, nghiem trang ben dong suoi xanh mat, la mot phan tam long cua cac con danh cho ba sau cuoc tim kiem gian nan.

(Bai viet su dung thong tin do UIA cung cap)

N.H.