Cay cua ngu tham nam moi biet

Tags: Muong Lat, A May, dong bao cac dan toc, dan toc thieu so, co gai, chang trai, cay cua, thieu nu, co the, thanh nien, ngu, ban, tham, nha, den


Mot tuc le da co hang nghin nam tuoi cua dong bao cac dan toc thieu so la ngu tham. Khi man dem buong, nhung chang trai chua vo co the cay cua nha cac thieu nu moi lon de chui vao tan tinh o tu the... chung chan, chung goi voi co gai.

Neu moi chuyen tot dep, sau 5-6 lan ngu tham, chang trai se mang bac trang, lon beo, ruou can sang hoi co gai lam vo... Nghe ke ve phong tuc nay da lau, nhung khi duoc tan mat chung kien, toi van khong khoi cam thay ngo ngang...

Cay cua ngu tham nam moi biet

Ngu tham da tac thanh cho nhieu doi lua (anh chup o Muong Lat, Thanh Hoa).

Tu Ha Noi, bat xe khach het 35.000 dong, sau vai tieng dong ho toi da co mat o trung tam thi tran Thanh Son (Phu Tho). Nghe toi hoi duong len ban Coi, ba lao ban thuoc bac o cong cho lac dau: “Ban do o xa nhat huyen, chu phai bat xe om thi moi den duoc truoc khi troi toi. Gia xe om cung san roi, chi 60.000 dong…”.

Duong len ban ghap ghenh doi nui, co nhung cung cua cam tuong nhu vach nui do up xuong dau. Xa Xuan Son da heo lanh, ban Coi lai o vung dia dau cua xa. Ban duoc bao quanh boi suoi va nui non hung vi, nam tua lung vao 2 khoi nui lon, mot ben giap huyen Da Bac (tinh Hoa Binh), man kia tua vao huyen Phu Yen (Son La). Ca ban co 66 ho dan voi 350 nhan khau ma hau het la nguoi dan toc Muong.

Dung chan khi troi da nha nhem, tim moi mat cung chang thay bong nha nghi nao, toi danh lieu go cua mot ngoi nha o dau ban, xin ngu nho. Nha chi co mot ong cu va mot chang thanh nien tre, toi duoc chao don rat nhiet tinh. Hinh nhu doc duoc nhung suy nghi cua nguoi khach tu xa toi, ong cu rot dua toi mot bat con ruou trang, giong tu ton: “Anh den de tim hieu ve tap tuc ngu tham phong? Cu nghi ngoi di, roi thang Quyet con toi se dan anh vao ban…”.

Roi cu the, bang chat giong tram am pha lan tu hao, ong cu ke cho toi nghe ve tap tuc da co tu ngan doi cua dan toc minh. O ban nguoi Muong nay, nhung thieu nu den tuoi cap ke, ban ngay di lam ngoai dong, ngoai nuong, toi den thap mot ngon den, buong man som va nam trong do.

Cac chang trai tre da de y co gai ma minh thich tu truoc, em san o ben nha de tim co hoi vao ngu tham. Neu thay den trong buong cua co gai con sang, tuc la chua co ai den “tranh phan”, chang trai phai tu cay cua de vao nha. Vao duoc roi, chang ta se nam xuong ben canh co gai va phai de tu ban tay co gai ay tat hay van nho ngon den. Hai nguoi chi duoc tro chuyen, tam su ma khong duoc cham vao nguoi nhau.

Cay cua ngu tham nam moi biet

Son nam, son nu vung cao tim den dich vu trang diem ngay cang dong (anh chup o Dien Bien).

Nguoi Muong xua cho rang, tinh cam khong chi la chuyen rieng tu cua doi trai gai ma con la moi quan tam chung cua tho than (than dat, quan xuyen cong viec cua moi nha), to tien va gia dinh. Do do, nguoi con trai phai cay cua vao tan giuong de tam tinh cung nguoi con gai truoc su chung kien cua ba be, bon ben. Hanh dong cay cua cung chinh la dip de thu tai kheo leo, gioi giang cua chang trai. Viec “vao tan nha, xa tan giuong” doi tuong cung chinh la dip de nguoi con trai tim hieu gia canh cua nguoi con gai ma minh co the lay lam vo... Sau nhieu dem tim hieu nhu the, co gai se co quyen quyet dinh cho chang trai do “ngu that” hay khong.

De duoc “ngu that” cung nhau, hai nguoi phai thua voi bo, me ca 2 ben gia dinh de xem co hop tuoi khong. Khi thoi gian “ngu that” bat dau, cung la luc chang trai phai den o lam cong cho gia dinh co gai. Cu ngay di lam cung gia dinh, toi ve ngu voi co gai minh co y dinh tim hieu. Trong thoi gian nay, chang trai khong duoc ve nha minh, muon ve phai duoc gia dinh co gai cho phep. Neu co gai khong thich chang trai nua thi co gai se goi quan ao cung voi mot goi com nam cho vao diu va bao voi chang trai rang: "Anh cu ve thoi!", nhu the co nghia la co gai da tu choi. Hoac cung co khi co gai bao: "Hom qua, em nam mo thay ac mong", chi can nhu vay chang trai kia da thua hieu…

Bua toi xong xuoi, toi theo chan Quyet vao ban va khong khoi ngo ngang boi khap noi nhon nhip buoc chan nhung “trai to” trong ban va co ca nguoi cua cac ban ben canh - nhung ban ma tuc “ngu tham” da khong con ton tai. Nguoi la muon cay cua ngu tham thi phai xin phep truong ban truoc, neu khong se bi trai ban danh chet. Quyet khoe voi toi, tat ca con trai trong ban deu nam ro nha nao co con gai moi lon, then cua cho nao, ben trong co gay chong hay khong, nha co may con cho... Bat ke la nha ai, cu he co con gai chua chong la con trai deu co the den cay cua ngu tham. Nhieu nha con tu hao vi con gai minh co nhieu nguoi den cay cua. Tuy nhien, Quyet va mot so nguoi ban cua cau bao rang, doi khi cay duoc cua vao nha, chui duoc vao man roi nhung chua chac da duoc cac “nang” cho “ngu tham”. Co co gai dung dung, co co cu tuyet, co co con het toang len khien mot so chang chua du kinh nghiem, non gan bo chay thuc mang...

“Cau la nguoi Kinh, cau co the "ngu tham" o bat ky nha mot co gai nao ma cau thich, mien la co gai ay chua co ai den ngu that; nhung cau khong duoc lam mot dieu gi "thieu trong sach" khi muon thu cai phong tuc diem tinh nguyen so rat doc dao cua ban chung toi…”, ong Truong ban Ly A Lam khuyen cao voi toi. Nha ong Lam cung co 2 co con gai dang do trang tron va da rat nhieu chang trai den ngu tham nhung ong van chua tim duoc chang re ung y. Canh thanh nien trong ban don rang, co con gai ca nha ong Lam dep nguoi nhung ky tinh lam. Co lan, co ay cho ca 2 nguoi con trai cung ngu tham mot luc. Hai chang nam o 2 ben, thi nhau tam su cung co gai xem ai noi gioi hon, vay ma chang ai thang ca. Thanh thu den tan bay gio, dem nao quanh nha ong Lam cung co vai chang ngap nghe...

Von la nguoi vung khac, lai khong quen dia hinh nen khi lan theo dam thanh nien vao sau trong ban toi vap nga lien tuc. Cang buoc di, chan cang run va tim dap loan xa, su bao dan thuong ngay cua mot “tay viet bao” bay dau het, trong luc ay dam thanh nien bien mat dan. Khi chi con toi va Quyet, cau ta thi tham: “Em da ngam cho anh mot co hay lam, vua tron 18 tuoi, chac chan chua co ai vao ngu. Dua anh vao tan noi roi se quay lai cho doi tuong cua em. Anh phai manh bao nhe, dung co run the nay...”. Quyet cam tay dan toi den mot ngoi nha san o gan cuoi ban, trong bong dem day dac van nhan ra mot dom sang do tu khe ho cua van tuong. Khong kho khan gi cau trai ban da tim duoc loi dua toi den cua buong cua son nu.

Cay cua ngu tham nam moi biet

Son nu, duoc vi nhu ve dep cua nui rung. (anh chup o Thanh Son, Phu Tho).

Tim toi dap loan xa va toan than nhu run len. Dinh bung se bo cuoc nhung bang mot dong tac thanh thuc, dut khoat Quyet da lach tay mo canh cua go khong mot tieng dong va day toi vao trong. Cau ta dong nhanh canh cua va bien mat vao dem toi. Phai mat gan 10 phut sau, toi moi binh tinh lai de nhin xung quanh. Can phong mo toi va khong rong nhung gon gang va co ve kha tinh tuom duoi anh den dau do quach.

Mot thieu nu rat tre, guong mat thanh tu, ngoi o mep giuong nhin toi cham cham. Thay toi boi roi dung nhu troi trong, thieu nu bat cuoi khuc khich va that bao dan den nam lay tay toi. “Anh den tu ban khac, anh khong la nguoi Muong phai khong?”, co ay hoi bang tieng pho thong ranh rot. Chang biet noi gi, toi gat dau. “Anh den tim hieu A May, sao con dung do. Nhin anh hien, A May khong keu dau...”, thieu nu tu xung ten vao khe keo toi ngoi xuong mep giuong. Su tu nhien va diu dang cua A May khien toi tu tin hon, toi da noi ten minh va ca muc dich tim len ban Coi lan nay. A May nghe xong bum mieng cuoi: “Anh khong so bi mac bua a! Neu em ma thich anh thi anh se khong di duoc dau, day la quy dinh cua ban!”. Nhin vao doi mat den lay, tu nhien toi thay minh that co loi.

Chang du bao dan de nam ben A May tim hieu, chang thay son nu van nho ngon den, toi ngoi nhu thua thai ben em de nghe tieng duoc, tieng chang loi em ke ve tuc le ngu tham, ve dieu em mo uoc la co duoc mot nguoi chong that tot. Toi dung day “rut lui” sau khoang 45 phut ngoi vo vi boi luon vang vang ben tai loi dan do cua ong Truong ban. A May khong noi gi, em nam chat tay toi, anh mat nhin thang tha thiet, anh nhin ngan ngan nuoc ay da am anh toi rat lau. Mai tan sau nay, toi moi phat hien ra co tay minh da duoc buoc mot chiec khan theu rat dep...

“Neu noi nao cung giu gin duoc net dep cua mot tap tuc truyen thong nhu o ban Coi thi chac rang nhieu nguoi da khong phai dau dau vi cac te nan xa hoi. Muon biet nhung bien tuong cua tuc ngu tham, cu ve Muong Lat que minh...”, anh ban toi dang cong tac tai mot co quan van hoa cua huyen Muong Lat (Thanh Hoa) buong tieng tho dai. De “muc so thi” chung toi da nguoc dong song Ma, tim den ban Lat, xa Tam Trung (Muong Lat) va duoc nghe nhung cau chuyen buon ve mot tuc le dep da bi thuong mai hoa. Nhieu chang trai, co gai noi day da loi dung chinh tuc ngu tham de “trao doi tinh cam” thong qua nhung cuoc “nga gia”...

Ban Lat co hon 1.000 nhan khau. Ke tu khi cay cau treo noi ban va thi tran Muong Lat duoc khanh thanh thi “khong khi” ngu tham bong soi dong han len. Nam, mot thanh nien trong ban von da co nhieu kinh nghiem “ngu tham” bat mi rang: Bay gio, de ngu tham voi mot so co gai trong ban khong kho nua va neu muon cung co the chuyen thanh “ngu that” nhung dieu kien la phai co tien. Gia ca cho moi lan “ngu that” tu 50.000 den 100.000, cung co khi chi 40.000 dong.

Qua tro chuyen voi anh Hoang Luong, truong ban, chung toi duoc biet, hien o ban Lat co tu 5 den 7 co gai chuyen cho ngu tham de lay tien. Ho hoat dong cong khai nen du luan con biet, chu ky thuc con so phat sinh thi kho co ai kiem soat duoc. Trong cac cuoc hop ban, bao gio nhung nguoi nay cung bi dem ra nhac nho nhung roi ho van “di lai con duong cu”. Chinh quyen, cong an lam cang thi ho “lui vao hoat dong bi mat”, trong nha khong an toan, ho se ru nhau ra “ngu tham” o ven bo song Ma...

Nhung ngay o Muong Lat, chung toi da danh thoi gian de di qua mot so ban cua nguoi Thai, cua nguoi Dao hien van con duy tri tap tuc ngu tham. Chung toi cung da nhan duoc khong it nhung loi moi moc “ngu tham”, doi khi ca nhung cau de nghi ra gia mot cach “hon nhien” nhu von no da vay.

Theo thong ke so bo cua Cong an huyen Muong Lat, hien toan huyen co khoang 450 doi tuong nghien (rieng ban Lat co 200 doi tuong), da phan da dinh vao tiem chich ma tuy. Ke nghien thi kho tiep can de ngu tham voi cac son nu “con nha lanh” nhung lai di “ngu that” voi nhung son nu cho ngu de... lay tien. Cac co son nu nay lai “moi chai” cac chang trai khac ngu tham va ai co the dam bao duoc dich benh se khong lay lan.

Anh Vu Hoang Van, can bo tram y te xa Tam Trung than tho rang, de tranh nguy co lay nhiem dich benh, cong tac tuyen truyen va dac biet la cac dot phat bao cao su mien phi thuong dien ra nhung xem chung nguoi dan khong huong ung lam, nhat la doi tuong thanh nien. Ho thieu hieu biet va cung co nhieu nguoi khong muon biet. Nhieu truong hop thanh nien sau khi bi tai nan giao thong, duoc dua di cap cuu moi phat hien bi nhiem HIV... Nguoi gia nghe noi thi lo, nhung nhung nguoi tre thi xem chung dung dung lam. Dem dem, cac chang trai ban van ru nhau em ben canh nha cua cac thieu nu de tim co hoi vao ngu tham, co khong it nhung chang trai nong voi da bat ke hau qua, dung tien de duoc di “ngu that”. Vong xoay cua con loc thi truong ma truc tiep chinh la nhung nguoi tre tuoi da va dang lam tam thuong hoa mot phong tuc dep can phai giu gin...

(Theo Phap Luat va Xa Hoi)

Viet Bao

Tìm hiểu: Muong Lat, A May, dong bao cac dan toc, dan toc thieu so, co gai, chang trai, cay cua, thieu nu, co the, thanh nien, ngu, ban, tham, nha, den

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Cạy cửa, ngủ thăm, nằm mới biết

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Cạy cửa, ngủ thăm, nằm mới biết bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Cay cua ngu tham nam moi biet

Nhan xet, hay lien he ve tin Cay cua ngu tham nam moi biet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Cay cua ngu tham nam moi biet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin xa hoi trong chuyen muc Xa hoi.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0