Bi an ga 9 cua o Phu Tho

Tags: Xuan Son, Ly Phuc Lam, Tan Son, Nguoi Dao Xuan Son, Tinh Phu Tho, tham chi, bi an, da co, huyen tich, Cua ong, nam nay, ga, cua, con


>
Bi an ga 9 cua o Phu Tho
Phai chang nhung chu ga 9 cua chi con la trong truyen thuyet?
Nguoi Dao Xuan Son, huyen Tan Son, tinh Phu Tho tu rat lau da co nhung huyen tich thieng lieng gan voi giong ga nhieu cua. Tham chi, nhung ca the du 9 cua con duoc ho ton vinh nhu "Chua ga".

Tiec thay, giong ga ay gio chi con trong tri nho cua “dan nhau”. Tu lau lam roi, ca nui rung Xuan Son da khong con nghe tieng gay kieu hung cua ga chin cua.

Ban ga “dioxin”

Tu hang chuc nam nay, nhieu nguoi song o Xuan Son, huyen Tan Son, tinh Phu Tho, van co mot niem tin tho ngay rang: cai giong ga chan nhieu cua ay cung binh thuong thoi!

Va the la… ho vat long, mo thit, tham chi ban cho nhung quan nhau mien xuoi nhu mot cach de tang gia san xuat. Tang gia “hieu qua” den do, gio vao tan “ban ga” cuoi rung quoc gia, phai do mat lam moi tim duoc mot, hai doi ga 7, 8 cua.

Bi an ga 9 cua o Phu Tho, Tin tuc - Su kien,
Con ga tam cua duy nhat con sot lai giua rung gia Xuan Son.

Ong Ly Phuc Lam, xom Quay rit manh mot hoi thuoc lao, mat lim dim ke: “Nguoi Dao coi trong nhat ngay lap tich (le cong nhan su truong thanh cua nguoi con trai – PV). Vao ngay nay, du gia dinh giau hay kho van nhat thiet phai chuan bi 20 con ga nhieu cua de chung thuc voi to tien”.

Ga nhieu cua khi ay gan rat chat voi doi song tam linh cua nguoi Dao ban dia. Co duoc con ga Chua (du 9 cua) trong nha cung dong nghia voi viec co mot dia vi kha cao giua cong dong.

Dang man chuyen, bong, ong Lam im lang. Doi mat do han len, nhung nep nhan khac kho ep chat ve phia tran. Ong bao, so di nguoi Dao ton sung ga, coi trong ga vi no la con cua than rung, than nui. Ga tu rung hoang bay ra song voi nguoi, duoi dai va cong vut nhu nuoc dong thac Kem. Ga trong dan song lau nam thi mao do va dai nhu hoa chuoi rung thang 6, va moi con chiem cu mot mang rung. Sang som, ga chua nhay len ngon doi cao don nang ma cat tieng. Tieng gay vang xa, kieu hung, doc ton va ngao nghe.

Ga nhieu cua thuong rat hieu chien, nhat la nhung con ga trong. Chu ga la nao lo ngo di vao vung nuoi tha cua ga nhieu cua la bi danh cho toi boi, long, mao ta tuoi va chi co cach chay thao than.

Trong tri nho cua nhung nguoi dau tien “xong” dat rung Xuan Son cung con nguyen ven cai an tuong vua kinh hoang, vua thu vi khi lan dau thay nhung con ga “nhieu chan” chay quanh ban Coi. Ga chi be nhu ga ri, long dai nhu duoi cong. Chan con nao con day to ngang ga Dong Cao, tua tua cua. Anh em vui mieng khao nhau ve giong ga nhiem dioxin, ban ga dioxin ngay trong day rung.

Co nguoi ky cong hon da don bang duoc mot con ga vao goc nui. Mo hoi uot dam ao, mat do gay moi tom canh, buoc duoc chan ga ma dem. Nhung, vi la giong ga du, nen sau cuoc vay bat, ca nguoi, ca ga deu… toi ta.

Khac khoai tim "Chua ga"

Nho lai nhung ky uc vam vo ngay xua, ong gia Ly Phuc Lam lai lang im trong can nha toi. Dom lua chay lap loe. Choc choc, lao lai nghenh tai len hong nghe tieng gay vang xa cua Chua Ga. Nhung, nui chi dap lai nhung am thanh ren ri cua rung dem.

Tu khoang gan 1 nam nay, ga chin cua dich thuc da dan bo ban nguoi Dao ve voi troi, voi nui. Vao vua ga Xuan Son bay gio co dot duoc, do den thi cung khong the kiem dau ra mot “ong ga thieng” dung nghia.

Ly Phuc Lam, mat buon ruoi, chao nghieng coc ruou chua chat noi: “Nam ngoai, nha minh cung con mot Chua, sang den nam nay thi tiet sach”.

Anh Hung, can bo Vuon Quoc gia Xuan Son da co den 9 nam an ban, ngu rung voi dan xom Coi cung khong giau noi tiec nuoi. Tham chi, anh con bi quan hon khi khang dinh: den ga 8 cua, ca ban cung chi con mot con. Day cung la con ga trong dan duy nhat con sot lai tai ban Coi hien nay.

Ong Ba Manh, nguoi xom Lap cuoi noi ron rang khi biet co khach den… hoi xem chan ga quy nha minh. Nhap voi coc nuoc, ong pham pham loi qua suoi duoi ga. Truoc khi di, ong con voi lai: “Ga no bay gioi, cac anh cu ngoi uong nuoc doi. Lau day”.

Mat chung nua gio danh vat voi “di thu”, nguoi dan ong den nhem da xach nguoc duoc cap chan ga cho khach ngam.

Qua dung nhu loi don, con ga mat sang quac, khong hoang ngay ca khi bi giu chat. Mao do tuoi nhu mau, duoi cong vut tua cau vong va rat manh. Rieng cap chan thi to, chac va moc deu 4 cua moi ben. Moi cua dai, ngan khac nhau, moc noi theo hang. Dac biet, cua tren cung hoan toan chi la sung, cong vut nhu luoi cau liem hay nanh lon doc.

Ong Ba hon hen tho, chi vao con ga ke: “Thang truoc co nguoi duoi xuoi len hoi mua lai con ga voi gia 2 trieu. Nhung vi ca ban chi con no de gay giong lai nen co tra cao hon toi cung khong ung”.

Trong khi chung toi da mat tron mat det nhin “ong ga la”, ong lao Ly Phuc Lam lai lang le ngoi rit thuoc lao. Ong van nho ve Chua ga nhu mot niem khac khoai khong nguoi. Ga bo ban, bo nguoi Dao ve rung, ong biet an noi the nao voi to tien?

Noi lo so cua ong lao la co thuc.

Ga chin cua bat tam hon mot nam nay cung la co thuc.

Gio den ca con chau, hau due hay tuy tung cua ong Chua ga cung dan thua bong. Dich tu huyet trung bung len khap ban tu thang 3 nam ngoai da dan goi dan ga quy ve troi. Tinh den nay, ca ban Coi chi sot lai chung chuc con ga nhieu cua.

Dau dau hon, nguoi Dao tre tuoi hinh nhu da quen di nhung huyen tich xa xua cua minh. Nhung dau nau duoi xuoi, nghe tieng ga “tam bao”, ky di, lu luot keo nhau len mua hang. Cac ga ra gia 160.000 dong mot can ga nhieu cua, tien trieu cho ga tu 7 cua tro len. Tham chi, chua thoa man, co ke xin mua ca dan trung ve ap.

Va the la, tien vao nha, ga xuat chuong. Ga nhieu cua bi vat long, cat co, trung trung mat nhin thuc khach ben ban lau nghi ngut khoi. Ga Chua va doan tuong tuy tung cu dan dan bien mat….

Dieu dang noi hon la nhung no luc nhan giong ga hau het deu that bai. Boi giong ga nay it chiu phoi giong voi cac loai ga khac, dua di xa thi lai khong song noi.

Chung toi hien chi con co the ngam nhin ve oai ve cua Chua rung Xuan Son qua buc anh hoen o vi thoi gian do cac can bo Vuon Quoc gia chup duoc cach day 5 nam. Day cung la buc anh cuoi cung thuc su ghi nhan bong dang cua “ong ga quy” dat To Hung Vuong.

Biet chung toi chi dung chan o Xuan Son duoc vai ngay, nguoi dan duong gia, ong lao Ly Phuc Lam ngoi lang im trong bong toi ke not cau chuyen lam qua voi nhung vi khach la cat cong tu duoi xuoi len.

Cau chuyen cua ong khong dau, khong cuoi ve “Chua ga””. Chuyen la the nay: O ban, co ong Trieu Van Khang, xot hau due cua chua ga, da tu tay phat cay trong mot lung sau lam bai cach ly ga. Bai cach ban chung vai cay qua con suoi Bang. La thay, cay cao xung quanh khong dam dong den dam hau due cua chua ga. Ngay ngay, doan tuy tuong cua chua ga Xuan Son van keo nhau vao rung kiem an, khong chiu di chung voi dam ga nha cung nuoi o do.

“The moi thay, cai khoanh rat muc cua dong doi ga than Xuan Son”, giong hao sang cua ong gia mien rung bong chung xuong nhu to ve tiec nuoi ve thoi qua vang da xa.

(Theo TTXVN)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Xuan Son, Ly Phuc Lam, Tan Son, Nguoi Dao Xuan Son, Tinh Phu Tho, tham chi, bi an, da co, huyen tich, Cua ong, nam nay, ga, cua, con
Tin xa hoi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0