Le Hoi va Tet

Tags: Ong Dia, xa hoi loai nguoi, con nguoi, tu nhien, lam cho, do la, ba me, nhan sinh, tet, le, troi, tuc, tiet


Le Hoi va Tet
Le - Hoi - Tet lay tu nhien, vu tru lam truc doc, va nhan sinh lam truc ngang, hoa hop ca voi troi dat va con nguoi. Va duong nhien, trong tien trinh phat trien cua xa hoi loai nguoi, nhat la cuoc song hien dai ngay nay, co nhung le-hoi-tet bi lam cho phai mo di, va cung co nhung le-hoi-tet duoc lam cho dam net hon.

Le - Hoi - Tet la sinh hoat dac thu cua con nguoi, la nen tang cua doi song chung tu gia dinh, xom lang, den dat nuoc, va toan cau.

Co the trong cuoc tien hoa cua chung loai con nguoi, thoat ki thuy la nhung ca the don le ket hop voi nhau thanh tung to nhom nho vai don vi, den vai chuc don vi de quan the de muu sinh va tu ve hon. Hang trieu nam qua di va con nguoi nho quy tu duoc mot so dieu kien co mot khong hai da but khoi dong bo linh truong (gom khi, vuon, duoi uoi, hac tinh tinh...) va hinh thanh nhan loai.

Nhung dieu kien do ho tuong tac dong len nhau la tu the dung thang, di chuyen tren hai chan, giai phong doi tay hoat dong tinh te; ngon cai doi dien voi 4 ngon con lai giup thao tac da dang, chinh xac; cap mat nhin ra khong gian ba chieu; co hong, luoi va moi dieu khien am thanh de hinh thanh ngon ngu; va kha nang nhan thuc tu than va ngoai gioi duoc luu tru trong ki uc; hinh ve va chu viet bao ton va luu truyen thanh qua cua cac the he lam co so cho van hoa, van minh.

Con nguoi chi moi sang tao tieng noi khoang 100.000 nam nay, va chu viet tu 5.000 nam nay. Lich su chi duoc ghi chep ngan ngui nhu the do. Truoc nua la thoi tien su, chi co the phong doan qua su thong giai nhung di chi va do che tac bang khao co hoc. Tuy nhien, ngoai nhung che tac vat the con nhung thiet che phi vat the vo cung quan trong, qua do chung ta biet duoc nhung ung xu cua to tien voi tu nhien, voi dong loai, the hien tu tuong va tinh cam cua ho. Do la van minh phi vat the, trong do le hoi chiem mot vi tri trung tam.

Le - Hoi - Tet khoi nguon tu khi con nguoi tu thuc ve than phan cua minh trong vu tru. Co hai linh vuc cam thuc chinh: mot, la coi tu nhien, la moi truong sinh hoat cua con nguoi, voi bau troi, mat dat, va moi suc manh tu nhien; va hai, la coi nhan sinh voi chieu doc tu the he nay qua the he khac va chieu ngang moi doi nguoi tu sinh toi tu, tu quan he co ban la me con toi quan he cha con, gia toc, bo toc, thon xom, lang nuoc...

Coi tu nhien voi nhung hien truong va van dong cua no la canh quan bao boc con nguoi sau khi tu bao thai chui ra. Con nguoi nguyen thuy coi tu nhien nhu Ba me cua minh trong ca hai mat hien va du, nuoi song va bat chet. Tu nhien duoc nhan cach hoa thanh ba me lon lao con goi la Me Ca. Me Ca (Great Mother) nay co the khoac nhieu hinh thuc, nhu trong tin nguong Tu phu cua Dao Noi o Viet Nam, do la:

(1) Ba Troi (Thien Mu), co ten chu sau nay la Cuu Thien Huyen Nu, tuc ba me huyen bi cai quan 9 tang troi. Khi co che do nam quyen va quan chu phong kien thi vua (tuc thien tu hay con troi), Ba Troi da bien thanh Ong Troi, ten chu la Ngoc Hoang Thuong De.

(2) Me Dat, co ten chu la Dia Mau, trong che do nam quyen thi tro thanh Ong Dia. Cuong ron chua lia cua Ong Dia con nhin thay trong nhung chau hat dong bong (bong roi) tai cac dinh lang cho den ngay nay, do la moi tuong lien giua Ong Dia va Nang (tuc hinh bong Dia Mau) trong le ki yen tuc cau an vao ram dau tien trong nam, tuc nguyen tieu.

(3) Ba Non hay Ba Ru con goi la Mau thuong ngan, tuc ba me rung xanh.

(4) Ba Nuoc, con goi la Mau thoai (thoai la thuy doc chech di). Ba Non sau duoc nam quyen hoa thanh Son Tinh, va Ba Nuoc thanh Thuy Tinh trong chuyen than thoai (dua vao huyen su) thoi Hung Vuong.

Tin nguong toi co ban dia cua Viet Nam la thoi cac ba me trong coi 4 coi, tuc Tu phu: do la coi troi (thien phu), coi dat (dia phu), coi nui (son phu), va coi nuoc (thuy phu). Va le hoi chinh la nhung dip cong dong ky niem va cong thong voi nhung coi nay qua hinh tuong nhan cach hoa thanh cac ba me.

Co hai vong xoay cho Le - Hoi - Tet: vong xoay cua tu nhien va vong xoay cua nhan sinh. Vong xoay cua tu nhien la tiet dieu cua moi truong song tinh theo thien van va dia li. Mat troi, mat trang va cac sao la nen tang then chot, van dong va khuon mau cho con nguoi hoa dieu voi toan bo coi song cung cay co va chim muong. Tiet dieu do la ngay dem; tuan le (xua tinh bang 10 ngay mot, gom thuong tuan, trung tuan va ha tuan, hop thanh mot thang); bon mua (xuan, ha, thu, dong) trong do quan trong nhat cho le hoi la xuan va thu, vi do la hai mua thu hoach tu hai luom, san ban, den chan nuoi, trong trot (xuan thu nhi ky te le), dac biet la cay lua; mot nam gom 12 chu ky mat trang, va su tuan hoan cua trai dat 1 chu ky quanh mat troi.

Le Hoi va Tet
Chi tiet hon, 1 nam con chia lam 24 tiet khi, tuc la 2 tiet khi cho moi thang (24 x 15 ngay = 360 ngay), hoac 72 hau (75 x 5 = 360 ngay). Khi hau tuc la dieu kien cua thoi tiet (khong gian), tinh theo thoi gian ngan han chi co 5 ngay...

Le - Hoi - Tet xay dung qua nhung cot moc chinh cua mot nam, tinh theo nong lich (tuc lich theo mat trang, Am lich) thich hop voi con nuoc thuy trieu de di thuyen, lam ruong. Trong mot nam co 8 tiet (tiet = dot tre; tuc giai doan thoi gian gom 15 ngay; goi tat cua 24 tiet khi trong nam) chinh. Tu thoi bat tiet, la 4 mua va 8 le tet - tet chi la cach doc trai cua tiet. 8 le tet chinh do la:

1. Tet Nguyen dan (1-1): buoi sang dau nam (tinh theo Am lich).

2. Tet Nguyen tieu (15-1): dem ram dau tien trong nam, treo den, con goi la thuong nguyen.

3. Tet Thanh minh (5-3): ray ma, vieng mo, choi xuan, hoi do la...

4. Tet Doan ngo (5-5): tet hoa qua, diet sau bo, mung con nuoc, dua thuyen...

5. Tet That tich (7-7): hoac tet Vu lan, xa toi vong nhan, cung co hon (15-7) con goi trung nguyen.

6. Tet Trung thu (15-8): thuong trang, gia dinh doan tu, mua lan rong...

7. Tet Trung cuu (9-9): con goi la trung duong, so 9 la con so cua troi, cau troi mua thuan gio hoa.

8. Tet Ha nguyen (15-10): tet com moi, mung mua mang thu hoach...

Theo Nguyen Tien Van - Tia sang

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Tết NỔI BẬT

Kinh hãi "thần y" chữa bách bệnh bằng cách "rút lưỡi", vả mặt

Đang hành nghề thợ hàn, anh Phạm Đức Thắng ở xã Đức Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang, đột nhiên nghỉ việc rồi tự xưng mình là “thần y” có khả năng chữa bách bệnh, thậm chí cả những bệnh nan y mà thế giới vẫn chưa tìm ra phương pháp như: ung thư, HIV, câm điếc bẩm sinh…chỉ bằng liệu pháp xoa bóp, bấm huyệt.

Tìm hiểu: Ong Dia, xa hoi loai nguoi, con nguoi, tu nhien, lam cho, do la, ba me, nhan sinh, tet, le, troi, tuc, tiet

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lễ, Hội, và Tết

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lễ, Hội, và Tết bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Le Hoi va Tet

Nhan xet, hay lien he ve tin Le Hoi va Tet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Le Hoi va Tet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Mung xuan moi trong chuyen muc Tet.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Mung xuan moi
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0