 |
Banh tet la mot thuc pham khong the thieu tren co ban ngay Tet o Nam bo, no hoa vao nhung khong mat hut trong hang tram thu thuc pham e he ngay Tet. La banh ma khong giong banh, la xoi lai chang phai xoi, la che nhung khong phai che...
Tai sao "ky" vay? Khong sao ca; vi no chinh la banh tet, mot loai banh duoc lam tu gao nep, goi thanh don roi nau. Banh tet co du thu nhan: dau, mo, man, ngot... va ca banh khong nhan.
Goi va nau banh tet ngay Tet...
Goi va nau banh tet la mon nghe nu cong gia chanh; con gai miet vuon nhung ngay cuoi nam dau co ai an khong ngoi roi, nup lo duoi tan man hong dao de lo lam duyen lam dang. Cang ke can ngay Nguyen Dan thi moi cong viec cang tro nen tat bat va bon be, vua bo tay sen mut la phai lo ngam gao nep, roc la chuoi... de goi banh tet. Ong ba xua co cau: "Hoc an hoc noi" thi den "hoc goi hoc mo...". Goi banh tet thi phai hoc nhieu thu hon nua kia.
Hoc tu cach ngam gao nep, nuoc de ngam phai am khoang 30 do, muon cho nep co vi beo thi phai chao nep voi nuoc cot dua, muon nep thom thi nau nuoc la dua de ngam gao nep, ngam khoang 4 gio dong ho moi dem ra goi, roi cung phai ton chung do thoi gian ban tay, ban chan lam may thu nhan cho banh tet.
Don gian thi co banh tet chay khong tron dau, banh chay tron dau den, roi banh tet nhan chuoi (banh nhan ngot); phai tron chuoi xiem voi muoi hot va mot it duong truoc khi goi vao trong gao nep. Banh tet nhan man cong phu hon, phai chiu kho xach gio ra cho lang, cho xa... ma mua doi ky mo chong hoac thit ba chi, ba roi mang ve loc bo da roi uop mot it gia vi de tham cho trong mieng mo, do do mieng thit nac thi nau dau xanh da dai vo dem ra tan nhuyen, goi ngoai mieng thit cat doc (tuy theo don banh tet lon hay nho ma cat mieng thit cho vua an).
Xong phan chuan bi roi thi ho nhau ma goi. Banh tet goi theo hai kieu, goi dau nem thi 2 dau don banh phai vuong goc, thang canh, con goi thuong thi dau banh sau khi nau se co hinh tam giac... Quan trong la phai goi cho kheo, dung de meo nhan, loi nep, lon dau... nguoi ta se cuoi con gai miet vuon khong kheo tay. Roi con phai biet that nuoc day bang lam dau, de biet banh nao la nhan man, nhan ngot hay banh chay... Goi vua tay thoi. Dung qua lon den hang ky nep, cung dung qua nho khong day mot lon gao nep mot don, de con cat khoanh vua mieng.
Ngay xua (khoang 3 thap nien ve truoc) nguoi ta nau banh bang tra, mot loai noi dat nung, tron lan, khong co quai), chu khong nau bang thung nhom, noi gang nhu bay gio. Nau banh bang tra, lua tap len toi mieng noi, cuon vong theo chieu cong thanh noi do ruc dem 29 Tet, nhin da con mat ma banh lai ngon. Nhung dung co tuong cu day lua, lui cui cho no chay len, la noi banh se ngon.
Nho dung co ngu guc, phai canh lua chay deu, nhet, em ky mieng tra, khong de "hot hoi" ra ngoai, cu khoang 2-3 gio sau khi noi lua thi moi duoc tro banh cho lop tren, lop duoi chin deu, khong co don banh nao bi "nin" (mot kieu nep khong chin, con suong suong o dau don banh). Nep ma "nin" thi banh ra ben, an vao xung xuc coi chung bi day bung nua la. Cho nen con gai miet vuon khong ngai kho moi, do ma vi hap lua ma chi so mac co do mat voi thuc khach vi banh "nin khe"!
Banh tet tren co ban...
 |
Sau khi da vot banh tet treo len sao tam vong; chay, man, ngot... co doi, co cap, lua da tan, tra da up... thi troi da dam may ngang, ngoi sao mai cung chung lap lanh tren dot man.
Vay la chuan bi mam, ban de ruoc ong ba som. Lai phai tat bat voi noi thit lon kho tau, sam soi lai hu dua kieu, dua sa; xat them may cay cai chua, goi vai cuon goi tep bac, thit phay (nho de loi "rau he" ra ngoai cuon goi, coi cho hap dan). Pha chen nuoc mam toi ot, xat vai mieng ruot khia, pha lau... Bay gio di lay banh tet moi thu mot don mang vao. Va luc nay phai "hoc mo".
Nguoi miet vuon khong dung dao de cat banh tren thot ma chi cat mot dau day ngoai, sau do thi go bo day that, chua lai mot soi day bang chin deo, roi lot la tung lop, tung doan... roi cam phien nguoi ban moi den cam giup mot dau soi day bang, con minh voi doi tay con gai, khe khang mot tay cam banh, mot tay vong soi day bang ma that, banh tet chin deu rat deo, ngon... se dut ngot lim tung khoanh, tung khoanh.
Hay nhin 3 loai banh tet da cat khoanh, ra dia, sap chung tren mam co. Kia co phai la nhuy man dinh hong? Xin thua, do la nhan banh tet chuoi, cai mau hong hong, tia tia lan khuat giua dam may nep bang bac trang, va noi len trong mau la non vanh ngoai cua khoanh banh tet.
Con day khoanh banh tet nhan mo, cai mau trang trong cua mieng nhan mo nam giua khuon vang cua lop dau xanh boc ngoai nhu hao quang cua bong den hat do, nhu tam hon nguoi dan dong noi tron treo, am ap tinh doi.
Loai banh tet thu ba la banh tet chay dau den. Nhung hat dau noi bat len mot cach an tuong, do la buc tranh sieu thuc goi gon trong moi khoanh banh tet.
An bang mat la nghe thuat am thuc khong the khong co o miet vuon, nhat la trong nhung khoanh khac giao thoi duoc thuong thuc su nhan tan hiem hoi qua mot nam dai chan bun tay lam.
Theo THU TRANG - Noi that Xuan
