Viem nao cap co the an trong cac trieu chung thong thuong

BS Truong Huu Khanh, truong khoa Nhiem, BV Nhi Dong I, cho biet, tren 90% ca benh nhi tu vong do viem nao cap tai An Giang, Can Tho, TP HCM, thoi gian gan day, la trong giai doan hon me. Cac benh nhan duoc nhap vien som hay muon dong vai tro rat lon trong viec han che ty le tu vong va ty le di chung

- Tu thang 1/2003 den nay, TP HCM da ro len “Hoi chung viem nao”, bac si co nhan dinh gi ve tinh hinh nay?

- Thuc ra, benh viem nao khong phai la mot benh moi. Trung binh moi nam, benh vien Nhi Dong I tiep nhan vai tram truong hop viem nao, gan day nhat la nam 2002 voi 283 ca. Rieng thang 3 vua qua, benh dot ngot tang ro len.

Viem nao cap la tinh trang viem cap tinh nao bo. Benh co ty le tu vong cao (10-15%) va de lai di chung rat nang (khoang 35%). Khoang 40% nguyen nhan cua benh la do viem nao Nhat Ban, con lai chua ro nguyen nhan. Theo nhieu tai lieu chuyen mon va kinh nghiem cua cac chuyen gia tren the gioi thi viem nao cap do mot so loai sieu vi trung gay ra, voi nhieu can nguyen khac nhau nhu: virus viem nao Nhat Ban , virus Entero , virus Nipah, virus Herpes… Sieu vi trung co the tham nhap vao nao bo theo duong mau (do muoi chich), theo duong tieu hoa hay theo duong ho hap.

Tren 90% benh viem nao cap gap o tre em va tuoi mac benh thuong tu 2-8 tuoi. Benh rat hay xay ra o vung nong thon. Kha nang tu vong do sieu vi trung xam nhap bang duong tieu hoa cao gap 2 lan so voi duong ho hap va duong mau. Voi 12 ca tu vong do viem nao cap thoi gian gan day, hien van chua xac dinh duoc loai virus nao gay ra ma con dang cho ket qua phan lap cua vien Pasteur TP HCM, nhung chung toi nghi nhieu den nhom virus Entero (xam nhap bang duong tieu hoa).

- Viem nao cap co khoi phat benh va dan den tu vong rat nhanh. Xin bac si cho biet nhung bieu hien de nhan biet ro benh?

- Tre mac benh viem nao cap thuong khoi benh dot ngot voi cac trieu chung sot cao, dau dau, oi mua, lu du, bo an, co the kem ho, tieu chay, sau 1-2 ngay xuat hien co giat, hon me va dan den tu vong rat nhanh (trong vong 3 ngay, hoac co truong hop chi trong vong 6 gio ke tu khi nhap vien) neu khong duoc dieu tri kip thoi. Giai doan hon me la giai doan quyet dinh hieu qua can thiep cua nguoi thay thuoc. Cac bien phap can thiep chu yeu o day la dieu tri trieu chung, dieu tri ho tro nhu ha sot, chong co giat, dam bao ho hap tuan hoan...

Benh do sieu vi gay ra nen neu qua con nguy kich thi sau 7 ngay benh nhi se tu hoi phuc. Tuy nhien, can phai dua benh nhi nhap vien som.

- Nhu the nao la dua tre nhap vien som?

- Khi tre bat dau co nhung dau hieu bieng choi, ngu nhieu hay noi sang thi cha me nen chu y, va bat buoc phai dua tre nhap vien khi tre sot cao, oi mua, dau dau, dac biet la co giat va hon me. Hon me o day khong co nghia la tre nam me met li bi ma la khi tre it tiep xuc voi moi nguoi hon, ngu nhieu hon va noi luc dung luc sai. Khi xuat hien cac dau hieu nay phai nhanh chong dua tre vao vien ngay.

Nhac lai nhung truong hop tu vong, khi chung toi den mot so gia dinh tim hieu thi duoc biet: Truoc khi xuat hien nhung trieu chung dien hinh cua benh thi cac chau da thay doi tinh tinh va nhung thoi quen hang ngay nhu khong thich cac do choi ma truoc do rat thich, thuong hoang hot… nhung phan lon cha me khong luu y. Ngoai ra, toi cung e ngai mot thuc te hien nay la cac bac cha me con chu quan khi con tre bi cam cum hoac tieu chay, chi cho tre uong mot vai vien thuoc tu mua roi van dua con den truong. Dieu nay rat khong nen vi co the nguy hiem den tinh mang cua tre.

- Co nhung bien phap nao phong ngua can benh nay, thua bac si?

- De phong ngua benh viem nao cap nen diet muoi, ngu man, bao dam ve sinh khi an uong, rua tay sach truoc khi an va sau khi di ve sinh. Tot nhat nen giu cho tre khong bi cam cum trong giai doan chuyen mua. Khi tre mac benh phai san soc ky: giu am, uong nhieu nuoc, dam bao dinh duong (chia cac bua an thanh nhieu bua nho, an thuc an de tieu). Khi tre bi tieu chay phai cach ly voi cac tre khoe manh khac.

- Ngoai cach tu bao dam ve sinh trong an uong, co the dua cac chau di tiem phong khong?

- Hien nay o Viet Nam chi co thuoc chung ngua viem nao Nhat Ban. Tre co the tiem phong benh nay tu 12 thang tuoi. Tuy nhien, nhieu nguoi hien nay co quan niem sai lam, cho rang viem nao cap la viem nao Nhat Ban nen cu nghi neu tre da tiem phong vien nao Nhat Ban roi la yen tam. Thuc te, vacxin loai nao chi co the ngua benh do ma thoi.

(Theo Suc khoe va Doi song)