Vi sao cum gia cam chua tro thanh dai dich o nguoi

Ngay 16/12/2004 , To chuc Y te The gioi tuyen bo cac chinh phu phai chuan bi cho mot dai dich cum chac chan se xuat hien. Van de bay gio khong phai la khi nao no se xay ra, ma la con nguoi chuan bi doi pho the nao.

"Dai dich cum la hien tuong mang tinh tu nhien, giong nhu dong dat vay", ong Klaus Stohr, giam doc Chuong trinh Cum cua WHO, cho biet, "Van de cua chung ta bay gio chinh la su chuan bi doi pho chua chu dao".

Cum la mot benh de lay. Hon 100 nam qua can benh nay da giet chet hang tram trieu nguoi. Cum thuong bung phat theo chu ky. Cac nha khoa hoc du doan chu ky bung phat thanh dai dich sap toi cua no dang den gan.

Dai dich cum 1918-1919 tai Tay Ban Nha da cuop di sinh mang cua gan 40 trieu nguoi tren toan the gioi, nhieu hon so nguoi bo mang trong Dai chien The gioi I. Tiep theo do la 2 dai dich 1957-1958 va 1968-1969, moi lan giet hai hang trieu nguoi.

Cac nha khoa hoc nhan thay rang, nhung chung virus gay chet nguoi nhieu nhat gay dai dich theo chu ky 30 nam.

WHO canh bao rang, khoang 7 trieu nguoi se chet trong dot bung phat dich sap toi. Cac chinh phu can tang cuong bien phap phong ngua de giam thieu thiet hai ve nguoi va cua. Ngoai viec san xuat vacxin, chinh quyen can tang cuong cac bien phap giam sat. WHO cung cho rang cac nuoc can xay dung ke hoach hanh dong khan cap trong truong hop dai dich xay ra. Chang han nhu kiem tra nghiem ngat tai san bay hay ap dung rong rai cac quy dinh ve sinh dich te va cach ly chat che.

3 dai dich cum trong the ky truoc, cung nhu cac dai dich o the ky 19, da bung phat va lay lan tren pham vi toan the gioi truoc khi cac quan chuc y te phat hien va xac dinh duoc chung virus gay benh.

Noi lo ve mot dai dich cum toan cau cang day len khi cac chuyen gia tim thay nhung bang chung cho thay virus H5N1, cung nhu nhieu chung virus gay cum ga khac, da "bam tru" kha chac o chau A. Chung co mat o khap noi, trong cac dan chim di cu va chim hoang. Nguy hiem hon, chung co the hien dien trong vit nuoi, loai vat song gan con nguoi, ma chung ta khong the biet. Nguyen nhan rat don gian la khi bi cum, vit khong he co bieu hien bi benh va cung khong chet nhu ga.

WHO khuyen cao chinh phu cac nuoc can thuc day su phoi hop giua nganh y te va thu y vi virus gay cum o dong vat co the vuot qua duoc ranh gioi giua cac loai, khong chi tan dong vat ma con tan cong ca con nguoi.