Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet

Tags: K TLT, nhiem vu san xuat, He sinh duc nam, Tien Liet Tuyen, dieu can biet, san xuat ra, ung thu, dieu tri, te bao, phau thuat, chan doan, co the, xa, nam, tieu


Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet
Tien liet tuyen (TLT) la mot co quan trong he sinh duc nam co nhiem vu san xuat ra tinh dich. TLT nam o vung co bang quang va doan dau cua nieu dao. Do vay, nhung bat thuong cua TLT thuong bieu hien bang nhung trieu chung cua duong tieu.

Benh ly thuong gap gom co nhung benh lanh tinh nhu viem, soi, phi dai (con duoc goi la buou lanh) va benh ac tinh (hay ung thu TLT). Viec dieu tri nhung benh lanh tinh thuong don gian va khong de lai di chung dang ke. Rieng ung thu TLT, neu khong duoc phat hien va chua tri kip thoi se rat nguy hiem.

Ty le mac benh va ty le tu vong

Ung thu tien liet tuyen (K TLT) la ung thu thuong gap nhat o nam gioi tren 65 tuoi tai cac nuoc Au - My. O cac nuoc chau A, K TLT it gap hon nhung nhung thong ke gan day cho thay duong nhu co su gia tang ty le mac benh.

Ket qua thong ke tai TP.HCM nam 1996 cho thay K TLT dung hang thu 8 trong so cac ung thu thuong gap nhat o nam gioi. Sau do, nam 1997, K TLT dung thu 6 trong 10 ung thu thuong gap nhat.

K TLT con la nguyen nhan gay tu vong hang thu 2 chi sau K phoi. Toan nuoc Phap co 16 truong hop tu vong do K TLT tren 100.000 nguoi trong nam 2000 so voi 49 truong hop tu vong do ung thu phoi.

Tai My nguoi ta uoc tinh se co 27.300 ca tu vong trong nam 2006. Tuy nhien, tu suat nay co khuynh huong giam dan nho nhung tien bo trong chan doan va dieu tri. Cach day khoang 10 nam, vao nam 1997, co khoang 41.800 truong hop tu vong hang nam do K TLT.

Nguyen nhan gay benh

Ngay nay, nguoi ta van chua the xac dinh duoc nguyen nhan cu the gay ra K TLT. Cung nhu tat ca cac loai ung thu khac, su sinh san cua nhung te bao bi dot bien gen nhieu lan duoc xem nhu la nguyen nhan gay ra K TLT. Su sinh san nay xay ra lien tuc va khong ngung do cac te bao dot bien khong con chiu su kiem soat cua co the. Vi the, benh luon co khuynh huong lan rong tai cho cung nhu lan sang cac co quan khac (di can). Tuy nhien, qua nhung thong ke dich te hoc, nguoi ta nhan thay co mot so yeu to nguy co nhu sau :

- Tuoi: Tuoi cang lon de mac ung thu do tich luy cac dot bien te bao. Ty le mac benh rat thap o nam gioi duoi 40 tuoi: 1/19.000. Sau do, ti le nay tang rat nhanh: 1/45 o nam gioi tu 41 - 59 tuoi, 1/7 o nam gioi tu 60 - 79 tuoi.

- Tien can gia dinh: Nguy co gia tang gap 2 - 3 lan so voi nguoi binh thuong khi co 1 nguoi than trong gia dinh da bi K TLT truoc do (cha hoac anh). Neu co tu 2 nguoi tro len thi nguy co gia tang gap 5 lan.

Bieu hien lam sang

K TLT thuong bieu hien bang cac roi loan di tieu nhu: tieu lat nhat, tieu kho, tieu khong het, bi tieu, tieu ra mau... hoac tinh trang xuat tinh co mau. Trong thuc te, co khong it benh nhan den kham vi dau nhuc xuong. Day la tinh huong tre vi da co ton thuong xuong do di can. Benh nhan co trieu chung lam sang dong nghia voi ton thuong TLT lau ngay.

Hay noi cach khac, buou da du lon de chen ep vao duong tieu. Tuy nhien, cac trieu chung ke tren cung co the gap trong cac benh ly lanh tinh khac. Do vay, khi co mot trong nhung trieu chung ke tren, nen den kham tai cac benh vien co chuyen khoa nieu de duoc dinh benh chinh xac. Xin dung voi tu ket luan la minh da bi K TLT.

Co the phat hien K TLT som

Co the duoc phat hien K TLT som ngay tu khi chua co trieu chung lam sang. Chi can luu tam va su dung 2 bien phap don gian, khong ton kem va rat hieu qua: Kham truc trang bang tay va do nong do PSA (prostate specific antigen) trong mau. Qua tham kham truc trang bang tay, bac si co the nhan biet duoc tinh trang cua TLT.

PSA do cac te bao TLT tiet ra, dac biet la cac te bao K TLT tiet ra rat nhieu PSA trong mau benh nhan. Gia tri binh thuong cua PSA duoi 4 ng/ml. Tu 4 - 10 ng/ml la gia tri trung gian can phai theo doi thuong xuyen. Khi PSA tren 10 ng/ml thi that su co bat thuong va phai kiem tra TLT ngay. Hai phuong phap nay co gia tri bo sung cho nhau de tam soat K TLT.

“Kham truc trang bang tay + PSA = tam soat K TLT o nguoi tren 50 tuoi” duoc xem nhu mot cong thuc ly tuong giup phat hien som K TLT.

Sinh thiet la bien phap chan doan xac dinh

Truoc mot benh nhan bi nghi ngo mac benh K TLT, sinh thiet la bien phap duy nhat giup khang dinh qua chan doan giai phau benh. Phan lon cac truong hop sinh thiet duoc tien hanh bang cach dam kim sinh thiet xuyen qua thanh truoc truc trang de lay ra mot mau mo buou TLT. Viec su dung sieu am huong dan giup cho viec sinh thiet chinh xac hon.

Mot so it cac truong hop, nguoi ta co the sinh thiet TLT xuyen qua vung hoi am (hay tang sinh mon). Thu thuat nay tuong doi don gian, it sang chan va chi can gay te tai cho. Ngoai viec khang dinh chan doan, viec chan doan giai phau benh con giup cho bac si co mot y niem ve muc do ac tinh cua te bao buou va nguy co di can xa cua benh.

Cac phuong phap dieu tri

Cac phuong phap dieu tri se duoc quyet dinh dua vao cac chan doan xac dinh ung thu, chan doan giai doan benh duoc tien hanh truoc do. Hien nay, 2 phuong phap dieu tri chu yeu va rat huu hieu la phau thuat va xa tri. Benh co the chua khoi hoan toan neu duoc phat hien som va dieu tri kip thoi chi bang hoac phau thuat, hoac xa tri. Phuong phap phau thuat triet de la cat toan bo TLT qua mo ho hoac qua noi soi. Bien chung phau thuat co the gap la tieu khong kiem soat va roi loan cuong.

Truoc nam 1980, xa tri da duoc ung dung trong dieu tri, tuy nhien khong duoc lua chon nhieu vi nhung khuyet diem va bien chung khi su dung cac may xa tri Cobalt. Tu sau 1980, dac biet tu nam 1990 ve sau, xa tri duoc su dung ngay cang nhieu hon. Do la nho su ra doi cua cac may gia toc, su phat trien cua cac phan mem dien toan chuyen dung de tinh toan chi tiet lieu luong va su phan bo lieu luong trong vung xa tri.

Ket qua dieu tri cua phau thuat va xa tri trong nhung tinh huong som nay nhu nhau. Nhung xa tri co uu the hon vi ti le bien chung thap hon. Dac biet, xa tri duoc xem la chon lua uu tien cho nhung benh nhan von lon tuoi, thuong co nhung benh ly noi khoa kem theo (tim - mach, ho hap, dai thao duong...) gay tro ngai cho viec phau thuat. O giai doan muon hon, khi te bao ung thu da lan vao cac co quan lan can, hach chau, hoac di can xa, viec dieu tri tro nen phuc tap hon va thuong doi hoi ket hop nhieu phuong thuc dieu tri nhu phau thuat, xa tri, noi tiet to lieu phap va doi khi ca hoa.

ThS. BS. VO KIM DIEN (Benh vien FV)
Bao Suc khoe & Doi song

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nhiều người già bị trầm cảm mà không biết

Nhiều người già bị trầm cảm mà không biếttrầm cảm, người cao tuổi, gia đình, biểu hiện, phó phát hiện, khó điều trị, rối loạn, lo lâu, mất trí nhớ, sức khẻ

Tìm hiểu: K TLT, nhiem vu san xuat, He sinh duc nam, Tien Liet Tuyen, dieu can biet, san xuat ra, ung thu, dieu tri, te bao, phau thuat, chan doan, co the, xa, nam, tieu

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Ung thư tiền liệt tuyến, những điều cần biết

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Ung thư tiền liệt tuyến, những điều cần biết bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet

Nhan xet, hay lien he ve tin Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Gioi tinh trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Gioi tinh
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0